Lehorreko eta Uretako Ekosistemak: Gida Osoa

Lehorreko Ekosistemak

Lehorreko ekosistemak faktore abiotikoen eragin handia jasaten dute, hala nola argia, prezipitazioak eta tenperatura. Hiru zona nagusitan biltzen dira:

Zona Hotzak

• Artikoa: Tenperatura oso hotzak (-20/-50 °C neguan), landaredi eskasa (tundra) eta fauna berezia.
• Tundra: Lur irekia, zuhaitzik gabea, goroldioz eta likenez estalia.
• Taiga (Baso boreala): Kontraste handiko tenperaturak, izeiak eta pinuak nagusi.

Zona Epelak

• Baso hostoerorkorra: Tenperatura leunak eta prezipitazio ugariak (ozeanikoa).
• Baso mediterraneoa: Arteak, artelatzak eta sastrakak. Ugaztun txikiak eta narrastiak dira nagusi.
• Estepa: Lautada zabala, belar-landaredia eta muturreko klima.

Zona Beroak

• Basamortua: Tenperatura muturrekoak eta prezipitazio oso urriak.
• Sabana: Tenperatura altuak urte osoan, urtaro lehor eta hezearekin.
• Oihan ekuatoriala: Biodibertsitate izugarria eta landaredi mailakatua.

Uretako Ekosistemak

Faktore abiotiko nagusiak sakonera, argia eta gazitasuna dira.

Sailkapena

• Ur gaziko ekosistemak: Zona fotikoa (argia duena) eta afotikoa (argirik gabea).
• Ur gezatako ekosistemak: Lotiak (ibaiak) eta lentikoak (aintzirak).

Galeria basoa

Ibai eta errekastoen ondoan garatzen den baso-ekosistema da, higaduratik babesteko eta fauna ugariri habitata emateko funtsezkoa.

Lurzoruaren Eraketa eta Osagaiak

Lurzoruaren sorrera faktore hauen mende dago: jatorrizko arroka, klima, topografia eta izaki bizidunak. Hiru horizonte ditu: A (organikoa), B (material pilatua) eta C (arroka).

Ekosistemen Kontserbazioa

Ekosistemak mehatxupean daude (suteak, espezie exotiko inbaditzaileak, kutsadura). Kontserbaziorako neurri eraginkorrak:

• Naturagune babestuak: Parke nazionalak, natura parkeak eta biosfera erreserbak.
• Natura 2000 Sarea: Biodibertsitatea babesteko Europako sare ekologikoa (ZEC eta ZEPA eremuak).