Zer izan zen Igande Odoltsua?

1905ean San Petersburgon langileek egindako manifestazio baketsu bat izan zen, eta amaiera tragikoa izan zuen. Mugimendu iraultzailea piztu zuen.

Zein ezaugarri zituzten mentxebikeek eta boltxebikeek?

Mentxebikeek iraultza burgesa egin eta ekonomia kapitalista garatu nahi zuten. Boltxebikeek, berriz, tsarismoarekin amaitu eta nekazarien eta proletarioen diktadura demokratikoa ezarri nahi zuten.

Tsarismoaren krisia eta 1905eko Iraultza Errusian

Resumen

Dokumentuak Errusiako tsarismoaren egitura politiko eta ekonomikoa aztertzen du, Alexandro II.aren erreformak eta 1861eko mirabeen askapena barne. Gero, tsarismoaren aurkako mugimenduak azaltzen ditu, populistak eta alderdi sozialdemokrata, eta 1905eko Iraultza eta Urriko Adierazpena. Azkenik, erreformen porrota eta Lehen Mundu Gerraren eragina laburbiltzen ditu.

Puntos clave

Tsarismoaren oinarriak: noblezia, goi-karguak eta Eliza ortodoxoa, tsarren botere absolutuan oinarrituta.
1861ean erregimen feudala eta nekazarien lana deuseztatu ziren, baina nekazariek jaunei diru asko ordaindu behar izan zieten.
1870ean populistak sortu ziren eta 'Lurra eta Askatasuna' erakundea eratu zuten.
1898an Errusiako Langile Alderdi Sozialdemokrata sortu zen, eta mentxebikeetan eta boltxebikeetan banatu zen.
1905ean Japoniaren aurkako gerra galdu zen eta Igande Odoltsuaren ondoren iraultza piztu zen.
Urriko Adierazpenak zenbait askatasun zibil onartu zituen eta Duma (parlamentua) eratu zen, baina erreformak mugatuak izan ziren.

Ponte a prueba

Tsarismoaren Immobilismoa eta Krisia

Errusiako ekonomia eta gizartea Europako atzeratuenetakoak ziren, eta benetako sistema politikoa tsarren botere absolutuan oinarritzen zen. Erregimenak hiru zutabe zituen oinarri:

Noblezia: Lurraren jabetza haien esku zegoen.
Administrazioko eta armadako goi-karguak: Kontrol politikoa egiteko.
Eliza ortodoxoa.

Alexandro II.aren erregealdian (1855-1881) ekonomian zenbait erreforma egiten saiatu ziren, baina tsarren botere absolutuak eta nobleen pribilegioek mugatu zituzten.

1861ean erregimen feudala eta nekazarien lana deuseztatzea erabaki zuten. Mirabeak askatasuna lortu zuten, baina lantzen zuten lurretatik diru asko ordaindu behar zizkieten jaunei.

Mirabeak deuseztatzeak ez zuen aldaketa handirik ekarri. Ez zen ezer hobetu eta nekazari askok pobrezian jarraitu zuten.

Alexandro II.aren aurkako atentatuaren ondorioz, erreformak ez ziren egin eta immobilismo politikora itzuli ziren.

XIX. mendearen amaieran, ekonomiak aurrera egin zuen industrializazio-prozesu mugatu baten bidez.

Industria garapenak gizarte aldaketak ekarri zituen, hirietan erdiko-klase eta langile-klase berriak sortu ziren.

Tsarismoaren Aurkako Mugimenduak

Alderdi politikoak ezartzea debekatuta zegoenez, klase asko tsarismoari aurka egiteko antolatu zen.

1870ean populistak sortu ziren. Lurraren kolektibizazioan oinarritutako nekazaritza-sozialismoa ezartzea eskatzen zuten, eta 'Lurra eta Askatasuna' erakundea eratu zuten.

Populismoak porrot egin zuen eta banatu egin ziren: anarkistek (herriaren nahia) erakunde terrorista hedatu eta Alexandro II.a hil zuten; beste batzuek, berriz, alderdi sozialista iraultzailea sortu nahi zuten.

1898an Errusiako Langile Alderdi Sozialdemokrata sortu zen. Erakunde horretan, Leninek sortutako joera bat nabarmendu zen, eta bi adarretan banatu zen:

Mentxebikeak: Iraultza burgesa egitea eta ekonomia kapitalista garatzea.
Boltxebikeak: Tsarismoarekin amaitu nahi zuten eta nekazarien eta proletarioen diktadura demokratikoa ezarri.

1905eko Iraultza Errusian

1905ean Errusiak Japoniaren aurkako gerra galdu zuen eta tsarraren irudia kaltetu zuen.

Zenbait greba egon ziren San Petersburgon. 1905ean langileek egindako manifestazio baketsu batek amaiera tragikoa izan zuen, Igande Odoltsua deritzona.

Mugimendu iraultzailea piztu zuen eta hainbat greba izan ziren:

Nekazariek lur-jabe handiekin amaitzeko eskatu zuten.
Langileek greba-batzordeak eratu zituzten (Trotski zen horko presidentea).
Gerraren aurkako ekimenak egin ziren.

Tsarrak neurri liberal batzuk ezarri zituen, Urriko Adierazpenaren bidez:

Zenbait askatasun zibil onartu zituen.
Erregimen ordezkatzailea ezarri eta Duma (parlamentua) eratu zuen.

Erreformen Porrota eta Krisia

Nekazariek uste zuten Dumak erreforma egingo zuela eta lan baldintzak hobetuko zirela, baina erreformak oso mugatuak izan ziren.

Nekazarientzako erreformak porrot egin zuen, eta tsarrak errepresio politikoari ekin zion berriz. Horrek tsarraren irudia gehiago kaltetu zuen.

Herrialdearen egoera okertu egin zen Lehen Mundu Gerra hasi zenean.