Abangoardiaren Teoria eta Ariketa Praktikoak

1. Abangoardiaren Oinarrizko Jakintzak

Abangoardiek tradizioarekin apurtu nahi zuten, esperimentazioari bidea emanez. Hona hemen puntu garrantzitsuenak:

A. Hitza eta Irudia (Poesia)

Poesia ez da soilik irakurtzeko, baita ikusteko ere. Egileek tipografiarekin jolasten dute: letren tamaina aldatu, koloreak erabili edo testuarekin marrazkiak egin (kaligramak). Hitzek forma hartzen dute emozioak edo objektuak irudikatzeko.

B. Abangoardia eta Narratiba (Eleberria)

Istorioak kontatzeko modu berriak sortu ziren, ordena kronologiko klasikoa hautsiz:

• Perspektibismoa: Gertakari bera ikuspuntu desberdinetatik kontatzen da.
• Narrazio linealaren haustura: Denboran atzera eta aurrera egiten da (flashback-ak).
• Hizkuntza erregistroen aniztasuna: Hizkera jasoa, herri hizkera eta lagunarteko mezuak nahasten dira testu berean.

2. Orrialdeko Ariketak eta Erantzunak

a. Baliabide literarioak

• "Galdera marka": Hieroglifo tipografikoa erabili da; letrak eta zeinuak galdera ikur baten forma sortzeko jarrita daude.
• "Neroni": Akrostikoa agertzen da; lehenengo letrak bertikalean irakurtzean hitz bat osatzen dutelako.
• "Alzheimer": Mimograma erabili da; hitzaren formak gaixotasunaren efektua (memoria galtzea) irudikatzen duelako.
• "Neguaren ondoren": Goitibehera edo piramigrama; letrak gehitu edo kendu ahala, hitzak piramide baten itxura hartzen dute.
• "Eta liburua amildu da...": Aurpegi biko hitzak; irakurketak bi noranzko onartzen dituelako mezua galdu gabe.

b. Daniel Aldayaren estiloa

Ariketa honetan, gaur egungo teknologia eta abangoardia lotzen dira. Daniel Aldayak bokalak kentzen ditu poema sortzeko.

Erantzun posible bat: "Liburua apaletik behera erori da" esateko, honela idatziko genuke: "Lbrua apltik bhra erri da."

c. Mezuak eta interpretazioa

• "Galdera marka": Zalantzek beldurra eta ezinegona eragiten dutela adierazten du.
• "Neroni": Norbanakoaren eta taldearen arteko harremana irudikatzen du.
• "Alzheimer": Memoriaren galera eta nahasmena irudikatzen ditu.
• "Neguaren ondoren": Urtaroen arteko harreman estua erakusten du; negutik udaberrira pixkanaka igarotzen garela.
• "Eta liburua amildu da...": Liburu erori bat irudikatzen du, norbaitek jaso dezan eskatuz.