HPV, Rotabirusa, EBV eta Elgorria — konparaketa
Enviado por Chuletator online y clasificado en Biología
Escrito el en 
vasco con un tamaño de 8,91 KB
Birusen alderaketa eta ezaugarriak
HPV, Rotabirusa, Epstein-Barr (EBV) eta Elgorria konparatuta
Taula: birusen ezaugarri nagusiak
Oharra: edukia jatorrizko informazioaren arabera eguneratu eta ortografia/gramatika zuzendu da; edukia galdu gabe mantendu da.
| Atributua | Papiloma birusa (HPV) | Rotabirusa | Epstein-Barr birusa (EBV) | Elgorria birusa (sarampioa) |
|---|---|---|---|---|
| Izaera | DNA duen birusa. Biluzia. | RNA, kate bikoitza. Biluzia. | DNA kate bikoitza duen birusa. Kapsuladuna. | RNA geruzadun birusa. |
| Hertsia / oportunista | Hertsia / oportunista. | Hertsia. | Hertsia. | Hertsia. |
| Dosi txikia | (-) | Oso txikia: 1–10 birioi. | (-) | Oso txikia. |
| Gaixotasuna | Garatxo genitalak (berrugak). | Diarrea. | Mononukleosi infekziosoa. | Elgorria (sarampioa). |
| Akutua / kronikoa | Akutua. | Akutua. | Akutua (kronifikatu daiteke). | Akutua. |
| Mugatu / sistemiko | Mugatua. | Mugatua. | Sistemikoa. | Sistemikoa. |
| Infekzio atea | Genitalak. | Hesteen mukosa. | Aho- eta orofaringealeko epitelioa. | Arnasa: mukosako zelula epitelialen suntsiketa. |
| Kanpoko hesiak | Azala eta mukosa. | Urdail-urineko azidoa, digestio-hodiko mukosa, ahoko/enteriko entzima litikoak eta detergenteak. | Larruazala, aho mukosa. | Larruazala eta mukosa. |
| Atxikidura faktoreak | L1 eta L2 proteinak. | Hartzaile zelularrei lotzen da, azido sialiko eta integrinen konplexua sortuz. | (Proteina de adherencia vírica, VAP). B-zelulei (B linf) lotzeko proteina du; proteina aldi berean antigenoa da. | Birusaren hematoglutina (H) — organismoko hartzaileekin elkartzeko. F proteina: mintzen arteko fusiokoa eragiten du eta ondoren lisia. |
| Inbasio faktoreak | E6 eta E7. Erreplikazio extrazelularra. | Endozitosi bidez: VP4 molekulak baimentzen du. Penetrazio zuzena: kapside eta korarekin. | Proteina espezifikoei esker B linfozitoei lotu eta bertan ugaldu, sistemaren erantzun humorala kaltetuaz. | Hematoglutina eta F proteina bidez. |
| Ugalketa hostalarian | Zelula ostalarien makineria metabolikoa erabiltzen du. | Zitoplasmatikoa; hostalariaren baliabiderik gabe. Biroplasma sortu. | B linfozitoen barnean (zelula barneko patogenoa). T eta NK linfozitoen proliferazioa erantzun bezala. | Lisi prozesuak eragiten ditu. |
| Hedapen bidea | Ez da hedatzen, lokala. | Lokala da, ez sistemikoa. | Linfa bidez; sistemikoa. | Airez, odol eta linfa bidez hedatzen da. |
| Immunitate mekanismoei ihes egiteko bidea |
| (-) |
| Sistema immunea blokeatzen du:
|
| Infekzio-atean defentsa | Th1 → IFN-1 → makrofagoek → Tc + NK zelulek → erantzun zelularra. | Infektatutako zelulek IFN-α eta IFN-β jariatzen dituzte. NK eta makrofagoek infektatutako zelulak suntsituko dituzte. |
| Ugalketa infekzio-atean atzeratzen da (espezifikoa garatu arte). Infektatutako zelulek IFN-α eta IFN-β askatzen dituzte inguruko zelulak babesteko; NK eta makrofagoek infektatutako zelulak suntsituko dituzte. Birusen ugalketa ostalaria suntsitzen du (berez miatutako infekzioa). |
