Erresistentzia elektriko motak
Resumen
Dokumentu honek elektrizitatearen oinarrizko kontzeptuak biltzen ditu: elektrizazio modu nagusiak, eroaleak eta isolatzaileak, korronte elektrikoa eta zirkuitu serie eta paraleloak. Halaber, tentsioa, intentsitatea, erresistentzia, Ohmen legea eta potentzia azaltzen ditu, unitateekin batera.
Puntos clave
- Gorputz bat igurtziz, indukzioz edo ukituz elektriza daiteke.
- Eroaleek korronte elektrikoa eroaten dute (metalak), isolatzaileek ez (plastikoa).
- Korronte elektrikoa karga elektrikoen mugimendua da; intentsitatea denbora unitatean igarotzen den karga kantitatea da, Amperetan neurtzen dena.
- Erresistentzia elektrikoa materialek korronte elektrikoari jartzen dioten eragozpena da, ohmetan (Ω) neurtzen dena.
- Ohmen legeak dio intentsitatea tentsioarekin zuzenki proportzionala dela eta erresistentziarekin alderantziz proportzionala.
- Potentzia energia elektrikoaren transferentzia-abiadura da, wattetan (W) neurtzen dena.
ELEKTRIZITATEA: Elektroien mugimendua eroale baten zehar.
ELEKTRIZAZIOA: Gorputz batek hiru modutan har dezake karga elektrikoa, hau da, hiru modutan elektriza daiteke: igurtziz, indukzioz edo ukituz. Era honetan sortutako elektrizitatea aztertzen duen zientzaren atalari elektrostatika deritzo:
Igurztea: Bi objetu neutro elkarren auka igurtzita, kargatu egiten dira, bat karga positiboarekin eta bestea karga negatiboarekin.
Indukzioa: Kargaturik dagoen gorputz batek neutroa den beste bat erakar dezake.
Bi motatako eroaleak:
Isolatzaileak: Korronte elektrikoa ez dutenak eroaten. (Plastikoa, Aislanteak…).
Eroaleak: Korronte elektrikoa eroaten dutenak. (Metalak…).
COLOUMBEN LEGEA: Bi kargen arteko indar elektrikoa.
KORRONTE ELEKTRIKOA:Korronte elektrikoa karga elektrikoak higitzean datza. (Elektroien mugimendua eroale baten zehar).
Sorgailua: Korronte elektrikoa sortzen dute.
Hartzaileak: Haiek zeharkatzen dituen korronte elektrikoa argi, bero, mugimendu edota soinu bihurtzen dute.
Material eroalea: Korronte elektrikoa erraz pasatzen uzten duen materiala.
Etengailuak: Zirkuitua ireki eta itxi egiten duen gailuak dira, hau da, korrontea eteteko gai dira.
Zirkuitu elektrikoak konexio motaren arabera, serie zirkuitoetan eta paralelo zirkuitoetan sailka daitezke.
Serie zirkuitoetan: Elementu guztien sarrerak bata bestearen jarraian jartzen dira.
Paralelo zirkuitoetan: Elementu guztien sarrera-terminalak beraien artean elkarturik daude, eta berdina gertatzen da irteera-terminalekin.
Zirkuitu mistoetan:........
KORRONTEAREN INTENTSITATEA: Denbora unitate bakoitzean zeharkatzen den karga kantitatea da.
AMPERE: Bat segundutan bat Coloumbeko karga zeharkatzearen berdina da.
TENTSIOA, POTENTZIAL-DIFERENTZIA:
Tentsioa: Elektroiak mugitzeko behar duten energia da.
Potentzial-diferentzia: Zirkuitu batean punto desberdinetan dagoen tentsioa deritzo. Eta v-tan neurtzen da.
Zirkuituen bateko bi muturren artean dagoen korronte mailaren desberdintasunari deritzo.
ERRESISTENTZIA ELEKTRIKOA: Erresistentzia elektrikoa materialek korronte elektrikoari eragozpena jartzeko duten propietate gisa definitzen da. Erresistentzia unitatea ohma da, eta honako sinbolo hau dagokio: Ω
OHMEN LEGEA: Eroale batetik igarotzen den intentsitatea eta haren muturren artean dagoen tentsioa edo potentzial-diferentzia, elkarrekiko zuzenki proportzionalak direla. Tentsioa zenbat eta handiagoa, orduan eta handiagoa izango da intentsitatea. Intentsitateak erresistentziaren neurria ematen du, erresistentzia zenbat eta handiagoa izan, orduan eta txikiagoa baita intentsitatea.
POTENTZIAL: Potentzial-elektrikoa: Denbora unitate bakoitzean (segundu batean) sortzen den energia kopurua da.
POTENTZIA: Zirkuitu elektriko baten energia elektrikoaren transferentziaren abiadura da. P izkiarekin adieraztn da. (Potentzia: Watta (W))
KORRONTEAREN INTENTSITATEA: Denbora unitatean, igarotzen den karga kantitatea.
Magnitudeak | Unitateak | Ikurrak |
Potentzial-diferentzia | Volta | V |
Karga | Coulomb | C |
Intentsitatea | Ampere | A |
Erresistentzia | Ohm | Ω |
Potentzia | Watta | W |
Energia | Jaule | J |
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer dio Ohmen legeak?
Eroale batetik igarotzen den intentsitatea eta haren muturren arteko tentsioa elkarrekiko zuzenki proportzionalak dira. Erresistentzia zenbat eta handiagoa izan, intentsitatea orduan eta txikiagoa da.
Zein dira elektrizazio modu nagusiak?
Gorputz bat hiru modutan elektriza daiteke: igurtziz, indukzioz edo ukituz. Igurtzean bi objektu elkarren aurka igurtzitakoan kargatzen dira, eta indukzioan karga duen gorputz batek neutroa den beste bat erakar dezake.
Zein da eroaleen eta isolatzaileen arteko aldea?
Eroaleek korronte elektrikoa eroaten dute, adibidez metalek. Isolatzaileek ez dute korronte elektrikoa eroaten, adibidez plastikoak.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.