Romanticismo e Música do Século XX: Unha Guía Completa

O Romanticismo Musical

Os artistas desta época buscan novas formas de expresión fóra da perfección do Clasicismo. Buscan a expresividade, os sentimentos e os estados de ánimo do público. A melodía é o elemento principal das obras.

Características do Romanticismo

• Elementos que achegan expresividade: contratempos, síncopas, ritardandos, cambios de dinámicas.
• O ritmo e a harmonía tamén apoian a expresividade, por iso se producen cambios de tonalidade e cromatismos.
• Principio fundamental: exaltación das paixóns.

A Ópera no Romanticismo

Os cantantes de ópera eran coñecidos como divos ou divas.

Ópera en Italia: O Bel Canto

Xorden as primeiras escolas de canto que se desenvolven por Europa. O Bel Canto é unha exhibición de cantantes mediante arias de moita técnica no rexistro agudo, destacando o virtuosismo vocal.

• Compositores: Bellini, Donizetti, Rossini e Verdi.

A Gran Ópera Francesa

Caracterízase por montaxes escénicas moi grandes, con ballets, grandes coros e escenas multitudinarias.

• Compositores: Bizet, Meyerbeer.

Ópera Alemá: Mitos e Filosofía

Baseada nos ideais de poetas e filósofos alemáns, con argumentos lendarios e sobrenaturais.

• Compositores: Weber, Wagner.

A Zarzuela en España

Influenciada pola ópera italiana, buscou revitalizar a zarzuela cunha linguaxe sinxela e accesible para un público sen alto nivel cultural e musical, con argumentos cómicos e cotiáns.

• Compositores: F. Chueca, T. Bretón.

O Lied: Canción para Voz e Piano

Pezas breves para un cantante, acompañadas de piano.

• Formas: Lied estrófico (A-A-A) e lied tripartito (A-B-A).
• Compositor destacado: Schubert.

Música Programática: Narrativa Sonora

Non se basea en criterios músico-formais, senón en criterios extramusicais.

• Sinfonía programática: describe un programa ou argumento literario.
  • Compositor: Berlioz.
• Poema sinfónico: só un movemento con elementos poéticos descritivos.
  • Compositor: Liszt.

O Ballet Romántico

Comeza en Rusia, sendo Maria Taglioni a primeira bailarina de ballet destacada.

• Compositores: Johann Strauss, Tchaikovsky.

Instrumentos Destacados: O Piano

O piano foi o instrumento máis destacado, moi versátil, utilizado en pezas de ópera, orquestrais e de cámara.

A Música do Século XX

Movementos da Primeira Metade do Século XX

• Impresionismo
• Expresionismo
• Música Dodecafónica
• Futurismo

Impresionismo Musical

Desenvólvese en Francia e é a primeira manifestación contemporánea. Inspirado no cadro Impresión, sol nacente de Monet, interesábase polos espazos abertos, paisaxes e ambientes difuminados. Na música, caracterízase por melodías inestables, sen inicio nin fin claro, escalas musicais atípicas, harmonía libre e uso de sonoridades orientais.

• Compositores: Claude Debussy, Maurice Ravel.

Expresionismo Musical

Xorde arredor de 1911, co cadro O Grito de Munch. Busca o dramatismo e a tensión a través de disonancias, coa perda do melodismo a favor do recitado.

• Compositor: Arnold Schoenberg.

Dodecafonismo

Desenvolvido a partir de 1923 por Schoenberg, Berg e Webern. Define unha serie aleatoria coas 12 notas da escala cromática, producindo unha retrogradación da serie (cara atrás), invertida (espello) e retrogradada invertida.

• Compositores: Arnold Schoenberg, Alban Berg, Anton Webern.

Futurismo Musical

Introdución de sons gravados e inspirados no ambiente do século XX.

Movementos da Segunda Metade do Século XX

• Música Concreta
• Música Electrónica
• Música Aleatoria

Música Concreta

Sons gravados e editados, que vai da man da electrónica.

Música Electrónica

Baseada na música concreta, os sons créanse en estudo musical.

• Compositor: Karlheinz Stockhausen.

Música Aleatoria

Baseada no azar e na liberdade do intérprete e do público.

• Compositor e obra destacada: John Cage (4'33").