Barrokoa: Testuingurua eta Ezaugarri Nagusiak

Jatorria eta Garapena

Barrokoa XVI. mendearen amaieran sortu eta XVIII. mendearen erdira arte garatu zen, rokokoaren agerpenarekin amaituz. Hasieran, gehiegizko dekorazioagatik eta sormen falta egotzita mespretxatu zen, baina gaur egun bere aberastasuna eta originaltasuna aitortzen zaizkio. Mendebaldeko Europan sortu bazen ere, azkar hedatu zen kontinente osoan eta Hego Amerikara.

Haren garapena bi prozesu historikok bultzatu zuten:

• Erreforma protestantea: Europan erlijio-haustura ekarri zuen. Eliza Katolikoak Kontrarreforma ezarri zuen Trentoko Kontzilioaren bidez, bere boterea indartzeko.
• Monarkia absolutuak: Sendotu ziren, botere politiko eta erlijiosoa zentralizatuz eta artea propaganda tresna gisa

Francisco de Goya (1746-1828)

Francisco de Goya XVIII. mende amaieran eta XIX. mende hasieran bizi izan zen artista izan zen. Garai hartan, nekazaritza zen ekonomiaren ardatza, baina mendearen amaieran berrikuntzak sortu ziren, batez ere nekazaritzan eta abeltzaintzan. Estatuak industriaren garapena sustatzen hasi zen, eta horrek luxuzko industriak sortzea ekarri zuen, hala nola Tapizen Errege Lantegia, non Goyak lan egin zuen.

Gizartea estamentuetan banatzen zen, eta Goya, errege margolari izanik, Karlos IV.aren despotismo ilustratua eta ideiak bereganatu zituen. Gainera, Frantziaren inbasioan eta Independentzia Gerran parte hartu zuen, eta Fernando VII.aren absolutismoaren ondorioz Frantziara joan zen. Goya 1746an jaio eta 1828an hil zen, Espainian... Continuar leyendo "Francisco de Goya: Bizitza, Faseak eta Artelanen Konparaketa" »

Barrokoaren Testuingurua eta Jatorria

Barrokoa "barrueco" portugesezko hitzetik dator eta "perla irregularra" esan nahi du. XIX. mendean mespretxuz erabili zen, gehiegizko dekorazioa eta sormen falta leporatuz, baina gaur egun bere originaltasuna eta aberastasuna aitortzen zaizkio.

XVI. mendearen bukaeran hasi eta XVIII. mendearen erdira arte iraun zuen, rokoko azpikorronteak amaiera ekarri baitzion. Mendebaldeko Europan sortu zen, eta handik Europa osoan zein Hego Amerikan hedatu zen.

Barrokoaren hasiera bi prozesu nagusik bultzatu zuten: Erreforma protestantearen haustura erlijiosoa, honi erantzuteko Kontrarreforma katolikoa, eta monarkia absolutuen ezarpena.

Erlijio- eta botere-erakunde politikoek arte plastikoak erabili zituzten beren prestigioa... Continuar leyendo "Barrokoa eta Caravaggio: Artearen Garaia" »

"Iturria" eta Ready-made kontzeptua

Iturria izeneko artelana portzelanazko benetako pixatoki bat da, Duchampek artista komunetarako materialak saltzen zituen denda batean erositakoa. Artistak New Yorkeko iturgintza denda batean erosi zuen eta arte erakusketa batean aurkeztu zuen (Duchamp epaimahaikidea zen), aldaketa txiki batzuk egin ondoren: 180 graduko bira eman eta sinadura (R. Mutt) eta data (1917) estanpatu zituen.

Objektuaren eraldaketa eta esanahia

Duchampek eguneroko objektu bat hartu eta testuingurutik ateratzeko estrategia erabili zuen, zentzua aldatuz. Ready-made mugimenduaren obrarik garrantzitsuenetako bat da. Mugimendu honek Duchampek egin ez zituen objektu batzuk biltzen ditu:

• Pixatoki bat
• Botilategi bat
• Bizikleta-gurpil bat
• Elurra

Grandes Maestros del Renacimiento

Leonardo da Vinci (XV-XVI): Genio renacentista multidisciplinar: pintor, escultor, arquitecto, ingeniero y científico. Sus obras maestras, La Gioconda y La Última Cena, reflejan su dominio del sfumato, la perspectiva y la anatomía. Fascinado por la naturaleza y el cuerpo humano, realizó estudios científicos y bocetos visionarios. Fusionó arte y ciencia, buscando la representación perfecta de la realidad. Su legado abarca desde la pintura hasta la ingeniería y la anatomía.

Rafael (XVI): Pintor y arquitecto italiano, símbolo del Alto Renacimiento por su armonía y perfección formal. En las estancias vaticanas, destaca por la claridad compositiva y la maestría en la representación del espacio, como... Continuar leyendo "Grandes Maestros del Renacimiento: Leonardo, Rafael, Tiziano y Más" »

Arte Erromanikoa: Bultzatu Zuten Faktoreak

Kristautasuna: Mendebaldeko eta Erdialdeko Europan elementu bateratzaile nagusiena izan zen. Garai honetako kultura fedearekin oso lotuta dago, Eliza baitzen kultura orientatzen eta mugak jartzen zituena.

