Periodización da Literatura Galega dos Séculos XX e XXI: Etapas, Xéneros e Autores

Lengua y literatura25 oct 2026690,65 KB

Periodización da Literatura Galega dos Séculos XX e XXI

Entre séculos: Antonio Noriega Varela
Irmandades da Fala (Xeración de 1916): Ramón Cabanillas, Antón Vilar Ponte
Grupo Nós (1920): Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Florentino López Cuevillas, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
As Vangardas: Manuel Antonio, Luís Amado Carballo, Álvaro Cunqueiro, Luís Pimentel
Etapa de silencio (do 1936 ao 1947/1950): Luís Seoane, Lorenzo Varela, Emilio Pita (poesía)

Xeración de 1936: Celso Emilio Ferreiro, Álvaro Cunqueiro, María Mariño, Ricardo Carballo Calero
Promoción de Enlace: Antón Tovar, Luz Pozo Garza, Manuel Cuña Novás
Xeración das Festas Minervais: Xosé Luís Méndez Ferrín, Manuel María, Xohana Torres, Bernardino Graña
Poesía galega entre 1976 e 1980: Antón Reixa, Ramiro Fonte, Fiz Vergara Vilariño, Manuel Rivas
Poesía dos 80: Xavier Seoane, Pilar Pallarés, Ramiro Fonte, Lois Pereiro
Poesía dos 90: Ana Romaní, Xela Arias, Fran Alonso, Miro Villar

Narrativa de posguerra: Ánxel Fole, Eduardo Blanco Amor, Álvaro Cunqueiro
Nova Narrativa Galega: Xosé Luís Méndez Ferrín, Carlos Casares, Xohana Torres, Xosé Neira Vilas
Narradores dos 70: Xavier Alcalá, Paco Martín, Alfredo Conde, Xoán Ignacio Taibo
Narradores dos 80: Suso de Toro, Manuel Rivas, Marilar Aleixandre, Xosé Ramón Pena
Narradores dos 90: Xosé Miranda, Xosé Carlos Caneiro, Ramón Caride, Xurxo Borrazás

As Irmandades da Fala: Ramón Cabanillas, Antón Vilar Ponte
A Xeración Nós: Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
As Vangardas: Rafael Dieste
A Posguerra: Álvaro Cunqueiro, Eduardo Blanco Amor, Ricardo Carballo Calero, Manuel María
As Mostras de Teatro de Ribadavia: Manuel Lourenzo, Roberto Vidal Bolaño, Camilo Valdehorras, Millán Picouto
Xeración dos 80: Xesús Pisón, Roberto Salgueiro, Luísa Villalta, Alberto Avendaño
Xeración dos 90: Cándido Pazó, Raúl Dans, Xosé Cermeño, Lino Braxe

escanear0007

Podemos salientar estes aspectos fundamentais no traballo desenvolvido pola comunidade exiliada:

A maioría das revistas, boletíns, coleccións de poesía, editoriais e outras iniciativas culturais constitúen un dos capítulos máis sobranceiros de amor á terra.
Foi de especial importancia a intensa actividade despregada por Castelao e Luís Seoane: o primeiro como guieiro e punto de referencia da liberdade de Galicia, e o segundo como promotor de proxectos editoriais e culturais, moitas veces case ruinosos, mais sempre ao servizo do galeguismo.
Ademais de publicar os libros daqueles autores que vivían fóra de Galicia, tamén acolleron e editaron obras de escritores que non podían publicar na súa propia terra debido á censura.

Temas: Temáticas intimistas, erotismo, reivindicación social. Introdúcese a metapoesía e abórdase o telurismo.
Formas: Linguaxe moi coidada cun aparello estilístico elaborado. Introdución do culturalismo e xeneralización do verso libre.
Autores representativos dos 80: Xavier Seoane, Manuel Rivas, Manuel Vilanova e Pilar Pallarés.

Temas: Tratamento de temas existenciais e eternos xunto a un forte compromiso con cuestións sociais emerxentes (antimilitarismo, ecoloxismo, feminismo, etc.).
Formas: Emprego dunha linguaxe máis directa e coloquial, redución da carga culturalista e modernización dos campos léxicos.
Autores representativos dos 90: Arturo Casas, Lupe Gómez, Fran Alonso e María do Cebreiro.

Este sistema literario caracterízase por:

Publicación dun importante número de títulos cada ano.
Aparición simultánea de diferentes tendencias e liñas temáticas.
Procura, por parte dos autores, da consolidación no mercado e a conquista do gran público.
Especial atención ao público infantil e xuvenil.
Xurdimento e afianzamento de novos proxectos editoriais.
Apertura e diversificación temática.

Recurso frecuente ao metateatro.
Teatro culturalista cunha forte compoñente simbólica e irónica.
Rexeitamento das formas abertamente lúdicas.
Procesos de abstracción e xeneralización que derivan no anonimato frecuente das personaxes.