A Xeración dos 50: Transformación e Evolución da Poesía Galega

A renovación da poesía galega: A Xeración dos 50

A Xeración dos 50 impulsa unha renovación da poesía galega, valéndose dun duplo diálogo: con correntes vangardistas e rupturistas, tanto europeas como norteamericanas, e coa tradición galega anterior.

A Escola da Tebra e o existencialismo

Inicialmente, temas e formas renóvanse ao influxo do Existencialismo europeo (Sartre, Camus...), dando orixe á chamada Escola da Tebra, representada por:

• Fabulario novo (1952), de Cuña Novás.
• Muiñeiro de brétemas (1950), Morrendo a cada intre (1952) e Advento (1954), de Manuel María.

Predomina unha visión pesimista e angustiada da vida, que contrasta cos motivos da poesía imaxinista e neotrobadoresca dominantes ata entón. A dor existencial, o desarraigo, o versolibrismo, a influencia surrealista e o emprego de imaxes oníricas son algúns trazos identificativos dos poemarios desta escola.

Diversidade poética e socialrealismo

Posteriormente, o seu compromiso esquerdista e nacionalista trasládase á literatura, dando orixe a liñas poéticas diversas que convivirán co socialrealismo, consagrado definitivamente por Celso Emilio Ferreiro en Longa noite de pedra (1962). Destacan:

• O canto telúrico de Novoneyra en Os Eidos (1955).
• O realismo coloquial de Manuel María en Documentos persoaes (1958).
• A afirmación rebelde e rupturista de Bernardino Graña en Poema do home que quixo vivir (1959).
• A poesía beat, revolucionaria e antiimperialista de Ferrín en Antoxía popular de Heriberto Bens (1972).

Figura destacada: Manuel Álvarez Torneiro

Xornalista de profesión, é unha das voces de evolución máis rica e sólida da súa xeración. Aínda que comezou a publicar desde moi novo en revistas, o seu primeiro poemario galego apareceu cando contaba xa cincuenta anos.

Trátase de Memoria dun silencio (1982), libro de referencias existenciais (amor, tempo, morte, amizade...) e socialrealistas (evocación crítica do franquismo), elaborado cunha impecable técnica e un ton melancólico e confidencial.

Os seus seguintes libros manifestan un pendor máis culturalista:

• 1995: Edita Rigorosamente humano (Premio Esquío).
• 1998: Gaña o premio González Gracés con Luz de facer memoria.
• 2013: Recibe o Premio Nacional de Poesía polo libro Os ángulos da brasa.

Nos seus últimos poemarios dominan tematicamente a reflexión sobre o paso do tempo e as lembranzas de corte intimista.