Literatura eta Jakintza Mitikoa: Historia eta Definizioa

HISTORIA

Kontakizunak asmatu zituzten, eta horien bidez kontatzen zizkieten lagun eta bizikideei efindako aurkikuntzak,fantasiak,usteak...Ahozko kontakizun hoirek narrazio idatziak izango ziren gero;beraz, esan daiteke gure lehen jakintza-mota LITERATURA izan zela.Antzinako gerkoen artetik HOMERO ETA HESIODO  izan ziren kontakizun gehienak bildu eta idatzi zituztenak bai poema bai narrazioetan.Kontakizun horiei mito zeritzen.

JAKINTZA MITIKOA

Mitoak izan ziren gure kulturan sortu ziren errrealitatearen lehenengo azalpenak.Narrazio miraragarriak ziren,denbora historikotik kanpo geratzen zirenak:Pertsonaiak jainkoskoak edo heroiakizanten ziren narrazio horien protagonista. EZAUGARRIAK:-Mito guztiek elkarrekin,guztiz azaltzen dituzte bai unibertso,zibilizazio eta gizarte-antolaketaren jatorriak bai ta giza bizitzaren alde gataskatzu guztiak ere.-Pentsamolde bat ere badira.Natura-indarrak pertsonak eta jainkoak dira.Jainkoen borondate apetatsuaren menpe daude bai natura-fenomenoak, bai giza jarrerak.Mitoak berez kontakizunak dira,errealitatea azaltzeko xede baitute.K.A. 7.Mendean MILETONek errealitatera hurbiltzeko modu, jarrera berri bat sortu zuen:Filosofikoa.Horri jarraituta ahaleginak egin zituzten antromorfismoari(natura-indarren pertsonifikazioa) lotutako arbitrarioatasuna alde batera usteko.

LITERATUR JAKINTZAlatinezko littera hitzetik dator letra esan nahi du.Beraz, etimologikoki hitz idatziari egiten dio erreferentzia. LITERATURA hitzaren hainbat definizio eman diran historian.Egun MARIA MOLINER hizkuntzalariak emandakoak dirudi zabalena:"Hitza ahozkoa nahiz idatzita,adierazpide duen artea da." Aristoteles oinarri hartuta-

literatura

Ekoizpenari buruz gogoeta egin zuen lehen pentsalaria,POETIKA lanean-
literatura lanaren ezaugarri hauek jasoko ditugu:Errealitatearen imitazioa da(mimesia)
Ez du gertatzen dena kontatzen gertatu daitekeena baizik(egiantza)
Egilea eta hartzailea garbitu behar ditu,emozio ezkor ta mingarriez libratzeko(katarsia).
Literatura,beraz,hizkuntza idatziaren bidez alegiazko egoerak,edo errealitatearen arloren bat sortzen edo birsortzen dituen artea da.Gainera hainbat emozio bai gozamen estetiko eragiten ditu irakurlearengan.