Chuletas y apuntes de Historia de Otros cursos

Autarkia: Frankismoaren Lehen Urteak

Autarkia auto-hornikuntzan oinarritutako sistema edo estrategia politiko-ekonomikoa da. Frankismoaren lehen urteetan (1940ko hamarkadan) ezarri zen eta, nazioarteko onarpenak eta harremanak hobetzean, kanpo merkataritza malgutzen hasi zen.

Gerra Zibila (1936-1939)

1936ko uztailaren 17-18an, II. Errepublikaren Gobernu legitimoaren aurkako altxamendu militar faxista hasi zen, eta Espainian Gerra Zibila piztu zen. Bi bando egon ziren: Gobernu legitimoaren aldekoak eta matxinatu militarrak. Gerra oso odoltsua izan zen, eta Espainia guztiz suntsituta geratu zen 1939ko apirilaren 1ean Francok garaipena lortu zuenean.

Autarkiaren Zergatiak eta Aurrekariak

Nazioarteko Gertaerak

• 1939ko apiriletik irailera: Diktadura finkatzen

Las Elecciones de 1977

Desde abril hasta el 15 de junio de 1977, fecha en la que se celebraron las elecciones, se vivió la fiesta de la libertad. Los españoles acudieron masivamente a los mítines de los distintos partidos políticos en una constante celebración de la democracia.

Los partidos de centro y de derecha

Los partidos de centro y de derecha fueron creados en el contexto del fin de la dictadura, si bien en ellos también se englobaron sectores moderados de la oposición democrática.

• UCD (Unión de Centro Democrático): Formación improvisada y liderada por Adolfo Suárez. Era una agrupación de fuerzas procedentes del reformismo franquista y de la oposición democrática moderada.
• AP (Alianza Popular): Liderada por Manuel Fraga, fue

El Sexenio Democrático (1868-1874): De la Revolución a la Restauración

Introducción: Causas de la Revolución de 1868

Las prácticas dictatoriales de los gobiernos moderados de Narváez y González Bravo, que cerraron las Cortes y gobernaban por decreto, junto con una profunda crisis económica y el creciente descontento de altos cargos del ejército, extendieron la impopularidad de la reina Isabel II.

La crisis económica, iniciada en 1866, agravó el malestar de la población. La muerte de Narváez en 1868 descabezó al Partido Moderado, que había ostentado el poder de España durante largo tiempo. Previamente, la muerte de O'Donnell en 1867 propició el acercamiento de la Unión Liberal a las posiciones contrarias a la reina.

Los progresistas,... Continuar leyendo "España 1868-1874: Revolución Gloriosa, Sexenio Democrático y Restauración" »

Orígenes y Desarrollo de los Nacionalismos Periféricos en España (Siglo XIX y XX)

El Catalanismo: De la Cultura a la Política

El movimiento catalanista tiene su origen en la "Renaixença", un movimiento cultural de carácter burgués surgido en los años treinta del siglo XIX. Su propósito fundamental era recuperar y difundir elementos tradicionales de la cultura catalana, especialmente la lengua.

En los años ochenta, Valentí Almirall creó el Centre Català, una entidad cívica defensora de los intereses culturales, económicos y políticos catalanes desde un planteamiento moderno, progresista y federalista.

Un hito importante fue la fundación de la organización Unió Catalanista en 1891 por Prat de la Riba, quien consiguió aunar los... Continuar leyendo "Orígenes y Desarrollo del Catalanismo y Nacionalismo Vasco: Siglo XIX y Principios del XX" »

1940ko Hamarkada

Ekonomia

1940ko hamarkada Espainiaren garairik gogorrenetakoa izan zen, batez ere ekonomia arloan. Gerra Zibilaren ostean, frankismoaren lehen urteek autarkia ekonomikoan oinarritutako politika ekarri zuten. Autarkiaren helburua herrialdea ekonomikoki autosufiziente bihurtzea zen, kanpoko merkatuen eta nazioarteko harremanen beharrik gabe. Hala ere, errealitatean, neurri horrek miseria, gosea eta oinarrizko ondasunen eskasia ekarri zituen.

Gobernuak interbentzionismo ekonomikoa ezarri zuen: ekoizpena, banaketa eta prezioak Estatuak kontrolatzen zituen. Elikagaien eskasia zela eta, errazionamendu-sistema ezarri zen, non herritarrek txartel berezien bidez jasotzen zituzten oinarrizko produktuak. Sistema hori, ordea, ez zen nahikoa,... Continuar leyendo "Frankismoaren Hamarkadak Espainian: Ekonomia, Politika eta Gizartea (1940-1960)" »

1950eko hamarkadako irekitasun ekonomikoa eta Egonkortze Plana

1950eko hamarkadan, autarkia baztertu eta politika ekonomikoa aldatzeko beharra zegoen. 1957an ministro teknokratak izendatu ziren, eta 1959an Egonkortze Plana aurkeztu zuten: pezetaren debaluazioa, soldaten izoztea, kanpoko inbertsioei trabak kentzea eta zergen igoera. Planak oinarria jarri zuen etorkizuneko garapen ekonomikorako, baina kontsumoa jaitsi eta langabezia igo zen. Turismoak eta emigrazioak egoera orekatzen lagundu zuten.