Erromesaldiak: Clunyko ordena beneditarra ere ezaguna zen. Ordena honek santuen erlikiak gurtzeko ohitura zabaldu zuen, eta ondorioz, mundu kristauan erromesaldiak nabarmendu ziren, europar kulturaren oinarrizko elementu nagusi bihurtuz.

Adibideak: Santiago de Compostela

Santiago de Compostela. Honi esker, Espainiako erromanikoa goreneko mailetara iritsi zen. Obradoiroko fatxada duen eraikuntza hau oso garrantzitsua da arte erromanikoan. Jatorriari dagokionez, Santiago Jesusen “anaia” bezala ezagutzen... Continuar leyendo "Arte Erromanikoa eta Islamikoa: Ezaugarriak eta Euskara Gramatika" »

Sarrera Orokorra

Eraikin erlijioso bereizgarrienak eliza eta monasterioa dira.

Ezaugarri Nagusiak

Materialak: Harri landua, manposteria eta, gutxitan, adreilua.

Oinplano Motak: Latindar gurutze formakoa, poligonala eta basilikala.

Elizaren Atalak eta Egiturazko Elementuak

1. Burualdea

Aldarea kokatzen den eremua da.

• Absidea: Elizetan, burualdean kokatutako zati irtena da.
• Aldare nagusia.
• Kaperak edo absidioloak: Forma zirkularra, karratua edo poligonala dute.
• Girola: Alboetako nabeak erdiko nabearen burualdearen inguruan luzatuz eratutako espazio zirkularra da.
• Kripta: Elizaren azpian, sarritan lurpean, eraikitako kapera da.

2. Transeptoa

Elizako nabe transbertsala da, beste nabeak gurutzatuz gurutze forma sortzen duena.

• Gurutzadura: Bi nabe perpendikular

Art Preromànic

Inclou els estils carolingi i otonià. Dins de la península Ibèrica destacaven:

• Visigòtic: caracteritzat pels arcs de ferradura, que suporten més pes.
• Asturià: amb més llum, planta basilical, i ús de l'arc de mig punt i de ferradura.
• Mossàrab: que emprava una gran varietat de materials, arcs de ferradura i una rica decoració.

Art Romànic

Aquest estil es desenvolupa en el context de la societat feudal, un cristianisme unificat, un fort sentit pedagògic de l'art, l'aparició de les ciutats i un notable augment demogràfic a Europa.

Arquitectura romànica

És principalment una arquitectura arquitravada, amb espais de línies rectes. A les portalades, l'arquivolta desplaça la força de la teulada cap als costats. La il·luminació... Continuar leyendo "Guia d'Història de l'Art: Del Classicisme Grec al Gòtic" »

Greziako Arte Klasikoa

Arkitektura

• Mendebaldeko arkitekturan garrantzia handia: Greziako arkitekturak, ordena eta harmoniari esker, Mendebaldeko arkitektura estiloaren oinarria ezarri zuen.
• Edertasuna eta harmonia: Greziarrentzat, edertasuna oreka eta simetria bidez lortzen zen. Ordenaren eta proportzioen erabilera garrantzitsua zen, haien printzipioen arabera egindako arkitektura gizakiaren eta naturaren arteko harmonia lortzeko bidea zelako.
• Gizakiaren neurrira egindako arkitektura: Greziako eraikinak gizakiaren proportzioei egokitzen zitzaizkien.
• Ezaugarriak:
  • Arkitrabe sistema: Arkitektura arkitrabeduna da; hau da, greziarrek ez zuten arkua erabiltzen. Zutabeek arkitrabe bat eusten zuten, eta horren gainean frontoi triangeluarra zegoen.
  • Materialak:

GAIA - ERROMA KLASIKOA

Arkitektura Erromatarra

• Erromatarren praktikotasuna: Greziar arkitektura miresten zuten, baina beren behar praktikoetara egokitu zuten. Adreilua eta zementua erabiltzen hasi ziren, eta eraikinen apaingarriak marmolez egiten zituzten.
• Bi orden berriak:
  • Ordena toskanarra: Zutabeak kanalik gabeak dira, eta oinarri bat dute (dorikoak ez bezala).
  • Ordena konposatua: Akanto hostoak eta bolutak dituen kapitel aberats bat dauka.
• Erdi puntuko arkua eta kanoi ganga: Teknologia berri hauek ganga eta kupulak eraikitzeko erabili ziren.
  • Kupulak: Maskorren edo petxinen gainean eraiki ohi ziren.
  • Adibideak: Kaltzadak, errepideak eta zubiak, eraikin zibilak, eta eraikin erlijiosoak.

Erromatar Eskultura

• Bi joera nagusi:
  • Naturalista: Pertsonen espresioak