Teorías e enfoques da administración de empresas
Resumen
Este documento recolle a evolución das principais teorías da administración de empresas ao longo da historia. Detállanse o enfoque clásico da administración científica de Taylor e a xeral de Fayol, xunto co enfoque de relacións humanas de Mayo e o modelo burocrático de Weber. Finalmente, explícanse as bases dos enfoques continxente e estratéxico na xestión organizacional.
Puntos clave
- Taylor desenvolve a administración científica centrada na eficiencia da tarefa e nos catro principios: planificación, preparación, control e execución.
- Fayol expón a administración xeral baseada en cinco funcións básicas (prever, organizar, dirixir, coordinar e controlar) e principios estruturais.
- Elton Mayo demostra a relevancia dos grupos informais, das normas sociais e das recompensas non económicas na produtividade.
- Max Weber defende a burocracia como a organización máis eficiente baseada na racionalidade, na xerarquía e nas normas legais impersonais.
- O enfoque continxente descarta modelos universais e o enfoque estratéxico analiza os factores internos e externos do éxito organizacional.
Enfoque clásico da administración de empresas
Escola da Administración Científica (Taylor)
Contorno económico e empresarial no que xorde:
- Existencia de dúas clases sociais (capitalistas e obreiros).
- Insatisfacción no traballo.
- Escasa cualificación dos operarios.
- Crecente competencia e baixa produtividade.
Neste contexto xorden problemas como a desidia dos traballadores, a ignorancia da xerencia e a falta de uniformidade das técnicas. Ante este escenario, Frederick Taylor propón a Teoría da Administración Científica, cuxa preocupación principal é incrementar a produtividade da empresa mediante o aumento da eficacia ("a mellor maneira de realizar cada traballo").
Principios da administración científica:
- Planificación: usar procedementos científicos en lugar da improvisación.
- Preparación: seleccionar cientificamente os traballadores segundo as súas aptitudes.
- Control: controlar o traballo para certificar que se executa conforme ás normas.
- Execución: distribuír diferencialmente as tarefas e as responsabilidades.
Da súa teoría xorde a organización racional do traballo: análise do traballo, estudo da fatiga, división e especialización do traballo, deseño de tarefas, incentivos salariais, concepción do "homo economicus", mellora das condicións ambientais de traballo, estandarización de maquinaria e supervisión funcional.
Escola da Administración Xeral (Fayol)
A súa preocupación céntrase en aumentar a produtividade da empresa a través da disposición e estrutura da organización. Henri Fayol define o acto de administrar mediante cinco funcións básicas: prever, organizar, dirixir, coordinar e controlar.
Principios xerais da administración:
- División do traballo
- Autoridade e responsabilidade
- Disciplina
- Unidade de mando
- Unidade de dirección
- Subordinación do interese individual ao xeral
- Remuneración equitativa
- Xerarquía ou liña de autoridade
- Orde
- Equidade
- Espírito de equipo
- Capacidade de planificación
Enfoque de relacións humanas (Mayo)
Esta teoría xorde como reacción á preocupación exclusiva polo método de traballo, ao trato do home como máquina, á rixidez da organización formal e aos postulados da teoría clásica da administración. Neste enfoque salienta a figura de Elton Mayo.
Os experimentos sobre a relación entre o ambiente físico e a produtividade (iluminación, temperatura, etc.) permitiron concluír que:
- A produtividade non está determinada exclusivamente pola capacidade física, senón por normas sociais e expectativas grupais.
- O comportamento do traballador apóiase no grupo social.
- As sancións e recompensas non económicas inflúen significativamente no traballo.
- Os grupos informais teñen un peso fundamental na dinámica interna.
- A especialización excesiva non garante o éxito e produce ineficiencia.
Enfoque burocrático (Weber)
Xorde para dar resposta á fraxilidade do enfoque clásico e do de relacións humanas, á necesidade dun modelo estruturado que considere todas as variables organizativas, á complexidade crecente das corporacións e ao rexurdimento da burocracia.
Max Weber perseguía unha organización co máximo nivel de racionalidade e aplicabilidade universal. Afirmaba que a burocracia é a organización eficiente por excelencia, a cal debe presentar:
- Carácter formal das comunicacións.
- Carácter racional e división exhaustiva do traballo.
- Carácter legal das normas e regulamentos internos.
- Impersonalidade nas relacións laborais.
- Xerarquía de autoridade ben definida.
- Rutinas e procedementos estandarizados.
- Competencia técnica baseada nos méritos.
- Participantes estritamente profesionais.
- Completa previsión do funcionamento da entidade.
Enfoque continxente
Este enfoque parte da premisa de que non existe un modelo óptimo ou universal de organización, xa que a estrutura idónea depende das variables particulares de cada empresa. Por tanto, é preciso elaborar un estudo previo da propia organización e da súa contorna. Neste enfoque, a función da administración radica en predicir e adaptarse á situación das variables externas e internas da empresa.
Enfoque estratéxico
A dirección estratéxica considérase clave dentro da xestión moderna porque engloba todos os elementos de interese para investigar as causas de éxito e fracaso das organizacións. Comprende dous aspectos primordiais:
- O estudo sistemático dos procesos estratéxicos das empresas.
- A consideración exhaustiva dos diferentes factores internos e externos que inflúen na organización.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Cales son as cinco funcións da administración segundo Fayol?
Segundo Henri Fayol, a administración abrangue cinco funcións básicas: prever, organizar, dirixir, coordinar e controlar.
Que concluíron os experimentos de Elton Mayo?
Determinaron que a produtividade depende das expectativas grupais e normas sociais, máis ca da capacidade física ou das condicións ambientais.
En que se basea o enfoque continxente?
Postula que non existe un modelo óptimo universal de organización, xa que a xestión adecuada depende das variables internas e externas de cada empresa.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.