Platonen Kobazuloaren Alegoria: Ezagutza, Ongia eta Gizartea

Klase horren zeregina gobernatzea izango da, eta bere bertutea jakinduria izango da. Agintarien klase prozesu dialektikoa gainditu duten horiek osatuko dute gizarte honen elitea.

Arimaren alde suminezkorrari gudarien klasea egokitzen zaio Estatuan; bere zeregina Estatua defendatzea izango da. Azkenik, arimaren alde apetitiboari artisau klasea egokitzen zaio Estatuan; bere zeregina ondasunen ekoizpena izango da, eta bere bertutea neurritasuna.

Iruzkin kritikoa

Platonen pentsamendu filosofikoak eragin handia izan du mendebaldeko gizartean. Gainera, filosofo honek esaten duena kristautasunarekin lotuta dago, bereziki arimaren eta gorputzaren banaketa egiten duenean, eta jakina da ideia hau zenbateraino garrantzitsua izan den gure gizartean.

Nire ustez, garrantzitsua da Platonek planteatzen duen Ongiaren ideia, baina zail da "Ongia"z zientzia eta matematikaren bidez lortu daitekeela onartzea.

Bestalde, onek osatzen duten gobernua edo aristokrazia, gobernu sistemarik onena dela dirudi, jendea multzo batek gobernuaren zati izatea debekatzen duelako, eta horrela diktadura gerta daitekeelako. Hala da eta, nik demokrazia babesten dut.

Alegoriak adierazten duena

Alegoriak heziketa adierazten du: arimaren birketa. Egiazko filosofoak eta beraien egoera Atenasen: askatutakoei gertatuko litzaiekeena, bueltatzen badira besteak askatzera. (III. 3. paragrafoan)

Tesia A

Pertsona batek zentzumenezko mundua utzi eta ideien mundura hurbiltzen badu, lehena bigarrena baino egiazkoagoa iruditzen litzaioke.

Terminoak:

• Zentzugabekeriaz ostu: dialektikaren bidez ideiak ezagutu eta ikasi, zure arma ideien mundura igo dadin.
• Benetakoetatik askoz hurbilago egon: kateetatik askatu eta gero, mundu erraletik edo ideien mundutik hurbil dago; hau da, objektu errealitatetik gertuago dago.

Tesia B

Platonek gure mundu fisikoa eta kobazuloaren mundua alderatzen ditu, bitartean handik mundu ulergarrira igoera arimaren igoerarekin batera.

Terminoak:

• Eguzkia: ongiaren ideia, idea gorena. Ongiaren ideia jakinez gero, idea guztien artean ikusi ahal izango da.
• Arimaren igoera: dialektikaren bitartez idea guztiak ezagutu eta gero, ongiarena barne, arima mundu sentikorretik mundu ulergarrira igoko da.

Tesia C

Ongia da ezagutzen den azken idea.

Terminoak:

• Ongiaren ideia: idea gorena, azkena ezagutzen dena.
• Mundu ulergarria: mundu erreala da, baina ideien argitan ikusten dena. Ideien ezagutzetik irteten da bistara, eta intelektualki hauteman daiteke. Zentzuz: mundu onean bizitzea.