Lotura Kimikoak: Kobalenteak, Metalikoak eta Polaritatea

Elektronegatibitatea eta Loturaren Polaritatea

Elektronegatibitate desberdineko atomoek lotura kobalentea eratzen dutenean, elektroiak ez dira berdin konpartitzen eta, ondorioz, polo positibo eta negatiboak agertzen dira. H-H eta F-F molekulak apolarrak dira, bi atomoek elektronegatibitate berdina dutelako. Elektronegatibitate-diferentziak erabakitzen du loturaren polaritatea.

Molekulen Arteko Loturak

Van der Waalsen Indarrak

• Dipolo-dipolo indarrak: Dipolo iraunkorren artekoak dira (molekula polarrak). Ahulak dira.
• Sakabanaketa-indarrak: Aldiuneko dipoloen artekoak dira (molekula apolarrak). Molekula handietan nabarmentzen dira eta ahulak dira.

Hidrogeno Loturak edo Zubiak

Beste indar intermolekularrak baino sendoagoak dira. Bi atomoen artean hidrogeno-zubiak izateko, baldintza hauek bete behar dira:

• Beste atomoa H baino askoz elektronegatiboagoa izatea.
• Beste atomoa txikia izatea: F, O edo N.

Substantzia hauen fusio- eta irakite-puntuak izan beharko luketenak baino askoz handiagoak dira.

Konposatu Kobalenteen Ezaugarriak

• Atomoek elkartzean molekulak eratzen dituzte.
• Egoera normalean gasak, likidoak edo fusio- eta irakite-puntu baxuko solidoak dira.
• Gehienak disolbaezinak dira uretan, eta disolbagarriagoak disolbatzaile organikoetan.
• Ez dira elektrizitatearen eroale, ez egoera puruan, ez disoluzioan.

Substantzia Kobalente Atomikoak

Mota honetako substantzien atomoek ez dute molekularik eratzen, hiru dimentsioko egiturak baizik. Substantzia aipagarriak: karbono-forma batzuk (diamantea, grafitoa), silizio dioxidoa (SiO₂) eta silizio karburoa (SiC).

Substantzia Atomikoen Propietateak

• Fusio-puntu altuko solidoak eta oso gogorrak dira.
• Disolbaezinak dira uretan eta disolbatzaile gehienetan.
• Ez dute elektrizitatea eroaten.

Lotura Metalikoa eta Metalen Egitura

Lotura metalikoa duten substantziek sareak eratzen dituzte. Sare horien osagaiak katioiak dira, ugariak eta hodei elektroniko batez inguratuak.

Metalen Barne-egitura

Metalen atomoek ez dute molekularik eratzen. Horren ordez, ordenan kokatzen dira, ahalik eta kristal-egitura trinkoa sortzeko. Atomo bakoitzak bere balentzia-elektroiak askatzen ditu eta ioi positibo bihurtzen da. Atomo guztien balentzia-elektroiek hodei elektroniko bat osatzen dute. Hodeia egituraren hutsarteetatik mugi daiteke. Elektroi-hodeiaren eta ioi positiboen arteko elkarreraginak metalaren egonkortasuna bermatzen du.

Metalen Propietateak

• Oro har, fusio-puntu altua dute.
• Dentsitate handia dute.
• Fusio-egoeran elkarrekiko disolbagarriak direnez, aleazioak eratzen dituzte.
• Beroaren eta elektrizitatearen eroale onak dira.
• Tentsio mekaniko baten eraginpean, deformatu egiten dira, baina ez hausteraino.