Deputacións, Competencias e Tributos Locais en Galicia

Entidades Locais: Provincias, Competencias Municipais e Tributos Locais

1. A Provincia

A provincia é unha entidade local con personalidade xurídica propia, determinada pola agrupación de municipios e unha división territorial para o cumprimento das actividades do Estado. A súa finalidade é prestar servizos públicos, servir de apoio e cooperación entre os municipios que a forman, e entre esta e as comunidades autónomas e o Estado.

Elementos da provincia

• Poboación
• Territorio

Organización provincial

A Deputación Provincial é o órgano de goberno da provincia. Conta cun presidente, un vicepresidente, unha Xunta de Goberno e un Pleno.

Nas comunidades autónomas uniprovinciais non existe Deputación Provincial, e as súas funcións son realizadas pola propia comunidade autónoma.

En Canarias a entidade local equivalente é a Illa, que é gobernada por un Cabildo Insular. En Baleares, por un Consell Insular. No País Vasco e en Navarra existen as Deputacións Forais.

2. Competencias Municipais

Atendendo ao tamaño do municipio, os servizos mínimos obrigatorios que debe prestar son:

• Todos os municipios: alumeado público, cemiterio, alcantarillado e abastecemento de auga potable.
• Municipios de máis de 500 habitantes: parque público e biblioteca.
• Municipios de máis de 20.000 habitantes: protección civil e instalacións deportivas.
• Municipios de máis de 50.000 habitantes: transporte público e protección do medio ambiente.

A maior poboación, maior número de servizos.

3. Tributos Locais

Impostos obrigatorios

• IBI: Imposto sobre Bens Inmobles (propiedade de bens inmobles).
• IAE: Imposto sobre Actividades Económicas (exercicio de actividades profesionais, empresariais ou artísticas).
• IVTM: Imposto sobre Vehículos de Tracción Mecánica (propiedade de vehículos).

Impostos facultativos

• ICIO: Imposto sobre Construcións, Instalacións e Obras (realización de obras).
• Incremento do valor dos terreos de natureza urbana.

Outros tributos

• Taxas: gravan o beneficio particular derivado dun servizo concreto.
• Contribucións especiais: gravan o beneficio obtido polos veciños concretos pola realización de obras determinadas.

4. Órganos de Goberno Municipal

O Alcalde

O alcalde é o presidente do Concello, elixido polos concelleiros. É o candidato do concelleiro que encabeza as listas, ou o candidato que obtén a maioría absoluta. Nomea e cesa os tenentes de alcalde, convoca e preside as sesións do Pleno e da Xunta de Goberno, dirixe a Policía Municipal, contrata obras menores, exerce a xefatura superior do persoal e pode ser destituído do cargo por moción de censura adoptada pola maioría absoluta ou por cuestión de confianza.

Os Tenentes de Alcalde

Son nomeados polo alcalde entre os concelleiros. Teñen como función substituír o alcalde en caso de vacante, ausencia ou enfermidade, e poden ser un ou varios concelleiros.

O Pleno Municipal

É o órgano colexiado para o goberno e a administración municipal, integrado polos concelleiros e presidido polo alcalde. Ten as seguintes funcións:

• Potestade normativa.
• Función de control político sobre o alcalde.
• Eleición e destitución do alcalde.
• Aprobación do plan urbanístico.
• Control e fiscalización dos órganos de goberno municipal.
• Control das obras maiores.

O número de concelleiros varía segundo a poboación do municipio.

A Xunta de Goberno Local

Está formada polo alcalde, os tenentes de alcalde e concelleiros non superior a un terzo do Pleno. Existe só en municipios de máis de 5.000 habitantes ou cando o Pleno o dispoña, e asiste ao alcalde no exercicio das súas atribucións.