Turnismoa eta jauntxokeria

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 4,78 KB

 

2.BIZITZA POLITIKOA ETA BOTERE TXANDAKETA

2.1-Alderdi dinastikoa (kontserbadoreak-Cánovas- eta liberalak- Sagasta-)

Biak liberalak baina bata beste baino askoz aurrerakoia. Funtsezko gaietan bat egiten zuten. Monarkiaren, Konstituzioaren, jabetza pribatuaren eta Estatu Liberal zentralista bat finkatzearen aldekoak ziren.

kontserbadoreak: Sufragio zentsitarioaren, eliza- eta gizarte-ordenaren aldeko.

liberalak:gizonezkoen sufragio unibertsalaren eta gizarte-gaietan joera aurrerakoiago.

2.2-Hauteskunde faltsutzea eta jauntxokeria

Hauteskundeen ustelkeriari eta jauntxoek gizartearengan izandako eraginari eta botere ekonomikoari izan zen.

Jauntxokeria

Espainia osoan zabalduta zegoen.

Botoen iruzurra hauteskundez hauteskunde errepikatzen zen, oinarri: sufragio zentsitarioa berrezarri.

Jauntxoak, tokiko gizartean eta politikan eragin handia zuten. Hauteskunde guztiak manipulatzen zituzten (hildakoak zerrendetan sartu,jendeari botoa erosi...), probintzietako gobernadore zibilekin harreman estutuan. Emaitza komenigarriak lortzeko azpijoko multzoa: Putxerazoa.

2.3-Alderdi-txandaketaren garapena

1876-1898: txandaketa erregulartasunez.

1885: Alfontso XII hil eta kontserbadorren eta liberalen arteko akordio bat bultzatu zen; Pardoko Ituna~~~~>Bi helburu: Mª Kristina erregeordea babestea eta monarkiaren jarraipena bermatzea.

3-SISTEMATIK BAZTERTUTAKO INDAR POLITIKOAK

Berrezarkuntza garaian, errepublikazaleak, karlistak, sozialistak eta nazionalistak boterea lortzeko kanpo geratu ziren eta inoiz ere ez zuten lortu behar adina diputaturik gobernua osatzeko.

4-NAZIONALISMOEN ETA ERREGIONALISMOEN SORRERA

XIX mendearen hasieran, izaera erregionalistak eta nazionalistako mugimenduak sortu eta indartzen hasi ziren. Liberalismoaren alde eta zentralismoaren kontrako mugimendu politikoak hasi ziren proposatzen.

5-ITSASOZ HARAINDIKO GERRA

1895ean, Kuban beste matxinada bat piztu zen, eta ondotik, Filipina uharteak altxatu ziren. Estatu Batuen kontrako gerra labur baten ondotik, 1898an Espainiak bere azken koloniak galdu zituen, eta horren ondorioz, herrialdea krisi politiko eta moral larriak jota gelditu zen.

Entradas relacionadas: