Sinonimia e Antonimia en Galego: Relacións de Significado

Sinonimia: Identidade de Significado

A sinonimia é a relación que se establece entre dúas palabras que teñen o mesmo significado.

Algúns autores consideran que dúas palabras sinónimas teñen que poder intercambiarse en calquera contexto sen que iso produza ningunha modificación. Estas son as dúas propiedades características da sinonimia absoluta: dous significados teñen o mesmo contido semántico e dúas palabras poden intercambiarse libremente en calquera situación.

Pero, ¿existe realmente a sinonimia?

Tres grandes problemas para a noción de sinonimia entendida como identidade

• O problema das diferentes dimensións do significado.
• O problema da diferente combinatoria de dúas unidades.
• O problema da non identidade de todos os significados de dúas palabras.

Dúas palabras poden ter significados próximos, pero nunca serán totalmente idénticas (matiz). Resulta antieconómico para un sistema duplicar innecesariamente termos.

Sinónimos absolutos

Son aqueles que se poden substituír no mesmo contexto sen modificación. Hai poucas unidades que cumpran criterios tan estritos.

Unha estratexia máis sinxela

A estratexia máis sinxela consiste en considerar só o contido descritivo e deixar de lado as diferenzas de natureza diatópica, diastrática e diafásica. Deste modo, denominamos sinónimos a dous termos que posúen o mesmo contido descritivo, aínda que non se poidan intercambiar entre si en determinados contextos.

Diferente combinatoria de certos termos

Dicimos aceite de oliva e non aceite de oliveira (ou outras combinacións equivalentes): non son razóns estruturais, senón de norma e de uso.

As relacións que estamos considerando non se establecen entre palabras, senón entre significados. Por iso, as listas de sinónimos que recollen os dicionarios para cada palabra non son necesariamente sinónimos entre si, xa que cada unha recolle unha acepción diferente do lema de partida.

Relacións de exclusión ou oposición: complementarios, antónimos, inversos e reversos

A oposición entre significados reviste vertentes diferentes. Os complementarios constitúen a categoría máis representativa dos opostos. Son aqueles termos cuxos significados son mutuamente excluíntes, como verdadeiro/falso.

Antónimos

Os antónimos son opostos que representan os extremos dunha escala graduable. Ao revés do que ocorre cos opostos complementarios, admiten termos medios.

Inversos

Os inversos expresan unha mesma relación vista desde perspectivas opostas.

Reversos

Os reversos son opostos direccionais baseados nun movemento (real ou figurado) en direccións opostas, que conduce a un cambio de estado, como entrar/saír.