Arte Erromanikoa: jatorria, hedapena eta ezaugarri nagusiak

Arte y HumanidadesActualizado el 3,22 KB

Resumen

Dokumentuak arte erromanikoaren jatorria eta testuingurua azaltzen ditu: X. mendearen amaierako egonkortasuna, feudalismoa, Eliza indartzea eta erromesaldiak. Halaber, estiloaren hedapena Europan, bere hiru aldi nagusiak eta arkitekturaren ezaugarriak (eliza, katedral eta monasterioak) azaltzen dira. Ikasleak arte honen testuinguru historikoa eta forma nagusiak ulertuko ditu.

Puntos clave

  • X. mendearen amaieran Europa kristauan egonkortasuna errotu zen: lasaitasuna, feudalismoa eta Elizaren nagusitasuna.
  • Erlikien gurtzak eta erromesaldiek (Jerusalem, Erroma, Santiago Konpostelakoa) artisten mugimendua eta arte-ekoizpena bultzatu zituzten.
  • Arte erromanikoa Eskandinaviatik Italia hegoaldera eta Iberiar penintsularen iparraldera zabaldu zen.
  • Hiru aldi bereizi daitezke: lehen erromanikoa (X-XI. mendea), erromaniko betea (XI-XII. mendea) eta erromaniko berantiarra (XII-XIII. mendea).
  • Hargin lonbardiarrek eraikuntza-teknikak zabaldu zituzten; arku txiki itsuak erlaitzetan eta banda lonbardiarrak absideetan dira ezaugarri nagusiak.
  • Arte erromanikoa erlijio-estiloa zen eta eraikin nagusiak katedralak, elizak eta monasterioak ziren.

Ponte a prueba

1. Erreferente Historikoak

  1. X. mendearen bukaeran egonkortasuna errotu zen Europa kristauan zehar. Hiru alderdi hauek eragin zuten hori:
    • Lasaitasuna hedatu zen erresumetan.
    • Feudalismoa ezarri zen.
    • Eliza nagusitu zen.
  2. Erlikiekiko gurtzak piztu ziren, eta erromesaldiak egiten hasi ziren leku santuetara. Adibidez: Jerusalen, Erroma eta Santiago Konpostelakoa. Batetik bestera mugitzen hasi ziren artistak, eta arte-ekoizpena ugaritu zen.
  3. VI. mendean Beneditarren ordena sortu zen. Monje beneditarrek hiru boto nagusi gorde behar zituzten: Nagusien esana betetzea. Ereduzko bizimodu horrek eragin handia izan zuen gizarte laikoan. Aristokrazia feudalak harremanak ezarri zituen abadia handiekin.
  4. Aberastasuna ekarri zien pobretasun botoa hautsita, eta XI. mendearen bukaeran Beneditarren ildoa bideratu behar izan zen, erreforma klunitarren bitartez. XII. mendean ordenak beste erreforma bat izan zuen, eta Zistertarren ordena sortu zen.

2. Kokalekua eta Bilakaera Artistikoa

Arte erromanikoa Eskandinaviako herrialdeetatik Italia hegoalderaino zein Iberiar penintsularen iparralderaino zabaldu zen, Britainiar uharteak eta Europa erdialdeko zati handi bat barne.

Arte Erromanikoaren Aldiak

Arte erromanikoan hiru aldi bereiz daitezke:

  • Lehen erromanikoa (X-XI. mende artean)
  • Erromaniko betea (XI-XII. mende artean)
  • Erromaniko berantiarra (XII-XIII. mende artean)

3. Testuingurua eta Hedapena Mendebaldeko Europan

Europan garatu zen arte erromanikoa, XI. eta XII. mendeetan.

Gizarte Feudala eta Ezaugarri Nagusiak

  • Gizarte Feudala: Indarra hartu zuten nobleek errege botere gero eta ahulagoaren aurrean. Biziki azkartu zen nekazari-giroa.
  • Cluny-ko sistema: Monasterio-sistemaren garapenari bultzada eman zitzaion, eta espirituaren nagusitasuna defendatu zen.
  • Estiloa: Formen zurruntasuna eta errealitatearen abstrakzioa Erromanikoaren ezaugarriak dira, baina ikuspegi naturalistagoa zabalduz joan zen XII. mendean.

Estiloa Zabaltzen Lagundu Zuten Faktoreak

  • Clunyko ordena: eta haren araberako zabalkuntza Europa osoan.
  • Donejakue Bidea: eragin handia izan zuen ideia, teknika eta arte-taldeen garapenean eta aurrerapenen trukean.
  • Hargin lonbardiarrak: Europako lurretara zabaldu zituzten eraikuntza-teknikak. Bi ezaugarri nagusi:
    1. Arku txiki itsu tipikoak erlaitzetan.
    2. Zerrenda bertikalak absideen kanpoaldean (banda lonbardiarrak).

4. Arkitektura, Jaungoikoaren Zerbitzuan

Eliza Erromanikoa eta Eraikinen Osagai Nagusiak

Eliza kristauaren behin betiko garaipena aldarrikatzeko asmoa antzematen da. Arkitektura, eskultura eta pintura Jaungoikoaren aintzaren mendera jartzen ziren.

Arte erromanikoa erlijio-estiloa zen, eta eraikin nagusiak katedralak, elizak eta monasterioak ziren. Bukatzeko, enkarguz lan egin ohi zuten artisau-artistek.

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Zein dira arte erromanikoaren hiru aldi nagusiak?

Lehen erromanikoa (X-XI. mendea), erromaniko betea (XI-XII. mendea) eta erromaniko berantiarra (XII-XIII. mendea).

Zein ezaugarri nagusi ditu hargin lonbardiarren eraikuntzak?

Erlaitzetan arku txiki itsu tipikoak eta absideen kanpoaldean zerrenda bertikalak edo banda lonbardiarrak.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Zein mendetan errotu zen egonkortasuna Europa kristauan?
2. Zein ordenak sortu zuen Beneditarren ordena?
3. Zein izan ziren arte erromanikoa zabaltzen lagundu zuten faktoreetako bat?
4. Zein eraikin mota nagusi ziren arte erromanikoan?
5. Zein da Iberiar penintsulari dagokion ezaugarria?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.