Material Komposatuen Azterketa: Ekoizpen eta Erabilpenak

12. Material Komposatuak. Naturan dauden material gehienek konpositeak dira. Lehenengo mota polimeroak, industrian oso erabiliak. Konposite motak:

• Errefortzu motagatik.
• Komposite jairaiak:
  • artikulekin.
  • zuntz motzekin.
• Komposite ez jairaiak:
  • zuntz luzeakin.
• Ehunez osaturiko errefortxuak

Matrize motagatik:

• matrize polimeriziozko konpositeak.
• matrize metalikozko konpositeak.
• matrize zeramikozko konpositeak.

Errefortzu ez jarraiko kompositeak (aluminio MMC): urradura ondo aguantzen dituzten konpositeak diseinatu ditzakegu, gogortasun handiarekin, horretarako partikulen portzentaiekin jolasten dezakegu, gogortasun bat lortu arte; berdina, zurruntasun, eroaltasun termikoa, elastikotasuna… Arazoa bere kostu altua da. F16-aren erdiko aleta konpositez ekoizten da, zurrunagoa da bere bizi iraupena 4 aldiz luzatuz, mantenketa kostuak asko murriztuz. Talka erresistentzia hobetu egiten du, baita urraduarekiko erresistentzia konpresorearen irteerako alabeetan erabilia da konpositea. Errefortzu jarraiko konpositeak:

• Zuntzak: konposite polimerikoetan erabilienak: karbonoa, beira eta Kevlar (blindaketa).
• Haribakarrak: Boro eta SiC zuntzak, DVD-z ekoitzi hari fin baten gainean eta grafitozko hari fin batetan.
• Zuntzak eta ehunak: egitura handi eta konplexuetan oso inportanteak, hiru dimentsiotakoak izan daitezke.
• Jokaera mekanikoa: trakzioan oso onak, baina konpresioa ez dute aguantatzen.
• Matrize polimerikoak: eskuzko moldeaketa, hutsunepean, SMC eta pultrusioa.

Ezaugarri modura, arintasuna eta zurruntasuna. Ekoizpena berriz, eguzkitik babesteko xaflak, etxertako fatxadak berriztatzeko, altzairuan edota egurrean, autobusean,… Erabilpena:

• Estaldurak: material zeramikoak, beste material batzuk babesteko erabili, estaldura baten bidez, esate baterako esmaltaketak eta bainaketak.
• Zuntzak: material konposatuetan erabili, baita ere aplikazio optikoetarako.

Beirak:

• Propietate fisikoak: gardena eta gogorra.
• Propietate mekanikoak: hauskorra.
• Propietate kimikoak: oso egonkorra.

Erabilpenak:

• Silizioa: zaila ekoizteko, espantzio baxua eta talka termikorako erresistentzia altua.
• Kaltzio soda: oso erraz ekoiztu.
• Berun edukin altua: dekoratzeko beirak.
• Borozilikatoak: talka termikorako erresistentzia altua eta erresistentzia ona erreaktibo kimikoen aurrean.
• Aluminaborosilikatoak: erresistenteak erreaktibo kimikoen aurrean.
• Bitzozeramikak: ekoizteko errazak, propietate onak.

Ekoizpen metodoak: lehenengoz, beira berotu eta gero moldeatu, prozesu hau jarraituz:

• orri eta xaflatean konformaketa.
• sopladoa, prensa eta moldeen bidezko konformaketa.
• tenplatutako beiran konformaketa.
• kimikoki hobetutako bainaren konformaketa.

Birziklapena: guztiz birziklagarria, ez ditu galtzen propietate mekanikoak birziklatzeagatik eta berrirekin alderatuz energia aurrezten. Kolore ugari. Beira ez den material guztia kendu behar da birziklatzeko, txikitu eta urtzen delarik.