Erreakzio Kimikoak: Molak, Motak eta Estekiometria

Mola eta Avogadroren Konstantea

Mola deritzon substantzia-kantitatean Avogadroren konstanteak adierazten duen partikula kopurua dago; partikula horiek atomoak, molekulak nahiz ioiak izan daitezke. 1 mol = 6,022 ·

Erreakzio Kimikoen Sailkapena

Atomoen berrantolaketaren arabera

• Sintesi-erreakzioa: Bi substantzia elkartzen dira eta substantzia berri bat sortzen da.
  2 + → 2
• Deskonposizio-erreakzioak: Substantzia bat deskonposatu egiten da (sintesiaren kontrakoa).
  →
• Desplazamendu-erreakzioak: Elementu batek beste bat desplazatzen du.
  2Al + 6HCl → 2
• Desplazamendu bikoitzeko erreakzioak: Bi substantziak beren posizioak elkar trukatzen dituzte.
  Ca →

Erreakzio mekanismoaren arabera

Azido-base erreakzioak

• Azidoak: Bitarrak edo hirutarrak izan daitezke eta beti H-z hasten dira. Azidoak uretan disolbatzen direnean hidrogeno ioiak sortzen dituzte. Adibidez: limoia, HCl…
• Baseak: Baseei hidroxidoak ere deitzen zaie eta uretan disolbatzen direnean ioiak sortzen dituzte. Adibidez: NaOH →
• Neutralizazioa: Azido batek eta base batek erreakzionatzen dutenean gatza eta ura sortzen dira. Honi neutralizazioa deritzo. Adibidez: HBr + LiOH → LiBr + O

pH-a

Litro bat uretan H eta O daude. pH = -log eta, errazago jartzeko, 7 balioa hartzen da erreferentziatzat.

Beste erreakzio mota batzuk

• Hauspeatze-erreakzioa: Bi disoluzio nahasten dira eta produktuetan substantzia disolbaezina lortzen da.
  (s: solidoa / l: likidoa / g: gasa / aq: disoluzio urtsua)
• Oxidazio-erredukzio erreakzioak (Redox): Erreakzio hauetan elementu batek elektroiak galtzen ditu (oxidatzen da) eta beste batek elektroiak irabazten ditu (erreduzitzen da).
  Adibidez: Sn + HCl → Sn (Sn: elektroiak galdu ditu / H: elektroiak irabazi ditu)
• Errekuntza-erreakzioa: Substantzia batzuek oxigenoarekin erreakzionatzen dute, eta CO₂ ( ) eta ura askatzen dira.

Kalkulu Estekiometrikoak

1. Masa kalkulatzeko: Ariketa hauek baldintza normaletan (b.n.) egiten dira (0 °C eta 760 mmHg).
2. Bolumena kalkulatzeko:
   • a) b.n. baldintzetan: 1 molek 22,4 l okupatzen ditu.
   • b) b.e.n. (baldintza ez-normaletan): Beti bezala egin eta ondoren formula hau aplikatu:

Erreakzioen Termodinamika

• Erreakzio endotermikoa: Energia xurgatzen da bero moduan. Erreakzio-entalpia positiboa da, ingurunetik sistemaranzko bero-fluxua positibotzat jotzen delako.
• Erreakzio exotermikoa: Energia askatzen da bero moduan. Erreakzio-entalpia negatiboa da, bero-fluxuak aurkako noranzkoa duelako eta, horrenbestez, negatibotzat jotzen delako.
• Erreakzio-entalpia: deitzen zaio presio konstanteko erreakzio kimiko batean askatzen edo xurgatzen den bero-kantitateari.