Zer da zoriontasuna? Filosofia greziarraren ikasgaiak

Zoriontasunaren bila: Antzinako Greziatik gaur egunera

Zerk egiten gaitu gizakiok benetan zoriontsu? Galdera unibertsal honek gizateria kezkatu du mendeetan zehar. Izan ere, bere jatorria antzinako Grezian aurki dezakegu, non Aristoteles bezalako pentsalariek bizitzaren helburu nagusitzat jo zuten. Gaur egun ere, hausnarketa honek berebiziko garrantzia du gizakiaren izaera eta nahiak ulertzeko.

Zinikoak: Askatasun erradikala eta natura

Zinikoek (Diogenesekin, K.a. IV. mendean), eskola filosofiko sokratiko gisa, zoriontasunaren ikuspegi berezia garatu zuten. Seguruenik, askok entzun dugu noizbait txakurren antzera bizi zirela. Talde hau gizabanakoaren askatasun erradikalean zentratu zen; hau da, gizartearen arauen eta erakundeen gainetik egotean, behar artifizialak baztertuz eta naturarekin bat eginez bizitzean.

Zinikoen ustez, jakintsuek entrenamendu zorrotz baten bidez lor dezakete zoriontasuna, honakoak albo batera utziz:

• Aberastasuna eta boterea.
• Ospe desira konbentzionalak.
• Ondasun materialak.

Haien bizimodua oso sinplea zen, eta gizartearen ohiturak barregarri uzten zituzten. Horregatik esaten zen txakurren moduan bizi zirela, kalean jaten, lo egiten eta euren beharrak bertan egiten baitzituzten.

Eszeptikoak: Ataraxia eta barne-lasaitasuna

Bestalde, eszeptikoek, Pirronek (K.a. 360-270) eta Timonek garatutako taldeak, zalantzan jartzen zuten gizakiak egia absolutua ezagutzeko zuen gaitasuna. Haien ustez, iritzi sendoek gatazka eta sufrimendua sortzen dituzte. Haien helburu nagusia barne-lasaitasuna (ataraxia) lortzea zen.

Helburu hori erdiesteko, honako bidea proposatzen zuten:

• Iritzi absoluturik ez izatea.
• Lasaiago bizi izatea, iritziak babestea sufrimendu iturria baita.
• Iritzia ematetik abstenitzea zoriontasuna lortzeko.

Hausnarketa: Zoriontasuna gaur egungo gizartean

Orduan, zer da zoriontasuna? Jende askok ondasun materialetan bilatzen du, ekintza horrek benetan zoriontsu egiten dituen ala unean uneko plazera soilik ematen dien pentsatu gabe. Horren adibide dira euren hutsunea betetzeko erosten duten pertsonak; erosketak segundo bateko poza ematen die, baina ondoren hutsune are handiagoa uzten du.

Ondorioz, benetan zoriontsu egiten gaituenari buruz hausnartzen hasi beharko genuke, gure bizitza horretara bideratzeko eta antzinako filosofoek proposatutako barne-pakea lortzeko.