Chuletas y apuntes de Historia de Otros cursos

3) 1960ko hamarkada

3.1 Ekonomia

Frankismoaren garaian, 1959tik aurrera, Espainiako erregimenak ekonomia modernizatzeko helburua izan zuen. Horretarako, garapen-planak sortu ziren: teknokratak gidatutako hiru plan, 1962 eta 1975 artean, industrializazioari eta inbertsioei bultzada emateko diseinatuak.

Helburua zen pertsona bakoitzeko errenta handitzea eta Espainia nazioarteko mailan industria-potentzia bihurtzea. Garai honetan, automobilgintza (SEAT, Renault) eta etxetresna elektrikoen sektoreek hazkunde handia izan zuten, industria-produkzioa %10 handituz.

Finantzaketari dagokionez, turismoaren eta emigranteen diru-sarrerak, baita atzerriko inbertsioek (batez ere Alemaniatik eta AEBetatik) ere, paper garrantzitsua jokatu zuten.

Garapen-planek arrakasta... Continuar leyendo "Frankismoa eta Euskadi: 1960–70eko ekonomia eta gizartea" »

Israel-Arabia

Arabiarren eta israeldarren arteko gatazka ez da 1948an soilik hasten; bere sustraiak Lehen Mundu Gerran eta Otomandar Inperioaren desegitean daude. Gerra arte, Ekialde Hurbila otomandarren menpe egon zen. Gerra amaitzean, Britainia Handiak eta Frantziak mandatu-sistema ezarri zuten eta eskualdeko mugak beren interesen arabera antolatu zituzten.

Bi mugimendu nazional garatu ziren aldi berean:
arabiar nazionalismoa eta sionismoa. Arabiar nazionalismoak independentzia eta arabiar herrien batasuna aldarrikatzen zituen. Sionismoak, berriz, Palestinan judu-estatu bat sortzea defendatzen zuen, antisemitismoaren eta diasporaren testuinguruan. Britainia Handiak bi mugimenduak erabili zituen, baina akordio kontraesankorrak egin zituen.

1916ko... Continuar leyendo "Lehen gerra karlista" »

Industria Iraultzaren Oinarrizko Ezaugarriak

• XVIII. mendearen amaieran eta XIX. mendearen hasieran Britainia Handian sortu zen.
• Aldaketa teknologiko, sozioekonomiko eta kulturala.
• Industrian eta makinerian oinarritutako ekonomia sortu zuen.

Industrializazioaren Jatorria

Aurrekariak:

• XVIII. mendean nekazaritza zen oinarria Europan.
• Protoindustrializazioa: etxeko industria nekazaritza munduan.
  • Domestic system
  • Putting out system
  • Factory system

Britainia Handian sortzeko faktoreak:

• Monarkia parlamentarioa.
• Inperio kolonial handia.
• Barne merkataritzaren garapena.

Biztanleriaren Hazkundea eta Nekazaritza Aldaketak

• Biztanleria hirukoiztu egin zen XVIII. eta XIX. mendeetan.
• Jaiotza-tasa altua eta heriotza-tasa baxua.

• Nekazaritza Iraultza:

  • Lurrak Hezitzeko Legeak (Enclosures

Francoren erregimenaren oinarri instituzional eta ideologikoak

Frankismoa 1936ko estatu-kolpearen ondorioz sortu zen, eta 1939an Gerra Zibila amaitu zenean sendotu zen. Francisco Franco 1936ko irailean Estatuko Buru izendatu zuten matxinatuek, eta garaipen militarraren ondoren botere osoa bere esku bildu zuen. Erregimenak ez zuen ideologia bakar eta koherente bat; aitzitik, hainbat tradiziotatik hartutako elementuak uztartu zituen, bere boterea legitimatzeko eta gizartearen kontrola bermatzeko.

Erregimenaren zutabeak: Armada eta Alderdi Bakarra

Armadak izan zuen pisurik handiena, diktadura bera kolpe militar baten emaitza zelako. Faxismo europarretik alderdi bakarraren eredua hartu zuen, karlistak eta falangistak FET y de las JONS izeneko erakunde... Continuar leyendo "Frankismoa: Erregimena, Autarkia eta Errepresioa" »

Juicios de Núremberg

Objetivo: Juzgar a la cúpula del partido nazi y colaboradores acusados de perpetrar crímenes contra la humanidad durante la guerra.

S.A.

Grupos paramilitares que, a imagen de los fascistas, adoptaron una estética propia y utilizaban la violencia contra la oposición política.

Liberalismo

Ideología política entre los siglos XVIII y XIX que defiende que la sociedad esté compuesta por individuos libres e iguales ante la ley, que gozan de derechos que el Estado debe garantizar. Estos derechos se recogen en la Constitución, siendo esta la norma fundamental del Estado.

