Proiektu Globalizatzaileak eta Translanguaging Jasangarria

Ortega eta Anakaberen (2015) proiektu globalizatzailea

Ortega eta Anakabek proiektu globalizatzaileetan ardatz tematiko komunak erabiltzea proposatzen dute, ikasleentzat esanguratsuak direnak. Proiektu hauen helburua hiru hizkuntzak egoera komunikatibo errealetan txertatzea da, hizkuntza bakoitza modu natural batean erabiliz beharrizanen arabera. Honek ikaskuntzari koherentzia handia ematen dio eta ikasleen motibazioa nabarmen igotzen da, hizkuntza eskolako gai huts bat izateari utzi eta errealitate sozialerako tresna izatera pasatzen delako.

Horrela, hiru hizkuntzen arteko oreka lortzen da, ikasleak bere trebezia komunikatibo guztiak modu integratuan garatzeko aukera izanez, ikasgai bakoitzeko edukietatik haratago joanez.

Ortega eta Anakaberen alde positiboak eta erronkak

Ortega eta Anakaberen ikerketen arabera, proiektu globalizatzaileek ikasleen motibazioa nabarmen igotzen dute, hizkuntza ikaskuntzaren ardatz gisa hartzen dutelako eta ez objektu isolatu gisa. Ondorio nagusiak hauek dira:

• Hizkuntzaren erabilera erreala eta esanguratsua bermatzen dute.
• Ikasleek hizkuntza bakoitza egoera jakin batzuetan erabiltzeko aukera izaten dute.

Hala ere, erronka nagusia irakasleen arteko koordinazioa da; proiektu hauek arrakastatsuak izateko, irakasle guztien arteko konpromisoa eta denbora-espazio egokiak behar dira. Azken finean, transferentzia eraginkorra lortzeko, beharrezkoa da proiektuen diseinua sendoa eta koherentea izatea, ikasleen gaitasun komunikatibo guztiak modu integratuan garatzeko aukera emanez.

Zer da Translanguaging-a? Mota biak

Translanguaging-a ikasgelan ikasleen hizkuntza-errepertorio osoa baliatzea da, hainbat hizkuntza modu pedagogikoan konbinatuz ikaskuntza-prozesua indartzeko. Bi mota nagusi bereizten dira:

• Situational/practical: Elkarrizketa batean berezkoa dena, non hizkuntzak nahasten diren testuinguruaren beharren arabera.
• Pedagogiko/intentzionala: Ikastetxean planifikatutakoa, non hizkuntza gutxitua babesteko espazioak (breathing spaces) sortzen diren.

Horrela, hizkuntza hegemonikoak bigarrena ezabatzea saihesten da, ikasleari baliabide linguistiko guztiak modu eraginkor eta kontzientean erabiltzeko aukera emanez, hizkuntza horien arteko zubiak eraikiz eta ikaskuntza kontzeptual sakonagoa zein sendoagoa lortzeko bideak irekiz.

Cenoz eta Gorterren translanguaging jasangarria

Cenoz eta Gorterrek translanguaging jasangarria proposatzen dute, bereziki hizkuntza gutxituen biziraupena bermatzeko. Proposamen honen oinarria da breathing spaces edo arnasteko guneak ezartzea, non hizkuntza gutxitua derrigorrezkoa izango den.

Hau garrantzitsua da, bestela hizkuntza hegemonikoak (ingelesa edo gaztelania) hizkuntza gutxitua erabat irentsi baitezake, praktikotasunaren aitzakian. Horrela, ikasleak hizkuntza gutxitua erabili behar duela sentitzen du, eta ez du berehala beste hizkuntzetara jotzen, hizkuntza horren erabilera eta prestigioa bermatuz eta hizkuntza gutxituaren garapen akademikoa eta soziala egonkortuz, elebitasun osoa bultzatuz.