Salmenta pertsonala

Enviado por Chuletator online y clasificado en Economía

Escrito el en vasco con un tamaño de 5,08 KB

 

7. Ariketa: Txinako merkatu sozialismoaz

Txinako merkatu sozialismoa 1970eko hamarkadaren amaieran heldu zen, Mao Zendongen heriotzaren ondoren eta Deng Xiaopingen etorreraren ondoren, izan re, momentu hau Txinarentzat sekulako aurrerazioa izan zen Txinako Herri Errepublikarentzako, non antolamendu zabalagoak bultzatu ziren, non esportaziora eman zioten batez ere teknologia eta merkatu esparruetan eta gehien bat Japoniari eta AEBri inportatzen zioten.  Gainera, aipagarria izango litzateke txinatarren ideologiaren aldaketa Mao Zendoren heriotzaren ondoren non agintari berrien tankera pragmatikoa nagusitu zen.

Horretaz gain,  ekonomiaren ikuspegitik, Txinako merkatu sozialismoari esker  Txinako nekazaritzaren, industriaren defentsaren eta zientzia-teknologikoaren esparruak berriro suspertzea lortu zuten aurretik aipatutako zabalkundeengandik.

Ohiko ekonomia sozialista eta Txinako merkatu sozialista alderatzean,  argi ikusi daiteke nork kontrolatzen duen ekonomia. Ohiko sozialismoaren aldetik
 Estatuak berak soilik kontrolatzen du eta Txinako merkatu sozialismoan aldiz
Estatuaz aparte merkatuak baita ere kontrolatzen du.

Garapen ereduari dagokionez, ohiko sozialismoan autarkian oinarritua zegoen, hau da, garapen endogeonoa zuen, hots, norberaren gaitasunekin eta baliabideekin ( autokontsumoa ) lortu nahi zen herrialdearen hazkuntza. Garapen honek ez zuen behar beste herriealdeen produktuak behar, barnealderantz garatzen baitzen, honela funtsezko inportazioen ordezkapena bultzatuz. Baina beste aldetik, Txinako merkatu sozialismoaren aldetik hauen garapena ez zen endogenoa, hauek kanpora begiratzen  zuten, batez ere teknologian eta merkataritzan. Honi “Kanpoalderanzko Salto Handia” deitu zioten.

Industriari dagokionez, Txinako merkatu sozialistak lehentasuna ematen zion arintasunari eta ohiko sozialismoak aldiz lehentasuna kalitateari ematen zioten eta helburutzat “out put”-a handitzea zuten. Horretaz gain, langileei dagokionez. Txinako merkatu sozialistak oso basatiak ziren, izan ere lan baldintza intentsiboak jasartzen zituzten eta ohiko sozialismoak aldiz langileen ongizatea zuten helburu.

Ohiko sozialismoak garrantzi gehiago eman zion inbertsioari kontsumoari baino, hauek ez bai nahi zuten kontsumismoa bultzatu, bestelako gauzetan baizik ( hezkuntza, azpiegiturak, … ) gizarte maila hobetzeko eta Txinako merkatuan sozialistak aldiz barneko kontsumoa gehitzea nahi zuten, hau da, merkatua bultzatu.

Eta ezaugarri guztienen artean garrantzitsuena bien artean plangintzak izango litzateke. Txinako merkatu sozialistan Ekonomia mistoa zutenez enpresak baita ere mistoak ziren. Enpresa hauek berritzaileak ziren eta gaur egun oraindik ere existitzen dira. Enpresa hauen ezaugarri berezienak eskulan merkea eta produktu salmenta prezio merkea izango litzateke baina aurretik aipatu bezala, azken batean langileen esplotazioa garatzen da eta honen ondorioz desberdintasun soziala sortzen da baina honi esker munduko potentzia handienean bilakatzen da. Eta beste aldetik, ohiko sozialismoan plangintza bat nabarmentzen da, 5. Urteko plana deiturikoa. Plangintza zentralizatu hau estatala da, non plangintza tinkoa eta ekoizpen-baliabideen nazionalizazio intentsiboa nabarmentzen ziren. Gainera, plangintza suspertzeko asmoz GOSPLAN ( Plangintza Ekonomikoarentzat  Estatuaren Komisioa ) erakundea sortu zen eta honen betebeharra planak finkatzea eta betetzea zen.



Entradas relacionadas: