Erdi Aroko eta Errenazimentuko musika: historia eta ezaugarriak

Resumen

Dokumentu honek Erdi Aroko eta Errenazimentuko musikaren garapena azaltzen du, batez ere musika erlijiosoaren papera eta kantu gregorianoaren ezaugarriak. Ikasleak garai bakoitzaren testuingurua, melodia motak eta Errenazimenduko musika erlijiosoaren eta profanoaren arteko aldeak ikasiko ditu.

Puntos clave

Erdi Aroa Erromatar Inperioaren erorketatik XV. mendearen hasierara arte luzatzen da, eta musika erlijiosoak garapen handia izan zuen monasterio eta katedraletan.
Kantu gregorianoa eliza erromatarraren kantu ofiziala da: monodikoa, latinez idatzia, ahotsez bakarrik (a cappella) eta erritmo librea duena.
San Gregorio Magno VII. mendean agertu zen eta kantu gregorianoa biltzaile gisa antolatu zuen, ez asmatzaile gisa.
Melodia motak silabikoa, neumatikoa eta kontrapuntua dira.
Errenazimendua XV. mendearen azken laurdenetatik XVI. mendera arte Italian sortutako mugimendua da, antzinako Greziari begira dagoena eta humanismoan oinarritua.
Erreformak eragina izan zuen musikan: herriak alemanez abesten zituen koralak, eta Eliza katolikoan kantuak latinez zeuden.

Ponte a prueba

Erdi Aroa: Kokapen Historikoa

Denbora-tartea: Erromatar Inperioaren erorketatik XV. mendearen hasierara arte.
Ia Europa osoa kristautasunaren menpe zegoenez, musika erlijiosoak garapen handia lortu zuen monasterio eta katedraletan.
Gizarte feudala eta teozentrista.
Musika idazten hasi zen garaia.
Arte erromanikoa eta gotikoa.

Kantu Gregorianoa

Kristauen elizak musika erabiltzen hasi zen, antzinako herri guztietan egiten zen moduan, Jainkoari hitz egiteko. Kantu gregorianoa musika greko-erromatarra eta judutarra bateratzearen ondorioa da. Elizak kantu profanoa ukatu zuen eta Erdi Aro osoan onartu zuen musika bakarra hori zen.

VII. mendean San Gregorio Magno agertu zen. Santu horrek ez zuen kantu gregorianoa asmatu, baina kristauek ordura arte kantatzen zuten musika antolatu eta doinu guztiak bildu zituen; beraz, biltzaile gisa hartu behar da.

Kantu gregorianoaren ezaugarriak

Eliza erromatarraren kantu ofiziala da.
Monodikoa: melodia bakarra.
Latinez idatzia.
Kantu diatonikoa da.
Erritmo librea eta uniformea du.
Ahotsak bakarrik (a cappella).
Noten arteko salto handirik gabe.
Zortzi eskala berezi erabiltzen ditu.
Testu erlijioso bati loturiko musika.

Melodia motak

Silabikoa: nota bakoitza silaba bakarra.
Neumatikoa: 2 edo 3 nota silaba bakoitzeko.
Kontrapuntua: ahots bateko nota bat beste ahots bateko notaren aurka.

Terminologia

Ars Nova: Arte berria.
Ars Antiqua: Arte zaharra.

Errenazimendua

XV. mendearen azken laurdenetatik XVI. mendera arte Italian sortutako mugimendua da. Errenazimenduaren ezaugarri garrantzitsuenetako bat antzinako Greziari begira egotea zen. Humanistak ziren (adibidez, Erasmo), eta horrek munduaren erdian gizakia dagoela aldarrikatzen du.

Ahots musika erlijiosoa

Garai honetan musika erlijiosoak gero eta garrantzi handiagoa hartu zuen.

Eliza eta musikaren arteko banaketa

Erreformaren mugimenduak Errenazimenduko musikan eragina izan zuen. Herriak abesten zituen koralak alemanez idatzita zeuden; Eliza katolikoan, ordea, kantuak latinez idatzita zeudelako eta apaizek edo koruak bakarrik abesten zituztelako.

Ahots musika profana

Garai honetan teknika desberdinak erabiltzen ziren: kontrapuntua, imitazioak eta homofonia, besteak beste.

Preguntas frecuentes

Zer da kantu gregorianoa?

Eliza erromatarraren kantu ofiziala da, latinez idatzia, ahots bakarreko (monodikoa) eta ahotsez bakarrik abesten dena. Musika greko-erromatarra eta judutarraren bateratzearen ondorioa da.

Nor izan zen San Gregorio Magno musikaren historian?

VII. mendean agertu zen santua da, eta kristauek kantatzen zuten doinu guztiak bildu eta antolatu zituen. Ez zuen kantu gregorianoa asmatu, baina biltzaile gisa hartzen da.

Zein dira Errenazimenduaren ezaugarri nagusiak?

XV. mendearen azken laurdenetatik XVI. mendera arte Italian sortutako mugimendua da, eta antzinako Greziari begira egotea eta humanismoa dira ezaugarri nagusiak.