Definicións e Historia: Imperio Bizantino, Carlomagno e a Idade Media

Definicións Clave da Transición Antigüidade-Idade Media

Personaxes Históricos e Títulos

• Teodosio I: Emperador romano. Dividiu o Imperio Romano para defendelo mellor das invasións dos pobos xermánicos.
• Traxano: Emperador do Imperio Romano. Expandiu o Imperio ata a súa máxima extensión.
• Odoacro: Xefe dun dos pobos xermánicos. Depuxo ao último emperador romano de Occidente.
• Rómulo Augústulo: Último emperador romano de Occidente. A súa deposición (476 d. C.) marca o final do Mundo Antigo.
• Basileus: Título que recibía o rei de Persia e, desde o ano 630, o emperador bizantino.
• Califa: Sucesor de Mahoma, máxima autoridade política e relixiosa.

Administración e Lexislación

• Corpus Iuris Civilis: Código de lexislación baseada no Dereito Romano, recompilada e actualizada por Xustiniano.
• Strategos: Xefe político ou militar no Imperio Bizantino.
• Themas: Extensas provincias bizantinas.
• Condado: Extensións territoriais gobernadas por un conde (usado na administración carolinxia).
• Diwán: Tesoureiro do califa.
• Visir: Primeiro ministro. Goberna en nome do califa.
• Emir/Valí: Gobernador dunha provincia do Imperio Islámico ou Kora.
• Ulema: Intérpretes da lei coránica.
• Cadí: Xuíz, administra a xustiza.

Arte e Relixión

• Cisma de Oriente: Separación da Igrexa en dúas partes: o Patriarcado de Constantinopla e o Papado de Roma.
• Icona: Imaxes relixiosas pintadas sobre táboas, que utilizaban o dourado nas representacións.
• Miniaturas: Ilustracións de pequeno tamaño.

O Imperio Romano e o Nacemento de Bizancio

Constantino trasladou a capital do Imperio a Bizancio no século IV debido ás ameazas dos pobos bárbaros. Púxolle de nome Nova Roma e, tras a súa morte, pasou a chamarse Constantinopla.

O emperador Teodosio dividiu o Imperio en dúas partes no ano 395 d. C.:

• Parte Oriental: Para o seu fillo Arcadio. Sobreviviu ata 1453, cando foi conquistada polos turcos.
• Parte Occidental: Para o seu fillo Honorio. Desapareceu no ano 476 d. C. O seu último emperador, Rómulo Augústulo, foi destituído por Odoacro. Este evento marca, para moitos historiadores, o comezo da Idade Media.

Xustiniano e a Idade de Ouro Bizantina (Século VI)

Xustiniano foi o primeiro gran emperador de Bizancio. Viviu no século VI e destacou por:

• Mandou construír a frota de guerra máis grande de todo o Mar Mediterráneo.
• Conquistou moitos territorios.
• Para manter a unidade do Imperio, obrigou a todos os habitantes a adoptar o Cristianismo como a única relixión.

Estrutura Social e Economía Bizantina

A base da economía do Imperio Oriental era o comercio. As provincias recibían o nome de themas (ou condados, segundo o texto orixinal) e eran dirixidas polos strategos (ou condes).

A sociedade bizantina estaba xerarquizada:

1. O Emperador: Máxima autoridade.
2. Nobreza e Alto Clero: Clase alta que gobernaba grandes extensións e xuraba fidelidade ao rei.
3. Persoas Libres: Principalmente campesiños, artesáns e comerciantes, que xuraban fidelidade aos nobres.
4. Servos: Descendentes dos antigos escravos. Traballaban a terra e non podían deixala sen permiso. Xuraban fidelidade aos nobres.

Arquitectura Bizantina

Na arquitectura bizantina salientan dúas grandes obras:

• A Igrexa de Santa Sofía.
• A Igrexa de San Vital.

Carlomagno e o Imperio Carolinxio

Carlomagno foi un emperador do Imperio Carolinxio que viviu no século VIII, fillo de Pipino o Breve. O seu imperio estendeuse por boa parte de Europa e foi proclamado emperador polo Papa León III.

Organización e Logros de Carlomagno

Para gobernar mellor, Carlomagno dividiu o seu imperio en territorios gobernados por condes.

Tres realizacións importantes no ámbito agrario foron:

• As actividades agrarias.
• A reserva señorial.
• Os mansos.