Oxigenoterapia: helburuak, moduak eta zaintza-argibideak

Oxigenoterapiaren helburuak

Helburu nagusiak:

• Hipoxemia tratatu eta ehunen sufrimendua saihestu.
• Arnasa hartzeko beharrezkoa den lana gutxitzea.
• Bihotzak egin behar duen lana gutxitzea.

Oxigeno-terapiaren bidez, gaixoak arnasten duen airearen oxigeno-kontzentrazioa igotzen da, beti %21 baino handiagoa izango delarik.

Oxigenoterapiari buruzko argibideak eta kontzeptuak

• Hipoxia: ehunetan dagoen oxigeno-kopuruaren gutxitzea.
• Hipoxemia: odolean dagoen oxigeno-mailaren jaitsiera.
• Hiperkapnia: odolean dagoen karbono dioxido kopuru handitua.

Oxigenoa emateko moduak

Oxigenoa emateko era nagusiak:

• Sudurreko zunda (oxigeno-zunda edo kateter nasoferingeoaren bidez).
• Kanulen edo sudurreko betaurrekoen bidez.
• Aurpegi-maskaren bidez.
• Trakeoktomiarako maskaren bidez.
• Oxigeno-denda eta aurpegiko denda (karpa) bidez.
• Inkubagailuen bidez.
• Haizegailuen bidez (ventilatzaileak).

Materialei eta segurtasunari buruzko kontu praktikoak

• Erretzea eta su-arriskuak: errekuntza-iturriak kendu. Olioak, alkohola edo substantzia sukoirik ez erabili. Ez erretzea.
• Oxigeno-fluxua eta kontzentrazioa egiaztatu.
• Tratamendua bertan behera utziko balitz, emari-neurgailuaren edo oxigeno-botilaren irteera itxi; materiala bildu eta erizain diplomatuei lagundu. Ondoren materiala garbitu eta dagokion lekuan kokatu.
• Hezegailuko ura bete; erabilera bakarrekoa bada, hezegailua aldatu, arnas-bideak ez lehortzeko.
• Oxigeno-denda erabiliz gero, barneko gas-ihesak saihestu.
• Oxigenoterapiako ekipoak infekzio-iturri izan daitezke; ekipoa aldatu eta garbitu behar denean horren arabera jokatu.
• Hodietan ukondorik ez egotea ziurtatu (hodiek kurbarik edo ukondorik ez izan behar dute).

Gaixoarekiko erizain laguntzailearen arretak

• Une oro gaixoari behatu; izerdia eta konforta egiaztatu.
• Pultsua eta tentsio arteriala maiz neurtu.
• Arnasa hartzeko zailtasunik ez duela egiaztatu. Arnasketaren erritmoa, maiztasuna eta sakontasuna zaindu.
• Oxigenoterapia inkubagailuaren bidez ematen bada, oxigeno-kontzentrazioa zaindu (oxigeno gehiegikeriak begietan eragin dezake). Kontzentrazioa egonkorra dela behatu.
• Erizain laguntzaileek gaixoa babestu eta lasaitu; tratamendua ongi onartzen duela egiaztatu.
• Gaixoak oxigenoa jarraian jasotzen duela behatu. Oxigeno-maskara edo sudurreko betaurrekoak kentzea saihestu; ondo egokituta egon behar dute.
• Gaixoa jarri jarrera egokian (Fowler posizioa).
• Aurpegian narritadurak ez sortzeko: gasak, lubrifikantea, ...

Irudiak

Gasometria arteriala: odolean dauden arnasketa-gasak neurtzeko.

Oxigeno zentrala: ospitaleetan dagoen oxigeno-hartunea.

Oxigeno bonbonak: etxeetan erabiltzen dira; O2 botila eramangarri deitzen zaie.

Oxigeno bonbona eramangarriak: etxeetan erabiltzen dira; botila eramangarriak dira.

Oxigeno zentralizatua, emari-neurgailua eta hezegailua: horman oxigenoaren hartune zentralizatua egon daiteke; horri emari-neurgailua eta hezegailua konektatzen zaizkio.

Oxigeno emateko ekipoa:

• Oxigeno bonbona: oxigenoa duen ontzia.
• Manorreduktorea: oxigeno-bonbona irekitzeko giltza.
• Manometroa edo presio-erreguladorea: bonbonaren barruko oxigenoaren presioa eta kantitatea neurtzen eta erakusten duena.
• Flujometroa, kaudalimetroa edo emari-neurgailua: minutuko zenbat litro oxigeno irteten den neurtzen du.
• Humidifikadorea edo hezegailua: pazientearengana heldu baino lehen oxigenoak ur esterilizatua duen ontzia zeharkatzen du, hezetasuna emanez arnas-bideak ez lehortzeko.

Xurgagailu zentrala eta oxigeno-iturria hezegailuarekin: horman bertan daude, gaixoaren ohearen ondoan (toma de vacio central y toma de oxigeno con humidificador).

Oxigeno sudurreko zunda (French): oxigenoa emateko modua.

Sudurreko betaurrekoak: oxigenoa emateko modua.

Aurpegi-maskara: oxigeno-kontzentrazioa aldatzeko erregulatzaile piezak erabiltzen dira; erregulatzailearen kolorea ematen duen kontzentrazioarekiko desberdina izan daiteke. Venturi- motako aurpegi-maskarengan, erregulatzailea biratuz kontzentrazioa aldatzen da; ez da beti pieza aldatzea beharrezkoa. Aurpegi-maskaren egokitzaileak oxigeno-kontzentrazioa aldatzeko erabiltzen dira. Aurpegi-maskara gordailuarekin oxigeno kontzentrazio handiak eman ahal izateko.

Aurpegirako denda: pediatria unitatean erabiltzen diren ikuspegiak eta karpak.

Trakeoktomiarako maskara: kontzentrazio graduak jartzeko aukera duen trakeoktomiarako maskara.

Oxigeno denda: ospitaletan oxigeno denda gutxi erabiltzen da; ohearen goiko zatiarentzako egokia izan ohi da.