| Erantzun sistemikoa | IgA eta T-linfozito zitotoxikoak behar dira. | Erantzun espezifikoaren beharra: Th1 → IFN-γ → makrofago, Tc eta NK aktibatu → erantzun zelularra. Infektatutako zelulen mintzean birusaren proteina erakutsiko da MHCI bidez, eta Tc linfozitoek identifikatuko eta suntsituko dituzte zelulak. | Infekzioa erradikatzeko erantzun espezifikoa beharrezkoa da: Th1 eta Tc linfozitoen jarduna funtsezkoa da; B linfozitoek antigorputzak sortzen dituzte. | Infekzioa erradikatzeko erantzun espezifikoa behar da; Th1 eta Tc linfozitoek zelulak suntsitzen dituzte MHCI bidez Ag erakutsiz. |
| Kalte zuzena | Zelulen proliferazioa hasieran eta lisia amaieran. | Enterozitoen lisia. | B linfozitoak kutsatu eta suntsitu, erantzun humoralaren kaltea eraginez. |
|
| Kalte ez zuzena | Infekzio iraunkor edo latentea, zelulen inmortalizazioa. | Hesteetako bilosken kalteak, sistema nerbiosoaren aktibazioa, zitozinen ekaitza (atzeraelikadura positiboa zitozinen eta Ig-ren artean; heriotza eragin dezake). | Inmunopatogenotasuna: Th1, Tc eta NK linfozitoen gehiegizko erantzunak Lyme/Granuloma edo beste egituretan (adibidez: Burkitt-en linfoma, zenbait karzinoma) | Entzefalitis postinfekziosoa. |
| Gordelekua | Gizakia. | Gizakia eta animaliak. | Gizakion aho-epitelioa. | Gizakia. |
| Infekzio iturria | Gizakia. | Fomiteak (objektuak), eskuak. | Birusarekin kutsatutako pertsona: zikloa aktiboa duenean kutsakorra, latentzian ez. | Gizakia. |
| Transmisio mekanismoa | Kontaktu zuzena, sexu harremanak. | Orofekala; arnas bidezko transmisioa ere posible da. | Listu bidezkoa; kontaktu intimoa, hortz-eskuila edo edalontzia partekatzea… Batzuetan odol edo sexu harremanen bidezkoa. | AIREZ. Tantatxo infekziosoen bidez (infektatutakoen mukosa eta faringealeko jariakinak), kontaktu zuzena. Objektuak kutsatuta ere transmiti daiteke. Elgorria exantemarekin 4 egun lehenago edo ondoren transmiti dezake (batez ere aurretik, mukosa-jariakin ugariak direlako). Infekzioak sudur eta konjuntibaren bidez ere sarrera izan dezake. Aireko partikula infekziosoek 2 ordu inguruko iraupena izan dezakete. |
| Populazio gaixokorra | Sexualki aktiboak direnak. | 0–5 urte arteko haurrak. | Edozein immunoeskasi mota dutenak (EBV ia patogeno oportunista da — gehienak eramaleak izaten dira, baina normalean ez dute kalterik egiten):
| IMMUNOGUTXITUAK: immun-zelula defizita dutenak (VIH, immunosupresioa jasaten duten haurrak edo gaixoak). DESNUTRIZIOA: garapen herrialdeetan, immunitatearekin erlazionatuta. HAURDUNALDIA: aborto espontáneo eta erditze goiztiarraren arrisku handitua; elgorria forma agressiboagoa izan dezake haurdunaldian. TUBERKULOSIA: immunogutxitasunaren ondorioz biren erantzuna aldatu eta berregitea posible da. |
| Txertoa bai/ez | Bai. | Bai. | Ez. | Bai. MMR (elgorria, paperak eta errubeola) barne. |
| Prebentzioa | Kontaktua saihestu, babeserako preserbatiboen erabilera. | Eskuak garbitu eta gaixoen isolamendua. | Infektatutako pertsonaren listuarekin kontaktua ekidin. | Txertoa eta gogorapen dosia (MMR). Beste prebentzio-neurriak: kontaktu zuzenik ez izatea, higiene egokia eta aireko transmisioa murrizteko neurriak. |
Ohar medikoa
Informazio hau diseinatuta dago alderaketa sinplifikatua egiteko eta hezkuntza helburuekin. Gaixotasun edo autodiagnostikoarekin lotutako zalantzak izanez gero, kontsultatu mediku espezialista edo osasun-agintaritza egokiak.