Marxismoa: Alienazioa eta Ekoizpen Modu Kapitalista

Alienazioaren jatorria eta lanaren ikuspegia

Desberdintasunen aurka borrokatzeko oztopoak dira.

• Erlijioa herriaren opioa da.
• Ekonomia-alienazioa: Alienazio guztien iturburua.
• Lanari buruzko ikuspegi kantiarra:
  • Lana naturala eta esentziala da gizakiarentzat.
  • Lanaren bidez gizakiak bere burua errealizatzen du.
  • Lanak gizartearen beharrak asetzeko balio du.

Marxen ikuspegia lanari buruz

Burgesen fabriketan egiten den lana ez da errealizatzailea, alienatzailea baizik:

• Lanaldia inposatu egiten zaio langileari, osasun neurri guztien aurka.
• Ekoizpen modu kapitalistan lanaren zentzua galdu egiten da.
• Langileak ez du ekoizpen prozesuaren ikuspegi osoa; katearen erritmo bizkorrean lan egitera behartuta dago.

Ekonomia-alienazioaren dimentsioak

1. Ekoizkinarekiko alienazioa

• Langilea ez da bere lanaren emaitzaren jabe.
• Ekoizkina burgesarena da eta salgai bihurtzen da, merkatu transakzioaren bidez kapital bihurtuz.
• Paradoxa: Langilearen lanaren fruitua bere esplotazioa areagotzea da (ikus gainbalioa).

2. Lan jarduerarekiko alienazioa

• Lan jarduera inposatu egiten zaio langileari.
• Gizatiarrak ez diren baldintzetan lan egin behar du.
• Lanak ez du gizakiaren ahalmenak garatzeko balio; gizakia ekoizpen mekanismoaren pieza bat edo makinaren gehigarri hutsa da.

Salgaia eta gainbalioa

• Kapitalista lehian irabazteko langileen lanari ahalik eta etekin gehien ateratzen saiatzen da.
• Gainbalioaren onuradun bakarra fabrikako ugazaba da, langilearen lanaren emaitzaz jabetuz.
• Marxen arabera, hau ez zen bidezkoa.
• Makinen balioaren atzean ere beste langile batzuen esplotazioa dago.
• Ekoizkinaren balio osoa langileentzat izan beharko luke.
• Honek sortzen duen dinamikaren ondorioa langileen baldintzak gero eta okerragoak izatea da.

Alienazio politikoa eta soziala

Alienazio politikoa

• Teorian, legearen aurrean gizaki guztiak berdinak diren arren, praktikan menderakuntza eta zapalkuntza gero eta handiagoak dira.
• Burgesiak askatasun printzipioak merkataritzarako askatasun bakar eta urrikalgabe bilakatu ditu, zapalkuntza justifikatzeko.

Alienazio soziala

• Klase bat aberasteak beste klase bat txirotzea inplikatzen du.
• Bide honetatik, gizakien arteko harremanak degradatu egiten dira, merkataritza-harreman huts bilakatuz.