Nekazaritza exodoa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Geografía

Escrito el en vasco con un tamaño de 8,93 KB

 

populazio aktiboa: lan egiten edo lan egiteko prest dauden pertsona kopurua eta 16 eta 65 urte bitartean aurkitu behar direnak.Bere lana galdu dutenek ere populazio aktiboa osatzen dute. Populazio aktiboaren tasa aktiboak/ populazio osoa ateratzen da.

Alde zaharra:Hiriaren jatorrizko aldea eta industralizazio une arte urbanizatutako espazioa da. Ezaugarriak: euren planoa irregularra eta bilbe itxia;historian zehar hazkunde motela izan dute industralizazio unetik azkarragoa.Gaur egungo hirietan eta kulturala berreskuratzen eta oinezkoentzako espaziak eratzen.Orain merkataritza, kulturala eta turismorako espazio bihurtu dira.

Zabalgunea


:xix. Mendearen zehar berriz sortutako auzoa da. Industralizazioak erakarritako populazioa hiriak ezin zuenean absorbitu erantzun guztiz planifikatuta eman zion hiriari.Deskontrolatutako hazkundeari hiri antolatuta, eta guztiz ordenatuta bere zerbitzu guztiekin sortuko da. Hiri berri hauek burgesiaren erantzuna izango da.Zabalduneak burgesiarentzako egoitz espazio bezala bereziki planeatu zen. Aukeratutako planoak ortogonalak edota erradiozentrikoak izan ziren.Hirien harresiak, hainbeste kasutan,bota ziren eta beren lekuan “rondak”sortu ziren.Zabalgune hauek,laster,hiri zentralaren funtzioak hartu zituzten merkataritz, finantza eta enpresen funtzio espezializatuenak biltzen.

Cbd


:Merkataritza jarduera, negozioak, administrazioa,finantza eta zerbitzu espezializatu batzuk pilatzen diren lekua da. Iparamerikar geografoek CBD deitzen diote.Espazio honetan jarduera espezializatuenak biltzen dira bere zantralitagatik. Bere ezaugarriak merkataritzaren trafikoaren eta eraikin altuenen konzentrazioa eta lurzoruaren goi-prezioak dira. Bere eremua ez da ondo mugatua baina normalean zabalgunetan eta batzutan alde zaharretan ere aurkitzen dira.

Hiri hierarkia:Kontzaptu honek badu zer ikusirik hiri baten beste eskualde, hiri eta herrialderekiko erlazioekin, horretarako kontuan hartu behar da bere demografia tamaina eta hiriak betetzen dituen funtzioak eta sortzen dituen fluxuak.Espainian beste herrialdeetan gertatzen den moduan badago hiriburuaren hierarkizazioaren goi maila: metropoli nazionaletatik eskualde metropolietara eta probintzien hiriburuetara pasatzen da. Hierarkia honi hierarkia funtzionala doa lotuta, hori dela eta hiriek badute beren funtzioen garrantziaren araberako eragin eremua.

METROPOLI EREMUA:Eremu metropolitarra hiri zentral bat, eskualde horri izen ematen duena, eta hiri satelite multzo bat duen eskualdea da. Eskualde horretan dauden populaketek logela-hiri, industria-hiri, zerbitzu-hiri edo merkataritza-hiri bezala funtziona dezakete baina dena modu zentralizatuan antolatuta. Metropoli eremuak eskualde handi bat antolatzeko administrazioa eta politika eskualde bezala sortzen dira. Eskualde horretan dauden udalerriak independienteak dira arren bere hazkundea eta lurraldearen antolamendua metropoli zentralak baldintzatuta dute.Hori dela eta metropoli eremua hiri aglomerazio edo hiri-sare bezala ezagutzen da ere.

KONURBAZIOA:1915ean sortutako hitza. Bi hiri haztearen poderioz fisikoki bat eginda geratu direnak izendatzen ditu.

ZENTSUA: Une zehatz bateko herrialde bateko populazioaren zenbaketa da.
Zentsua dokumento estatitisko eta sekretua da, ezinda publikatu izenekin.Espainian 1981etik hamar urtetik behin egiten da 1ean amaitzen diren urteetan Biztanleriari buruzko hainbeste datu demografikoak, ekonomikoak eta gizartekoak biltzen ditu. Estatitiska demografiko modernoaren garaia 1857an hasi zen Espainian,lehen egiten ziren populazio zenbaketak balio hurbilduak besterik ez zuten. Populaziozenbaketa garrantzitsuenak izan ziren: Felipe II, Campofloridoren vecindario eta campomanesena.Haien helburua zen benetako populazioa zenbatekoa ezagutzea, helburu fiskal, militar eta eknonomikoari begira.

zentsuaren helburuak:norbanako zenbaketa, Unibertsala izan, zenbaketa aldi berean egin.

UDAL ERROLDA: Biztanleen erregistroa da. Datu demografikoak, ekonomikoak eta gizartekoak biltzen ditu.Agiri dinamikoa da eta urtero urtarrilaren 1ean berriztatzen da.

TRANTSIZIO DEMOGRAFIKOA: Eredu demografiko zaharretik modernora pasatzen izaten den eraldaketen aldia. Bi fase:lehenengoan heriotza tasak jaitsiera iraunkorra izaten du, bai heriotza orokorra bai haurren heriotza ere.Trantsizio horren lehenengo unean jaiotza tasa mantentzen da oso altua, hori dela eta berezko hazkundeak gorantz egingo du, gero bigarren fasean heriotza tasaren jaitsiera moteltzen da eta jaiotza tasa da jaisten duena, hala ere berezko hazkundea murrizten hasten da.

BIZI ITXAROPENA:denbora zehatz batean populazio batek bizi duen urte kopuruaren bataz bestekoa da.Gizonezkoenak eta emakumezkoak bereiz ohi dira eta, osasungintzaren kalitatea, higienea, eta gerrateak faktore bezalakoak eragin ohi dira.Bizi itxaropenak herri baten garapen maila islatzen du.

POPULAZIOAREN ZEHARTZEA:Herrialde gaztean 65 urte baino gehiagoko populazioa %+12 izaten denean ematen den fenomenoa da. Bere zergatia heiotza tasaren murriketa, bizi itxaropen luzapena eta herrialdearen garapen sozio-ekonomikoari lotutako tasaren murrizketa, bizi itxaropenaren luzapena eta herrialdearen garapen sozio-ekonomikoari lotutako jaiotza tasaren jaitsiera dira.Fenomeno honen ondorioak ekonomikoak nahiz solialak izan daitezek:pentsio sistema mantentzeko arazoak, jarduera tasa murriztea besteak beste.
MIGRAZIO SALDOA: Herrialde baten inmigrazio eta emigrazioaren arteko aldea da.

LANDA EXODOA:landa edo nekazaritza exodoa landako jendea,normalean gaztea edo heldua, hirira joaten denari esaten zaio.Prozezu hau aintzina da eta beti eman da, baina exodo hitzarekin fenomeno masiboa dela esan nahi da.Landa exodoa industraliziazio garaian eman zen gehien bat.


Entradas relacionadas: