Demografía de España: Distribución, Estrutura e Movementos Migratorios

Trazos da poboación española

A densidade media de poboación en España é de 92 habitantes por km², aínda que existen acusadas diferenzas entre rexións.

Distribución da poboación

A poboación española distribúese de forma desigual:

• Baixa densidade: Presente nas áreas do interior peninsular, coma Zamora, Soria e Cuenca, onde non chegan aos 30 habitantes por km² (coa excepción de Madrid, que ten a densidade de poboación máis alta do país).
• Densidade elevada: No litoral e nos dous arquipélagos, como Barcelona, Valencia, Biscaia, Guipúscoa, Alacant ou Santa Cruz de Tenerife, con máis de 200 habitantes por km².

As diferenzas débense á evolución histórica: ata o século XVII as áreas da Meseta eran as máis poboadas; porén, o posterior crecemento económico costeiro provocou un proceso de emigración desde o interior cara a esas zonas. No propio interior da península, a densidade de poboación é maior na metade sur ca na norte:

• Norte: Predominio de vilas e municipios de tamaño reducido.
• Sur: Municipios de maior tamaño e con máis servizos, o que axuda a reter a poboación nova.

Estrutura da poboación

A poboación española ten unha estrutura similar á doutros países desenvolvidos, con algunhas peculiaridades:

• Por idade: Está sufrindo un forte avellentamento debido á redución da natalidade e ao aumento da esperanza de vida. España é un dos países máis avellentados do mundo. O grao de avellentamento é diferente segundo as rexións:
  • Municipios rurais de pequeno tamaño e todo o norte peninsular: Contan cunha poboación moi avellentada.
  • Áreas urbanas: Presentan unha maior porcentaxe de poboación nova, incrementada pola chegada de inmigrantes.

  De cara ao futuro, un maior número de maiores implicará un maior gasto público para pagar as pensións e atender aos seus coidados.

• Por sexos: Hai máis mulleres ca homes, aínda que ultimamente o índice se equiparou bastante.
• Estrutura económica: Destaca o descenso da poboación activa no sector primario e secundario fronte a un aumento continuado da poboación dedicada ao sector servizos.

A emigración en España

A emigración interior

É aquela que se realiza dentro do mesmo país. En España, os fluxos máis importantes foron os derivados do éxodo rural (desprazamento masivo desde o campo cara á cidade):

• Iniciouse a finais do século XIX, pero foi especialmente intenso entre 1950 e 1960, producindo un transvasamento masivo de poboación.
• Principais áreas de partida: Zonas rurais do interior e do sur peninsular (Estremadura, Castela e León, Castela-A Mancha e Andalucía).
• Zonas de destino: Rexións de temperá industrialización, como Cataluña, o País Vasco, Madrid e Valencia.
• Consecuencias: Intenso despoboamento das zonas rurais do interior e crecemento acelerado das cidades, que desenvolveron amplas áreas periféricas e suburbios.

Na actualidade, a emigración interior relaciónase principalmente coa expansión urbana cara aos municipios veciños ou ben co retorno de antigos emigrantes xubilados.

A emigración exterior

Historicamente, España foi un país de emigrantes:

• Desde o século XIX ata 1930: A emigración dirixiuse maioritariamente cara a América Latina. As principais causas foron a pobreza no país, a inestabilidade política e, máis adiante, a Guerra Civil (1936-1939) e o inicio da ditadura de Francisco Franco.
• Mediados do século XX: A partir dos anos 50, a corrente dirixiuse cara aos países industrializados de Europa (Alemaña, Francia, Suíza e Bélxica). Entre 1959 e 1973, máis de 1 millón de españois marcharon cara a estes destinos; a maioría procedían de Andalucía, Galicia, Estremadura e Castela e León.
• Freada de 1973 e retorno: A crise do petróleo de 1973 reduciu a oferta laboral en Europa e provocou o retorno de moitos traballadores a España. Desde entón e ata 2008 a emigración exterior diminuíu substancialmente.
• Século XXI: Por mor da crise económica iniciada en 2008, moitos miles de españois víronse na obriga de emigrar de novo en busca de traballo.