Erdi Aroko eta Errenazimentuko Musika: Historia eta Ezaugarriak

Erdi Aroa: Kokapen Historikoa

• Denbora-tartea: Erromatar Inperioaren erorketatik XV. mendearen hasierara arte.
• Ia Europa osoa kristautasunaren menpe zegoenez, musika erlijiosoak garapen handia lortu zuen monasterio eta katedraletan.
• Gizarte feudala eta teozentrista.
• Musika idazten hasi zen garaia.
• Arte erromanikoa eta gotikoa.

Kantu Gregorianoa

Kristauen elizak musika erabiltzen hasi zen, antzinako herri guztietan egiten zen moduan, Jainkoari hitz egiteko. Kantu gregorianoa musika greko-erromatarra eta judutarra bateratzearen ondorioa da. Elizak kantu profanoa ukatu zuen eta Erdi Aro osoan onartu zuen musika bakarra hori zen.

VII. mendean San Gregorio Magno agertu zen. Santu horrek ez zuen kantu gregorianoa asmatu, baina kristauek ordura arte kantatzen zuten musika antolatu eta doinu guztiak bildu zituen; beraz, biltzaile gisa hartu behar da.

Kantu gregorianoaren ezaugarriak

• Eliza erromatarraren kantu ofiziala da.
• Monodikoa: melodia bakarra.
• Latinez idatzia.
• Kantu diatonikoa da.
• Erritmo librea eta uniformea du.
• Ahotsak bakarrik (a cappella).
• Noten arteko salto handirik gabe.
• Zortzi eskala berezi erabiltzen ditu.
• Testu erlijioso bati loturiko musika.

Melodia motak

• Silabikoa: nota bakoitza silaba bakarra.
• Neumatikoa: 2 edo 3 nota silaba bakoitzeko.
• Kontrapuntua: ahots bateko nota bat beste ahots bateko notaren aurka.

Terminologia

• Ars Nova: Arte berria.
• Ars Antiqua: Arte zaharra.

Errenazimendua

XV. mendearen azken laurdenetatik XVI. mendera arte Italian sortutako mugimendua da. Errenazimenduaren ezaugarri garrantzitsuenetako bat antzinako Greziari begira egotea zen. Humanistak ziren (adibidez, Erasmo), eta horrek munduaren erdian gizakia dagoela aldarrikatzen du.

Ahots musika erlijiosoa

Garai honetan musika erlijiosoak gero eta garrantzi handiagoa hartu zuen.

Eliza eta musikaren arteko banaketa

Erreformaren mugimenduak Errenazimenduko musikan eragina izan zuen. Herriak abesten zituen koralak alemanez idatzita zeuden; Eliza katolikoan, ordea, kantuak latinez idatzita zeudelako eta apaizek edo koruak bakarrik abesten zituztelako.

Ahots musika profana

Garai honetan teknika desberdinak erabiltzen ziren: kontrapuntua, imitazioak eta homofonia, besteak beste.