Erromantizismoa: Literatura eta Egile Garrantzitsuenak

Erromantizismoa Frantzian

Victor Hugo (1802-1885) genero literario guztiak landu zituen. Haren lan aipagarrienak Parisko Andra Maria (1831) eta Miserableak (1862) dira; literatura frantsesaren patriarkatzat hartzen da.

Eleberria

• Alexandre Dumas (1802-1870): Hiru mosketeroak, Montekristoko kondea eta Kameliadun dama dira haren lanik ezagunenak.
• Prosper Mérimée (1803-1870): Carmen lanaren egilea.

Poesia

Alphonse de Lamartine (1790-1869) nabarmentzen da, bereziki 1820ko Hausnarketa poetikoak lanarekin.

Erromantizismoa Estatu Batuetan

Edgar Allan Poe (1809-1849)

Genero laburraren maisua izan zen, eta haren eragina (batez ere Frantzian) erabakigarria izan zen. Poek 67 ipuin kaleratu zituen, narrazio modernoaren oinarriak finkatuz:

• Polizia-ipuinak: Gutun ebatsia.
• Abentura-ipuinak: Urrezko kakalardoa.
• Beldurrezko ipuinak: Berenice, Bihotz salataria.

Fantasia eta misterioa logika arrazionalarekin nahasten ditu. Errealista eta erromantikoa da aldi berean, sentsazioak istorioaren gune nagusi bihurtuz. Bi beldur mota bereizten ditu:

• Kanpoko beldurra: Beldur emozionala.
• Barneko beldurra: Beldur metafisikoa.

Belea da haren poemarik ospetsuena; poesia literatura-genero gorentzat jotzen zuen.

Erromantizismoa Espainian

José de Espronceda (1808-1842) Byronen estiloa imitatu zuen eta erromantizismo liberalaren ordezkari nagusia izan zen, Mariano José de Larrarekin (1809-1837) batera.

Bécquer (1836-1870) eta Rosalía de Castro (1837-1885) poetek literatura erromantikoa benetakotasunaren bidera ekarri zuten, estilo xume, zuzen eta oso pertsonalarekin.

Erromantizismoa Danimarkan

Hans Christian Andersen (1805-1875) XIX. mendeko daniar idazlerik bikainena da. Haren ipuinek (adibidez, Sirenatxoa) arrakasta handia lortu dute, zentzu moral eta filosofiko sakonei esker.

Naturarekiko Sentsibilitate Berria

Erromantizismoak naturaren eta paisaiaren sentsibilitate berria garatzen du. Natura arimaren egoeraren adierazle bihurtzen da.

Urruti-mina eta Exotismoa

• Garai eta leku bitxi eta exotikoen egarria.
• Erdi Aroa: Misteriotsua.
• Ekialdea: Exotismoa.