Materialen Propietateak eta Oinarrizko Kontzeptuak
Materiaren Oinarrizko Osagaiak eta Kontzeptuak
- Dentsitatea: Material batek bolumen jakin batean duen masa-kantitatea adierazten du (kg/m³).
- Atomoa: Elementu bakun baten ezaugarriak gordetzen dituen zatirik txikiena. Berez neutroa da, elektroi eta protoi kopuru bera baitu.
- Zenbaki atomikoa (Z): Atomo batek duen protoi kopurua.
- Zenbaki masikoa (A): Protoi eta neutroi kopuruaren batura.
- Molekula: Substantzia baten ezaugarriak mantentzen dituen zatirik txikiena. Adibidez: kloro gasaren molekula (Cl₂).
- Ioia: Atomo batek elektroiak galdu edo irabazten dituenean ioi bihurtzen da.
- Katioia: Metalek elektroiak galtzeko joera dute, karga positiboko ioi bihurtuz.
- Anioia: Ez-metalek elektroiak hartzeko joera dute, karga negatiboarekin geratuz.
- Isotopoak: Protoi kopuru bera baina neutroi kopuru desberdina duten elementu bereko atomoak.
Materialen Propietate Fisiko eta Mekanikoak
Zailtasuna eta Plastikotasuna
Zailtasuna: Material batek, kanpoko esfortzu gogorraren eraginpean, deformatu edo hautsi aurretik energia xurgatzeko duen ahalmena. Hauskortasunaren kontrakoa da. Adibidez: altzairuak zailtasun handia du; zeramikak, berriz, txikia.
Plastikotasuna: Materialek esfortzuen eraginpean plastikoki deformatzeko duten ahalmena. Bi mota nagusi daude:
- Harikortasuna: Trakzio-esfortzuen eraginpean deformatzeko ahalmena.
- Xaflakortasuna: Konpresio-esfortzuen eraginpean deformatzeko ahalmena. Metalek, orokorrean, plastikotasun ona dute.
Beroa, Gogortasuna eta Elastikotasuna
Bero espezifikoa: Material baten masa-kantitate bati bere tenperatura igotzeko eman behar zaion beroa. Adibidez: uraren bero espezifikoa 1 da; hau da, ur gramo bati bere tenperatura gradu bat igotzeko kaloria bat (1 cal) eman behar zaio.
Gogortasuna: Material batek beste batek marratua izateari jartzen dion erresistentzia. Adibidez: zeramika gogorra da eta plastikoa biguina.
Elastikotasuna: Material batek deformatu ondoren jatorrizko egoerara itzultzeko duen ahalmena. Adibidez: goma.
Nekea eta Erresistentzia
Nekea: Materialak esfortzu errepikakor eta aldakorrak jasanez errazago puskatzen diren fenomenoa. Adibidez: alanbrea tira eginez ez da hausten, baina behin eta berriz bihurrituz, bai.
Nekearekiko erresistentzia: Material batek intentsitate aldakorreko esfortzu baten eraginpean duen hausturarekiko erresistentzia.
Material Konposatuak eta Bereziak
Kompositeak: Material hibridoak dira, beira-zuntza eta poliester-erretxinaz eginak. Oso arinak dira eta ez dute ingurunearekin erreakzionatzen.
Cermet: Material zeramikoa da eta mekanizatzeko erremintak egiteko erabiltzen da, oso gogorra delako.