Nación

Conjunto de individuos que tienen características culturales en común y desean vivir en comunidad.

Estado

Organización política y administrativa formada... Continuar leyendo "Conceptos Clave de Historia: Desde Núremberg hasta la Crisis de 1929" »

Las Regencias (1833-1843): El nacimiento del Estado liberal

El periodo comprendido entre 1833 y 1843 puede catalogarse como una etapa de transición en la que definitivamente desaparecen las formas de un Estado absolutista para ir poniendo las bases de un Estado liberal burgués.

Contexto político y conflicto civil

Es un periodo agitado debido a crisis políticas y a la guerra civil entre carlistas e isabelistas. Esta guerra se centró en el País Vasco y Navarra, y su origen reside en el enfrentamiento de los sectores más reaccionarios del absolutismo contra el liberalismo.

El inicio de la regencia de María Cristina de Borbón

Cuando muere Fernando VII, su esposa, María Cristina de Borbón (MCDB), asume la regencia y se apoya en los liberales... Continuar leyendo "Las Regencias de 1833-1843: La Transición al Estado Liberal en España" »

II. Errepublika: 1931ko Konstituzioa eta Erreformak (1931-1936)

Espainian gizarte moderno eta demokratiko bat sortzeko ahalegina izan zen. Klase ertaineko talde batek, langile-mugimenduko sektore baten laguntzaz, ordura arte eskasa izandako gizarte-justizia sustatu nahi zuen. Errepublika behin aldarrikatuta, Donostiako Ituna sinatu zuten indar politikoek behin-behineko gobernu bat osatu zuten, politika erreformista bat martxan jartzeko eta hauteskundeak antolatzeko.

II. Errepublikako Hiru Etapak

II. Errepublikan hiru etapa nagusi bereizten ditugu, aldi bakoitzean koalizio-gobernu ezberdin bat egon zelarik:

1. Biurteko Erreformista (1931-1933)

PSOE eta ezkerreko errepublikazaleak aritu ziren gobernuan, Manuel Azaña gobernuburu zela. 1931ko ekaineko... Continuar leyendo "Espainiako II. Errepublika eta Alfonso XIII.aren Krisia" »

98ko Hondamendia eta Erregenerazionismoa

98ko Hondamendia XIX. mendearen amaieran Espainiak bizi izan zuen krisi politiko, militar eta moral sakona izan zen. Espainia egoera ekonomiko ahulean zegoen eta mende hasieran Hego Amerikako koloniak galdu ondoren, azken koloniak baino ez zituen mantentzen: Kuba, Puerto Rico, Filipinak eta Karoliniak. Kolonia hauetan, bereziki Kuban, independentziaren aldeko mugimenduak indartu ziren Espainiako gobernuek autonomia eskaerak onartu ez zituztelako.

Kubako gizartea erradikalizatu egin zen Espainiak ezarritako neurri ekonomikoen ondorioz, eta matxinadak hasi ziren. Sagastaren gobernuak autonomia osoa proposatu bazuen ere, beranduegi izan zen. AEBek, interes ekonomikoengatik, Kubako independentzia babestu zuten... Continuar leyendo "Berrezarkuntzaren Krisia eta Monarkiaren Erorketa (1898-1931)" »

Fundamentos del Régimen Franquista: Grupos de Poder y Actitudes Sociales

Grupos de Poder y Tendencias Ideológicas en el Franquismo

La participación en el funcionamiento político del régimen franquista se restringía a quienes habían mostrado su adhesión al Caudillo, pero incorporaba diversos grupos o tendencias ideológicas, que rivalizaban por el poder:

• Los militares: estaban estrechamente vinculados a Franco y subordinados a él por el mando militar.
• Los falangistas: eran la tendencia más específicamente fascista y pretendían subordinar el Estado al Partido. Perjudicados con la derrota del Eje, se vieron obligados a renunciar a algunos postulados más radicales. El partido estaba sometido al poder de Franco. Destacaron en tareas de

Motius o Causes de la Guerra

Els motius principals que van desencadenar la Gran Guerra van ser:

1. L'imperialisme: Provocà tensions entre els membres de la pentarquia europea, com per exemple entre la Gran Bretanya i l'Alemanya del kàiser pels territoris de l'Orient Mitjà, que eren molt rics en petroli.
2. El nacionalisme: Fou el valor en el qual s'havia educat tota la població europea.
3. El factor humà: Els principals protagonistes de la Gran Guerra, com per exemple Edward Grey, el kàiser o Gavrilo Princip, van decidir amb les seves accions el destí d'Europa.
4. El fracàs de la diplomàcia: Tots els països europeus que participaren en la Gran Guerra van invertir en armes (fet conegut com la "pau armada"). A més, es van crear dues grans aliances: