Reformismo borbónico en Galicia: defensa imperial e Ilustración

El Reformismo Borbónico en Galicia

Denomínase **Reformismo borbónico** aos cambios implementados pola nova dinastía reinante a partir de 1700. Estes cambios baseáronse no establecemento dunha **monarquía absoluta**, a **centralización administrativa** e, na segunda metade do século XVIII, co **Despotismo ilustrado**, na aplicación do ideario ilustrado coa intención de elevar o nivel cultural e científico-técnico do país, buscando melloras no eido económico. Destacan neste plano **Fernando VI** e **Carlos III**.

Refuerzo Estratégico y Militar

A posición estratéxica de Galicia na defensa do Imperio colonial fixo que os Borbóns trataran de reforzala como baluarte, principalmente contra os ingleses, a través dunha serie de reformas.

Medidas Navales y de Reclutamiento

• Destaca a Ordenanza da Matrícula do Mar do Marqués de la Ensenada, na que se trataba de racionalizar o recrutamento de mariñeiros levando un rexistro da xente do mar segundo as funcións que dominaban e o seu nivel de experiencia. O seu impacto foi bastante limitado e foi eliminada en 1802.

Infraestructura y Desarrollo Urbano

• Creouse tamén a figura do **Intendente de Galicia** na Coruña como organizador das reformas.
• Sen dúbida destaca a creación do **arsenal de Ferrol** e dos estaleiros por parte do Marqués de la Ensenada, convertendo a Ferrol na principal cidade fortificada no Noroeste peninsular, tendo un papel clave na defensa das rutas coloniais.
• Creouse a **Academia de Garda Mariñas** e O Ferrol creceu demograficamente de xeito exponencial mediante un trazado hipodámico.
• A cidade da Coruña veuse tamén beneficiada pola apertura durante o reinado de Carlos III do **Servizo de Correos marítimos** e, sobre todo, pola autorización do **comercio colonial con América** dentro do proxecto de finalización do monopolio da Casa de Contratación de Sevilla polos Borbóns.

Vulnerabilidad y Resistencia

Neste novo papel de baluarte do Imperio colonial, Galicia viuse asolada polos ataques ingleses durante esta época, destacando:

1. A **Batalla de Rande** durante a Guerra de Sucesión.
2. A invasión inglesa de Vigo e Pontevedra en 1719.
3. O ataque a Ferrol de 1800.

La Ilustración Gallega y sus Límites

Pese a todo, o impacto da Ilustración foi bastante limitado e o impacto do reformismo viuse truncado polo brote da **Revolución francesa** e o medo á difusión das ideas do **liberalismo** por parte de Carlos IV, limitando de maneira moi significativa, incluso reaccionando contra os ilustrados de finais de século.

Representantes y Conciencia Diferencial

Por outra banda, a Ilustración en Galicia ten como principal representante a **Benito Feijóo** e as propostas en xeral foron moi moderadas, poñendo o acento no atraso económico e na necesidade de modernizar Galicia potenciando a industria, a pesca e a agricultura e gandería.

El Reconocimiento de la Excentralización

A análise do atraso económico levou á toma de conciencia por parte destes ilustrados da **excentralización de Galicia** respecto ao conxunto do Reino, o cal podemos afirmar que foi unhas das primeiras tomas de conciencia da **realidade diferencial de Galicia** e a defensa da súa lingua e dos seus particularismos.