Bendajeak, erredurak eta zauriak: lehen sorospenak
Resumen
Dokumentu honek lehen sorospeneko hiru gai nagusi aztertzen ditu: bendajeen motak eta egitekoak, erredura mailak eta tratamendua (erredura arinak, larriak, kimikoak eta elektrikoak) eta zauriak garbitu eta estaltzeko pausoak. Ikasleak irakurri ondoren, gaixoa lehenengo laguntzekin nola artatu jakingo du, kontuan hartuz noiz eskatu behar den laguntza medikoa.
Puntos clave
- Bendajeen egitekoak dira eustea, deskarga, egonkortasuna eta konpresioa.
- Erredura mailak sakontasunaren arabera bereizten dira: 1., 2. eta 3. maila.
- Erredura larrien atalasea: 1. mailakoak gorputzaren %30etik gora, 2. mailakoak %10etik gora; umeetan %10etik gora.
- Erredura bat gertatzen denean, ur fresko zorrotada etengabea gutxienez 15 minutuz botatzea gomendatzen da.
- Erredura kimikoetan, biktima ur zorrotadaren azpian jarri behar da gutxienez 20 minutuz.
- Zauri baten tratamenduan asepsia mantendu, garbitu, odoljarioa eten, antiseptikoa eman eta gazekin estali behar da.
Bendajeak
Definizioa: Giltzadurak, muskuluak, lokailuak eta giltzaduren kapsulak babesteko kotoizko bendak, benda elastikoak, loturako bendak, benda itsasgarri zabalgarriak, benda ez-zabalgarriak eta igeltsuak erabiltzea, gaixoaren mina arintzeko material batzuk besteekin modu egokian konbinatuz.
Bendajearen egitekoak
- Eustea: Giltzadura eta lokailuetako egiturak babesteko.
- Deskarga: Egitura muskulu-tendinosoetan aplikatzen da.
- Egonkortasuna: Lesionatutako giltzadura bat mugitu ez dadin.
- Konpresioa: Presioa egiteko, muskuluetan hematomarik eta giltzaduretan isuririk gerta ez dadin.
Ohiko teknikak bendajean
- Konpresiozkoa: Zaintiratu edo kontusioetako bendajeen kasuak. Esku, oin, ukondo, zango, besaurre eta ukondoetarako balio dute.
- Inmobilizaziokoa: Sorbalda edo besoaren kasuetan erabiltzen dira.
- Oklusiozkoak: Estali beharreko zauri edo odoljarioaren bat dagoen kasuetan.
Erredurak
Larruazalaren eta sakonagoko ehunen lesioak dira, beroaren eraginez sortuak. Azaleko ehunaren suntsitze bizkorra eta likidoen galera dira erreduren ezaugarri nagusiak.
Ohiko eragileak
- Zuzeneko sugarra
- Likido beroak
- Sutan dauden solidoak
- Likido sukoiak
- Bero erradiatzailea
- Erradioaktibitatea
- Produktu kimiko kaustikoak
- Elektrizitatea
Erreduraren sakontasuna
- 1. mailakoak: Kolore gorria, mina eta azkura sentsazioa. Aste batean sendatzen dira.
- 2. mailakoak:
- Azalekoa: Babak edo anpulak agertzen dira epidermisaren eta dermisaren artean. Min handia. Hiru astetan sendatzen dira.
- Sakonak: Azalak kolore zuri-marroixka du. Mina ez da hain handia. Ez dira berez sendatzen, tratamendu kirurgiko goiztiarra eskatzen dute.
- 3. mailakoak: Azalaren lodiera osoa hartzen dute, baita horren azpiko ehunak ere.
- Hondoratuak, gainazal lehorrekoak. Zarakarrak kolore marroi ilunekoak dira.
- Ez dira berez sendatzen, kirurgia goiztiarra eskatzen dute.
- Ez dira mingarriak.
Erredura arinak
1. mailakoak gorputzaren %30 arte, 2. mailakoak %10 arte. Umeetan, gorputzaren %10 arte hartzen duen edozein erredura azalekoa.
Erredura larriak
1. mailakoak %30etik gora, 2. mailakoak %10etik gora. Umeetan, gorputzaren %10etik gora hartzen duen edozein erredura azalekoa.
Ondorioak eta sintomak
- Shock-a: min handiagatik, likidoen galeragatik edota infekzioagatik.
- Sepsia edo infekzio orokortua.
- Biriketako konplikazioak.
- Urdail-hesteetako konplikazioak.
Nola jokatu
- Pertsona eragile edo agente sortzailetik banatu.
- Ur fresko zorrotada etengabe bat gainera botaz, gutxienez 15 minutuz.
- Larruazalera itsatsitako arropak ez kendu.
- Ebaluatu.
- Erredura arinetan: ez zulatu babak. Bere kasa irekitzen badira, antiseptikoa eta gaza esteril lehor edo baselinadunekin estali.
- Erredura larrietan: gaza busti edo hezeekin estali, ospitalera eraman edo 112ra deitu.
- Eskuetako eta oinetako behatzak bananduta mantendu, gaza bustien laguntzarekin.
- Ez eman edatekorik.
- Garraioko posizioa: ASP.
Erredura kimikoak
Egin beharrekoa
- Jarri biktima ur zorrotada handi baten azpian, gutxienez 20 minutuz, urarekin berraktibatu edo bizkortzen diren substantzien kasuan izan ezik.
- Biluztu biktima ur zorrotadaren azpian.
- Begiek dute lehentasunik handiena, kalte konponezinak jasan baititzakete.
Erredura elektrikoak
- Moztu edo deskonektatu argindarra biktima ukitu aurretik, edo segurtasun neurriak hartu aurretik.
- Kontrolatu bizi-zeinuak eta BBBri ekin beharrezkoa izanez gero.
- Inkontziente badago, jarri ASP.
- Tratatu erredurak.
Zauriak
Larritasun faktoreak
- Sakontasuna
- Hedadura
- Lokalizazioa
- Zikintasuna
- Gorputz arrotzak
- Infekzio zantzuak
Zauri guztien sintoma komunak
- Aurrekari traumatikoa
- Min lokalizatua
- Odoljarioa
- Ertzen banaketa
Nola jokatu
Zauri baten aurrean jarraitu beharreko pausoak ondorengoak dira:
- Eutsi asepsiari.
- Garbitu zauria txorrotako ur garbiarekin eta xaboi neutroarekin.
- Garbitu zauria gazekin, barrualdetik kanporantz.
- Eten odoljarioa.
- Eman tokiko antiseptikoren bat.
- Estali zauria gazekin.
- Galdetu ea antitetanikoa nola dagoen.
Kontuan hartu:
- Ez eman pomadarik.
- Ez erabili kotoirik garbitzeko.
- Ez erabili alkoholik desinfektatzeko.
Odoljario handi baten aurrean, eten.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer da erredura bat?
Larruazalaren eta sakonagoko ehunen lesioa da, beroaren eraginez sortua. Azaleko ehunaren suntsitze bizkorra eta likidoen galera dira ezaugarri nagusiak.
Zer egin behar da erredura kimiko baten aurrean?
Biktima ur zorrotada handi baten azpian jarri behar da gutxienez 20 minutuz, eta arropak kendu. Begiak dira lehentasunezkoak, kalte konponezinak izan ditzaketelako.
Noiz ez da zauri bat garbitzeko kotoia erabili?
Testuaren arabera, ez da kotoirik erabili behar zauria garbitzeko, eta ez da alkoholik erabili desinfektatzeko.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.