Lehen Mundu Gerra pizteko kausak (1914-1918)

1. Pre-Bellum: Testuingurua

1. Kausa: Alemaniaren inperialismoa

• 1871: Gerra frankoprusiarraren bukaera; Prusiak (Alemaniak) Frantzia garaitu zuen.
• Prusiako erregea, Guillermo I.a, Alemaniako enperadore (Kaiser) bilakatu zen Versallesen.
• Jaiotako Alemania (II. Reich-a), Otto von Bismarck buru zela, politika inperialista eta militarista bultzatu zuen: Weltpolitik.
• Frantziak Alsazia eta Lorrena lurraldeak galdu zituen, Alemaniaren esku geratuz.
• Tentsioa Frantzia eta Alemaniaren artean Alsazia eta Lorrenako lurraldeengatik.

2. Kausa: Balkanetako auzia

• XX. mende hasieran, Inperio Otomandarra lurraldeak galtzen hasi zen Balkanetan (Europako gaixoa).
• Otomandar inperiotik hainbat lurralde independizatu ziren: Grezia (1820), Serbia, Errumania, Bulgaria, Montenegro, Albania eta, azkenetarikoa, Bosnia-Herzegovina (1908).
• 1908: Bosniak independentzia lortu zuen Otomandar inperiotik.
• Austro-Hungariar Inperioak Bosnia anexionatu zuen, Serbiaren haserrea eraginez.
• Serbiak, Errusiaren aliatua, Inperio Austro-Hungariarraren aurka matxinatzera deitu zituen horren barneko herriak.
• Errusiak, eslabiar herrien “ama” gisa, Serbia lagundu zuen.
• Errusiar eta Austriar inperioak etsai bihurtu ziren.

3. Kausa: Aliantza militarrak eta armamentuen norgehiagoka

• Aliantza Hirukoitza (1882): Alemania, Austria-Hungaria eta Italia.
• Entente Hirukoitza (1907): Frantzia, Erresuma Batua eta Errusia.
• Armamentuen norgehiagoka: Europar potentzia nagusiek ejerzituak eta armamentua garatu zituzten, nazioarteko tentsioa areagotuz.

4. Kausa: Nazionalismoaren indartzea

• Nazionalismo etniko sutsua eta inperialista piztu zen inperio nagusietan.

5. Kausa: Inperialismoa edo kolonialismoa

• Berlingo Konferentzia: Afrikaren banaketa koloniala (1884-1885).
• Potentzia europarrek munduan lurrak bereganatu zituzten kolonia moduan ustiatzeko, eta horrek liskarrak sortu zituen.
• Gainera, unifikatutako herrialde berriek (Alemania eta Italia) inperio koloniala osatzea izan zuten helburu.