Chuletas y apuntes de Geografía de Otros cursos

Geografia

Geografia Lur planetako fenomeno fisikoak, eta fenomeno horien eta giza taldeekin erlazionatuta dauden beste arlo batzuen arteko harremanak ikertu eta deskribatzen dituen zientzia da. Gaur egungo geografian bi sail edo atal nagusi bereizten dira:

• Giza geografia: populazioak aztertzen dituen geografiaren atala da; biztanleria horien bizimoduak ongi ezagutzeko geografia ekonomikoa, politikoa, eta abar ere hartzen ditu bere baitan.
• Geografia fisikoa: fenomeno naturalak aztertzen dituzten atalak biltzen dituen geografiaren atala da.

Mapak

Mapa bat Lur planetako azal osoaren edo zati baten irudikapen geometriko lau, sinplifikatu eta konbentzionala da, eskala izeneko antzekotasun-erlazio proportzionatua duena. Mapa errealitate baten deskribapen... Continuar leyendo "Lurraren Geografia: Fenomenoak, Mapak eta Paisaiak" »

Agricultura y Desarrollo Rural

Agricultura Ecológica

La agricultura ecológica es un sistema de producción agraria que mantiene la fertilidad del suelo a través del empleo de prácticas agrícolas que evitan los productos de la agroindustria (semillas modificadas genéticamente, fertilizantes químicos o plaguicidas). Para recibir el certificado de producción ecológica deben emplearse técnicas de policultivo como sistema natural de protección contra las plagas y un uso extensivo de la tierra que evite su agotamiento y garantice la sostenibilidad ambiental. Un ejemplo de agricultura ecológica sería aquella que opta por el uso de compost y abonos orgánicos, en lugar de fertilizantes químicos, para enriquecer el suelo y mejorar su fertilidad.... Continuar leyendo "Conceptos Clave de Agricultura, Industria y Demografía" »

Característiques Generals del Relleu Espanyol

• Altitud mitjana elevada (660 m), només superada a Europa per Suïssa. Aquesta altitud dificulta l'ús dels sòls per a l'agricultura, endureix les condicions climàtiques i complica les comunicacions.
• Presència de la Meseta Central, que ocupa tres quartes parts de la península Ibèrica.
• Forma massissa i elevada, amb serralades perifèriques que dificulten l'accés a la Meseta i impedeixen la influència directa del clima marítim a l'interior, fent més extrems els hiverns i els estius.
• Gran diversitat geològica i unitats naturals diferenciades.
• Pendent i altitud: dificulten l'accés a l'interior i contribueixen a un clima extrem.
• Serralades i depressions envolten i estructuren el territori.

Unitats

Espainiako Biztanleriaren Bilakaera eta Mugimendu Naturala (1886-2024)

Grafikoak Espainiako biztanleriaren mugimendu naturalaren bilakaera erakusten du 1886tik 2024ra, jaiotza-tasak, heriotza-tasak eta hazkunde naturala islatuz.

Antzinako Erregimen Demografikoa (1886-1900)

1886 eta 1900 artean, Espainiak, oraindik antzinako erregimen demografikoan murgilduta, jaiotza eta heriotza tasa altuak mantentzen ditu. Epidemiek eta krisi ekonomikoek gora-behera handiak eragin zituzten. 1880ko hamarkadatik aurrera, heriotza-tasa apur bat jaisten hasi zen, baina hazkunde naturala moderatua izan zen.

Trantsizio Demografikoa (1900-1975)

1900 eta 1975 artean, Espainiak trantsizio demografikoa bizi izan zuen. XX. mendearen hasieran, jaiotza-tasa altua zen (%30etik... Continuar leyendo "Espainiako Demografia eta Ekonomia: Bilakaera eta Turismoa" »

Unitats 0 i 1: Fonaments i història

Termodinàmica: 1r Principi (Conservació: no es crea ni es destrueix). 2n Principi (Entropia: l'energia es degrada, perd qualitat).

Unitats: 1 cal = 4,18 J | 1 kWh = 3,6 · 10⁶ J

Evolució històrica:

• Foc: Biomassa.
• Agricultura: Recollida solar.
• Força animal: Substitució humana, hidràulica i eòlica.
• Industrial: Carbó i petroli (consum massiu).

Dades: Espanya ~3,4 kW/càpita | EUA ~9 kW/càpita.

Unitat 2: Petroli i context geogràfic

Recurs vs. Reserva: Recurs = total al terra. Reserva = explotable i rendible (Recurs > Reserva).

Reserves: 1P (90%), 2P (50%), 3P (10%).

Top reserves: Petroli (Aràbia Saudita, Veneçuela). Gas (Rússia, Iran). Carbó (EUA, Rússia, Xina).