Garapen Planak eta hazkunde ekonomikoa (1964-1975)

Egonkortze Planari jarraiki, 1964 eta 1975 artean Garapen Planak bideratu ziren. Espainia herrialde garatua bihurtu zen 60ko hamarkadaren amaieran, baina hazkundearen oinarriak ahulak ziren: desoreka... Continuar leyendo "Frankismoaren bilakaera ekonomikoa eta soziala (1950-1975): Egonkortze Planetik krisira" »

Monarkiaren behin betiko krisia

Espainiako Bigarren Errepublikaren aldarrikapena ez zen ustekabeko gertaera izan, baizik eta Alfontso XIII.aren monarkiak urteetan zehar izan zuen gainbeheraren emaitza. Gainbehera hori azkartu zuen Primo de Riveraren diktadurak (1923-1930), erregearen babesarekin ezarria izan zenak.

Hasieran ordena eta egonkortasuna ekarriko zituela uste bazen ere, diktadurak ez zituen Espainiako arazo nagusiak konpondu eta, aitzitik, desadostasun sozial eta politikoak areagotu zituen. Diktadurak oposizio politikoa zapaldu zuen, eskubideak murriztu eta sistema autoritario bat ezarri zuen. Langileen eta nekazarien egoera ez zen hobetu, eta nazionalismo periferikoak (batez ere Katalunian eta Euskal Herrian) gogor erreprimitu ziren.... Continuar leyendo "Espainiako Bigarren Errepublika: Krisia eta Erreformak" »

3) 1960ko hamarkada

3.1 Ekonomia

Frankismoaren garaian, 1959tik aurrera, Espainiako erregimenak ekonomia modernizatzeko helburua izan zuen. Horretarako, garapen-planak sortu ziren: teknokratak gidatutako hiru plan, 1962 eta 1975 artean, industrializazioari eta inbertsioei bultzada emateko diseinatuak.

Helburua zen pertsona bakoitzeko errenta handitzea eta Espainia nazioarteko mailan industria-potentzia bihurtzea. Garai honetan, automobilgintza (SEAT, Renault) eta etxetresna elektrikoen sektoreek hazkunde handia izan zuten, industria-produkzioa %10 handituz.

Finantzaketari dagokionez, turismoaren eta emigranteen diru-sarrerak, baita atzerriko inbertsioek (batez ere Alemaniatik eta AEBetatik) ere, paper garrantzitsua jokatu zuten.

Garapen-planek arrakasta... Continuar leyendo "Frankismoa eta Euskadi: 1960–70eko ekonomia eta gizartea" »

Israel-Arabia

Arabiarren eta israeldarren arteko gatazka ez da 1948an soilik hasten; bere sustraiak Lehen Mundu Gerran eta Otomandar Inperioaren desegitean daude. Gerra arte, Ekialde Hurbila otomandarren menpe egon zen. Gerra amaitzean, Britainia Handiak eta Frantziak mandatu-sistema ezarri zuten eta eskualdeko mugak beren interesen arabera antolatu zituzten.

Bi mugimendu nazional garatu ziren aldi berean:
arabiar nazionalismoa eta sionismoa. Arabiar nazionalismoak independentzia eta arabiar herrien batasuna aldarrikatzen zituen. Sionismoak, berriz, Palestinan judu-estatu bat sortzea defendatzen zuen, antisemitismoaren eta diasporaren testuinguruan. Britainia Handiak bi mugimenduak erabili zituen, baina akordio kontraesankorrak egin zituen.

1916ko... Continuar leyendo "Lehen gerra karlista" »

Industria Iraultzaren Oinarrizko Ezaugarriak

• XVIII. mendearen amaieran eta XIX. mendearen hasieran Britainia Handian sortu zen.
• Aldaketa teknologiko, sozioekonomiko eta kulturala.
• Industrian eta makinerian oinarritutako ekonomia sortu zuen.

Industrializazioaren Jatorria

Aurrekariak:

• XVIII. mendean nekazaritza zen oinarria Europan.
• Protoindustrializazioa: etxeko industria nekazaritza munduan.
  • Domestic system
  • Putting out system
  • Factory system

Britainia Handian sortzeko faktoreak:

• Monarkia parlamentarioa.
• Inperio kolonial handia.
• Barne merkataritzaren garapena.

Biztanleriaren Hazkundea eta Nekazaritza Aldaketak

• Biztanleria hirukoiztu egin zen XVIII. eta XIX. mendeetan.
• Jaiotza-tasa altua eta heriotza-tasa baxua.

• Nekazaritza Iraultza:

  • Lurrak Hezitzeko Legeak (Enclosures