Kohesioa eta koherentzia: baliabideak eta adibideak

Lengua y literatura3 mar 2025Actualizado el 7 nov 20264,46 KB

Resumen

Dokumentuak testuen kohesioa eta koherentzia lortzeko baliabide linguistikoak biltzen ditu: pronominazioa, sinonimia, hiperonimia, perifrasia, elipsia, juntadurak, menderakuntzak eta antolatzaileak. Adibideak ematen dira bakoitzarentzat, eta testu motak eta moduak ere laburbiltzen dira. Ikasleek testuak egituratzeko tresnak ikasiko dituzte.

Puntos clave

Pronominazioak (ni, zu, gu, hura; hemen, hor, han) errepikapena saihesten du eta testua lotzen du.
Sinonimia, hiperonimia eta perifrasiak hitz bera errepikatu gabe izena berriro aipatzeko erabiltzen dira.
Elipsiak elementu bat esan gabe uztea da, eta testuaren ulermena ez da galtzen.
Juntadurak bi der: juntagailuzkoak (ETA, BAINA, EDO...) eta alborakuntzazkoak (koma, puntu eta koma, errepikapena).
Menderakuntzazko perpausek izenlagunaren, osagarriaren, denborazkoaren edo moduzkoaren funtzioa bete dezakete.
Antolatzaileek informazioa gehitu, adibidez eman, kontrajarri, arrazoitu edo ondorioztatu dezakete.

Ponte a prueba

Kohesio eta Koherentzia Baliabideak

Pronominazioa:

Pertsona izenordainen bidezkoa: ni, zu, gu, hura…

Aditzondoen bidez: hemen, hor, han, hemendik, hortik, horrela, hala…

Makulu hitzen bidezkoa: zera pertsona gauza elementuak

Sinonimia: (sinonimoa erabiltzea).

Hiperonimia:

Gizakia = enbrioia

Landarea = tulipana

Perifrasia:

Tximinoa = gisa itxurako biziduna

Ilargia = gabean irtetzen dena

Ezagutza konpartitua:

Axular = idazlea, Sarako erretorea, Lapurdiko eskolako kide…

Armstrong = ilargia lehenengo aldiz zapaldu zuena.

Elipsia:

Elementu bat esan gabe uztea. Jaten dugun hitza, subjektua, aditza… izan daiteke.

Mendian hamabiako ikusi nituen bost txakur berde eta zazpi txakur gorri. (Txakurra = Sustantiboa.)

Jangelan bazkalduko duzu? Ez, etxean bazkalduko dut. (aditza falta)

JUNTADURAZKOAK

Juntagailuz:

Emendiozkuak: ETA

Aurkaritza: BAINA; BAIZIK; BAINO; EZPADA

Hautakariak: EDO; EDOTA; ALA; NAHIZ; ZEIN

Alborakuntzaz:

Hutsa: , / ;

Errepikapena: EZ EZ.; HAU DELA; HORI DELA; BESTEA DELA…

MENDERAKUNTZAZKOAK

Erlatiboak: Izenlagunaren funtzioa betetzen dute.

Aitak erlojua erosi du. Erlojua izugarri gustatzen zait.

Aitak erosi duen erlojua izugarri gustatzen zait.

-(e)n

-tako/-dako/-(r)iko

-Zein…bait-

- Bait-

Moduzkoak: NOLA galderari erantzun diote.

-(e)n bezala /legez /moduan/eran/gisan

-t(z)eko moduan

-(e)nez

-ahala

- Baldintza bezala

Gerundioen bidez:

-ta /-da / -(r)ik

-(e)la/ elarik

(e)z

Denborazkoak: Perpaus nagusia noiz gertatzen den

ETA GERO, -LARIK, -TZERAKOAN…

Osagarriak/ Konpletibak: ZER galderari erantzun.

-(e)la/ -(e)nik

-(e)na

-(e)lako/ -(e)n + izena

-(e)lakoan

-(e)n/(e)la SUBJ.

-t(z)eko

-t(z)ea

Zehar galderak: ZER galderari erantzun, baina galdera barruan.

-(e)n

EA….-(e)n

-(e)n ala ez

_aditz partizipioa

Testu bakoitzaren modalitatea
- DIBULGATZAILEA: Publiko orokorrarentzat idatzia da eta gaiak modu sinple eta ulerterrazean azaltzen ditu, teknizismoak saihestuz. Helburua da irakurleak oinarrizko ulermena eskuratzea, nahiz eta aurretik ezagutza handirik ez izan.
- ESPEZIFIKOA: Publiko espezializatuarentzat idazten da, eta hizkuntza teknikoa eta sakona erabiltzen du. Espezialistek gaiari buruzko informazio aurreratua jasotzeko modukoa da, aurretiko ezagutzak behar baitira ulertzeko.
Testu bakoitzaren erabilera eremua (literatura, hezkuntza, hedabideak, instituzioekiko harremanak...):
- Literatura
- Komunikabideak
- Instituzioetako harremanak
- Pertsonen arteko harremanak
- Ikasketak
Testu tipo bakoitza:
- Saiakera, literatur manifestoa, bestelako testu zatiak…
- Txostena, dokumentala, aldizkari espezializatuetako artikuluak…
- Iragarki ofiziala, enplegu gutuna, konstituzioa, poliza kontratuak, eskabidea, eskaintza, txostena instantzia…
- Azalpena, aholkua (oharra, inkesta, solasa, elkarrizketa…).
- Testuliburua, katalogoa, monografia, kontsulta, materiala, txostena, laburpena, eskema, koadro sinoptikoa, grafikoa, azterketa erantzuna.

ANTOLATZAILEAK

Informazioa gehitzekoak: gainera, ez hori bakarrik, alde batetik, bestetik...
Adibideak ematekoak: adibidez, esate baterako, hala nola, kasu...
Informazioak kontrajartzekoak: baina, hala ere, hala eta guztiz ere, edonola ere, dena den, dena dela…
Arrazoiak aditzera ematekoak: dela medio, horregatik, bait-, -lako, -ela eta ...
Ondokoak aditzera ematekoak: honela bada, orduan, beraz, hori dela eta, horren ondorioz ....

Argibideak ematekoak: hau da, hots, alegia, bestela esanda…

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Zer da elipsia testuan?

Elipsia elementu bat esan gabe uztea da, esaten ari garenaren ulermena galdu gabe. Hitza, subjektua edo aditza izan daiteke, adibidez 'Jangelan bazkalduko duzu? Ez, etxean bazkalduko dut.'

Zein dira informazioa gehitzeko antolatzaileak?

Gainera, ez hori bakarrik, alde batetik, bestetik... dira. Horiek informazio gehigarria aurkezteko erabiltzen dira.