Impactos Ambientais: Contaminación Atmosférica e Hídrica e as súas Consecuencias

Impactos 1: A Contaminación da Atmosfera e das Augas

Conceptos Fundamentais

• Impacto ambiental: Modificación dos subsistemas como consecuencia da actividade humana: esgotamento de recursos, contaminación, cambio climático, etc.
• Vulnerabilidade: Fraxilidade do territorio diante dun impacto.
• Fontes: Naturais (volcáns, tormentas e incendios naturais) e artificiais (combustibles fósiles, papeleiras, alimentación...).

A Contaminación da Atmosfera

A Dispersión dos Contaminantes

Conceptos

• Emisión: Vertido de contaminantes polas fontes.
• Inmisión: Nivel de contaminantes trala dispersión, reaccións e efectos sumidoiros.

Factores que Inflúen na Dispersión

1. Características da emisión: Concentración, temperatura (tª), altura da emisión.
2. Condicións atmosféricas: Gradientes verticais, ventos, precipitacións, insolación.
3. Características xeográficas e topográficas: As brisas mariñas, os vales fluviais, os núcleos urbanos.

Illa de Calor

A temperatura no interior das cidades é superior á do seu contorno debido ás combustións variadas e á calor desprendida por edificios e pavimentos.

Tipos de Smog

Smog Sulfuroso

• Producido por emisión de óxidos de xofre de vehículos e calefaccións.
• Néboa de gases de xofre e H₂O.
• Ocorre en situacións de anticiclón invernal, e é favorecida en situacións de inversión térmica.

Smog Fotoquímico

• Producido por fotooxidación do óxido de nitróxeno (N) e con presenza de hidrocarburos.
• Néboa tóxica de óxido de N, PAN, O₃, aldehidos.
• Ocorre en situación de anticiclón de verán.

A Chuvia Ácida

• Reacción de óxidos de N e S coa auga atmosférica para formar ácido nítrico e sulfúrico que caen disoltas nas pingas de auga.
• Efectos: Acidificación do solo e de augas doces e danos na vexetación e edificios.

A Destrución da Capa de O₃ (Ozonos)

• Alteración dos procesos de síntese e destrución de O₃ estratosférico debido a óxidos de N e CFCs (clorofluorocarbonos).
• En 1987, 36 países asinaron o Protocolo de Montreal no que se comprometían a conxelar a produción de CFCs a longo prazo e dábanse prazos máis curtos para diminuíla.

O Cambio Climático Inducido

O Efecto Invernadoiro

Absorción da calor procedente da superficie da terra por certas substancias atmosféricas, producíndose un quecemento das capas baixas da atmosfera. Estas substancias son os gases invernadoiro.

Concepto de Cambio Climático Inducido

A actividade humana está aumentando as emisións dos gases invernadoiro. Esta situación pode conducir a unha elevación da temperatura do planeta no proceso do cambio climático inducido.

Consecuencias do Cambio Climático

• Aumento da temperatura do planeta entre 2 e 4ºC.
• Subida do nivel do mar.
• Cambios nas correntes oceánicas, salinidade e temperatura dos mares.
• Cambios na intensidade das precipitacións.

Medidas: O Protocolo de Kioto

Ten como misión reducir as emisións de seis gases provocadores do quecemento global aproximadamente nun 5% entre o 2008 e 2012. Para poder incrementar as cotas de dereito de emisión existen unhas medidas:

• Comercio de cotas.
• Mecanismos de desenvolvemento limpo.
• Sumidoiros de CO₂: Incremento dos dereitos de emisión a cambio de reforestar.

A Contaminación das Augas

Fontes de Contaminación Hídrica

• Contaminación natural.
• Contaminación antropóxena: Orixe urbana, agrícola, industrial, de balsas mineiras, etc.

Clases de Contaminantes

1. Física: Temperatura, turbidez, cor, contaminación radioactiva.
2. Química: Metais pesados, ácidos e bases que modifican o pH, compostos de N, compostos de P, gases e compostos orgánicos.
3. Biolóxica: Virus, bacterias, fungos, protozoos...

Contaminación de Augas Doces Superficiais

Ríos

1. Orixe: Residuos procedentes das actividades domésticas e industriais ou agrícolas e gandeiras.
2. Efectos:
   • Alteración da fauna e flora acuática.
   • Riscos de transmisión de enfermidades polo seu consumo.
   • Toxicidade.
3. Capacidade de autodepuración: Nun río contaminado distínguense zonas desde o foco de contaminación:
   • Zona de degradación.
   • Zona de descomposición activa.
   • Zona de recuperación.
   • Zona de augas limpas.

Lagos: Eutrofización

Contaminación con fosfatos e nitratos que produce a proliferación de algas ata que a turbidez detén a fotosíntese. A degradación dos restos consome o O₂ ata producir condicións anaerobias que favorecen a liberación de gases de cheiro desagradable.

Contaminación en Augas Subterráneas

• Contaminación por actividades agrícolas e gandeiras, industriais da alimentación, residuos domésticos, vertedoiros...
• Sobreexplotación.
• Intrusión mariña.

Contaminación Mariña

Fontes

1. Aporte polos ríos.
2. Vertidos incontrolados.
3. Vertidos de actividades industriais.
4. Vertidos de petróleo dos buques.

Impactos

• Sobre o fitoplancto.
• Sobre a fauna.
• Danos para as larvas.
• Destrución dos ecosistemas litorais.
• Perigo para a saúde humana.

Medidas

• Medidas de carácter preventivo.
• Control no vertido de substancias desde terra.
• Esixencias para o transporte de cru e substancias perigosas.
• Medidas correctoras que permitan eliminar o cru ou paliar os seus efectos por procedementos diversos.