O papel da muller e a transformación estratéxica de Galicia no século XVIII

O papel da muller na sociedade tradicional

A muller ten un papel fundamental na sociedade moderna, a pesar de que fose relegada a un rol secundario debido ás estruturas patriarcais discriminatorias relacionadas coa sociedade tradicional estamental católica. Cargaban co peso das familias e das economías domésticas, pero as oportunidades e dereitos das mulleres estaban moi limitados, sendo consideradas inferiores aos homes e estando sometidas á autoridade dos pais e dos maridos.

Roles e condicións sociais

• Ámbito doméstico: O seu rol básico era o de coidadoras, fundamental para que as actividades reservadas para os homes puidesen desenvolverse.
• Grupos non privilexiados: O seu principal obxectivo era o matrimonio. Colaboraban no traballo familiar (agricultura, artesanía) ou no servizo doméstico de familias adiñeiradas ou nobres, raramente retribuído.
• Familias burguesas e nobres: O acceso á educación era excepcional e limitado ao ámbito do fogar (relixión, artes, música, idiomas).

Excepcións e influencia política

Aínda que a estrutura eclesiástica e social era un mundo dominado por homes, existiron figuras relevantes:

• Intelectuais e artistas: Beatriz Galindo "A Latina", Leonor López de Córdoba, Santa Teresa de Jesús e Sofonisba Anguissola.
• Poder político: A Princesa de Éboli ou María Luisa de Parma.

A Ilustración, a partir do século XVIII, comezou a reclamar unha tímida posta en valor do papel da muller, aínda que con escaso impacto na época.

Galicia no século XVIII: Estratexia e desenvolvemento

No século XVIII, o Reino de Galicia mantivo a súa importancia estratéxica como baluarte marítimo avanzado na defensa do imperio colonial americano fronte ás armadas inimigas, fundamentalmente inglesas.

A Matrícula do Mar

Para garantir un persoal competente, os Borbóns impulsaron a Matrícula do Mar, un sistema de recrutamento que rexistraba ás persoas dedicadas ao mar. Os matriculados estaban libres de quintas e impostos, pero debían servir na Armada ata os 60 anos. En 1714, Felipe V creou a Real Armada e, en 1726, dividiu as costas españolas en tres departamentos marítimos: Ferrol, Cádiz e Cartaxena.

O Arsenal de Ferrol

Debido á súa situación xeoestratéxica, Ferrol converteuse na sede do Departamento Marítimo do Norte. Baixo o mandato do marqués de Ensenada (ministro de Fernando VI), iniciouse a construción dos modernos estaleiros e o arsenal. En 1776 creouse a Academia de Gardamariñas, o que provocou un crecemento urbano significativo coa creación dos barrios de Esteiro e A Magdalena.

A apertura do comercio colonial

A eliminación do monopolio de Sevilla e Cádiz beneficiou especialmente á Coruña:

• 1764: Establecemento do Servizo de Correos Marítimos cara á Habana e Bos Aires.
• 1765: Autorización para o comercio directo con América.
• 1791: Restauración da Torre de Hércules, símbolo do auxe comercial e portuario da cidade.