Ekonomiaren Oinarriak: Kontzeptuak eta Eragileak

Economía3,69 KB

Zer da ekonomia?

Ekonomia baliabide mugatuekin gure behar mugagabeak nola asetu aztertzen duen zientzia da. "Ekonomia-eskasia" unibertsala da, baina modu desberdinetan agertzen da:

  • Ekonomia-eskasia: Nahi dugun guztia ez izatea.
  • Baliabide-eskasia: Baliabide urriak izatea; hori da pobrezia.

Erabaki-hartzaileak edo agente ekonomikoak

Nork aukeratzen du ekonomian? Hiru eragile nagusi daude:

  • Familiak: Kontsumo pribatua burutzen dute.
  • Enpresak: Ekoizpen pribatuaz arduratzen dira.
  • Sektore publikoa: Gizartearen ongizaterako kontsumoa eta ekoizpena kudeatzen ditu.

Oinarrizko kontzeptu ekonomikoak

Aukera-kostua

Beste aukera bati uko egiteagatik galtzen ditugun aukerak dira. Adibidez: Ikasi ala zinemara joan? Ikastea aukeratuz gero, ikusi ez duzun filma galtzen duzu; zinemara joanez gero, nota hobea ateratzeko aukera.

Kostu berreskuraezinak

Dagoeneko ordaindu diren eta berreskuratu ezin diren kostuak dira. Horiek kontuan hartuta, bigarren aukeran aldatu edo gelditu behar duzun erabaki behar duzu.

Etekin eta kostu gehigarriak

Etekin gehigarriak lortzeko egiten diren kostu gehigarriak dira. Horretarako, analisi marjinala egiten dugu.

  • Erabakia: Hoteleko logela bat alokatu.
  • Dilema: 10 € gehiago ordaindu eta gosaria ere hartu.
  • Kostu gehigarria: 10 €.
  • Etekin gehigarria: Hotelean gosaltzeko erosotasuna.

Pizgarriak

Sari (zerbait dohainik) edo zigor (negatiboa) baten bidez pertsonak aritzera bultzatzea.

Ekoizpen Aukeren Mugaldea (EAM)

Gizarte batek eskura dituen ekoizpen-baliabideak eta teknologia (konbinazioa) erabilita, epe jakin batean produzitu dezakeen ondasun eta zerbitzuen gehienezko kantitatea da.

Aukera-kostua teoria mikroekonomikoan

Teoria mikroekonomikoan, aukera-kostua balio bat da, eta erabakiak hartzeko orduan, hautazko kostu onena aukeratzen laguntzen du.

Deslokalizazioa

Enpresa batek bere ekoizpena kostu txikiagoak dituzten eskualde edo herrialdeetara mugitzen duenean gertatzen da.

Mikroekonomia eta Makroekonomia

  • Mikroekonomia: Enpresen arteko lehia eta kontsumoa aztertzen du (familiak, enpresak, sektore publikoa).
  • Makroekonomia: Magnitude orokorrak aztertzen ditu: langabezia-tasa, okupazio-tasak eta prezioen igoera (inflazioa).

Analisi marjinala eta fluxu zirkularra

Analisi marjinala: Egindako aukera baten kostu eta etekin gehigarriak neurtzen ditu.

Fluxu zirkularra: Enpresen eta familien arteko ondasun, zerbitzu eta errenten trukea adierazten duen erlazio multzoa da; merkatuetan gauzatzen da.

Erabaki baten adibidea: Analisi praktikoa

ErabakiaDilemaKostu gehigarriaEtekina
Beroki bat erostea50 euro gehiago ordaindu marka hobea erosteko50 euroKalitate hobea

Descargar

PDF Word HTML