Història: 1960 (OPEP), 1973 (1a Crisi... Continuar leyendo "Fonaments de l'Energia: Del Sistema Fòssil a la Transició" »

Espainiako Industriguneak eta Eraldaketa

Espainiako industria-poloak zenbait hirigune garrantzitsuren inguruan antolatuta daude; nagusiak Bilbo, Madril, Bartzelona eta Valentzia dira, eta haietako bakoitzak eragin-eremu bat du. Industria lehenengoz agertu zenean, lehengai edo energia-iturriren batetik gertuago egotea edo kokapen geografiko hobea faktore garrantzitsuak izan ziren. Industria boteretsu batek txikiago batzuk erakartzen ditu. Horrekin batera, azpiegiturak eta zerbitzuak handituz doaz. Industria zuten lurraldeak erakargune nagusiak ziren.

1970eko Hamarkadako Krisia eta Birmoldaketa

1970eko hamarkadako krisiak industrian oso gogor jo zuen, eta haren kalteak luzaroan sentitu ziren. Euskal Herrikoa bezalako industrigune tradizionaletan... Continuar leyendo "Espainiako eta Euskal Herriko Industria eta Nekazaritza" »

Fuerzas que Determinan el Viento

Gradiente de Presiones

El gradiente de presiones es el motor del movimiento atmosférico. La atmósfera está compuesta por zonas de altas presiones (acumulación de aire) y de bajas presiones (déficit de aire). Para paliar estos desequilibrios, la atmósfera se pone en movimiento, trasvasando el aire de las zonas de alta presión a las de baja presión.

Fuerza de Coriolis

Inicialmente, el aire se mueve por el gradiente de presiones, pero la Fuerza de Coriolis, inducida por la rotación de la Tierra, desvía la trayectoria del viento hacia la derecha en el Hemisferio Norte (HN) y hacia la izquierda en el Hemisferio Sur (HS).

Fuerza Centrífuga

Debido a que el viento sigue trayectorias curvas, aparece la fuerza centrífuga... Continuar leyendo "Dinámica Atmosférica: Fuerzas, Vientos y Circulación Global" »

Hiri-egitura: Alde Zaharra, Zabalgunea eta Periferia

Hiri-egitura hiria antolatzeko modua da, mendeetako urbanizazio-prozesu luzearen emaitza. Espainiako hirietan hiru eremu nagusi bereizten dira, bakoitza bere morfologia, funtzio eta problematikarekin:

• 1. Alde Zaharra (jatorria – XIX. mendea): Industrializazio aurreko hiria da, harresiz inguratua eta bilbe itxikoa. Plano-aniztasuna du: erromatarren cardo eta decumanus ardatzak, Erdi Aroko plano irregularra elizekin eta jauregiekin, eta Barrokoko plaza nagusiak fatxada uniformeekin. Industrializazioarekin harresiak eraitsi ziren eta gunea tertziarizatu egin zen. Problematika nagusiak saturazioa, narriadura eta gizarte-segregazioa dira; horiei aurre egiteko birgaitze-politikak daude martxan

Dinámicas Demográficas en España: Tendencias y Conceptos Clave

Tendencias Poblacionales y Migratorias en España

Este apartado detalla las variaciones poblacionales y la distribución de la población extranjera en diversas provincias españolas, así como las razones y consecuencias de estos fenómenos.

Distribución y Crecimiento Poblacional por Provincias

• Provincias con crecimiento (+16%): Almería, Alicante, Baleares, Gerona y Lérida.
• Provincias con decrecimiento (-4%): Pontevedra, La Coruña, Lugo, Asturias, Palencia, Zamora, Salamanca, Cáceres, Badajoz, Cádiz, Sevilla, Córdoba y Jaén.

Características de la Población Extranjera

La mayor parte de la población extranjera se ubica en la parte mediterránea, en las costas, y en Madrid,... Continuar leyendo "Demografía Española: Conceptos Clave y Tendencias Poblacionales" »

La Minería y las Materias Primas

La minería proporciona las materias primas y los recursos naturales que la industria transforma en productos elaborados. Las fuentes de energía, por su parte, proporcionan la fuerza requerida por los procesos industriales y el transporte, y cubren muchas de nuestras necesidades cotidianas.

Orígenes y Clasificación de las Materias Primas

Las materias primas tienen tres orígenes principales: animal, vegetal y mineral. Los recursos minerales se agrupan en tres categorías:

• Metálicos: Aquellos de los que se extraen metales.
• No Metálicos: Aquellos de los que no se extraen metales.
• Energéticos: Aquellos que proporcionan energía.

Los recursos minerales se localizan en el subsuelo y se encuentran en yacimientos,... Continuar leyendo "Fundamentos de la Industria Moderna: Recursos, Energía y Factores de Localización" »