Hondakinen sailkapena, tratamendua eta garapen jasangarria

Resumen

Dokumentu honek hondakinen mota nagusiak, arriskutsuak eta ez-arriskutsuak bereizten ditu, eta 3R araua (murriztu, berrerabili, birziklatu) azaltzen du. Europako kudeaketa hierarkia, hondakinen tratamendu motak eta etxeko konposta egiteko pausoak ere jasotzen ditu. Azkenik, garapen jasangarriaren printzipioak eta neurtzeko adierazleak (Planeta Biziaren Adierazlea eta Hatz Ekologikoa) aurkezten ditu.

Puntos clave

Hondakinak arriskutsuak edo ez-arriskutsuak izan daitezke; arriskutsuak izaki bizidunentzat eta ingurumenarentzat kaltegarriak dira.
3R araua: murriztu (material, ur eta energia gutxiago erabili), berrerabili eta birziklatu.
Europako hondakin kudeaketaren lehentasun ordena: prebentzioa, berrerabiltzeko prestatzea, birziklapena, balorizazioa eta ezabapena.
Tratamendu motak: fisikoa, kimikoa, biologikoa eta termikoa.
Etxeko konpostak hondakin organikoak mikroorganismoen bidez deskonposatzen ditu, eta oxigenoa behar dute, beraz aireztapena ezinbestekoa da.
Garapen jasangarriak baliabideak ez ditu agortu behar eta gizateriaren bizi-kalitatea hobetu behar du.
Planeta Biziaren Adierazleak ornodunen populazioak neurtzen ditu; Hatz Ekologikoak ingurumen eragina neurtzen du.

Ponte a prueba

Hondakinen Kudeaketa eta Sailkapena

Hondakin Motak

Industriako hondakinak
Meatzaritzako hondakinak
Eraikuntzako hondakinak
Etxeko hondakinak
Merkataritzako hondakinak
Hondakin sanitarioak
Hondakin erradiaktiboak

Hondakin Arriskutsuak

Izaki bizidun eta ingurumenarentzat arriskutsuak diren hondakinak dira, jatorri industriala dutenak.

Hondakin Ez-Arriskutsuak

Gainontzeko guztiak dira. Horien artean, hondakin organiko eta biodegradagarriak daude, naturalki deskonposatzen direnak.

Hondakinen Murrizketa: 3R-en Araua

Hondakinen murrizketari gaztelaniaz 3R-en araua deitzen zaio: Murriztu, Berrerabili, Birziklatu.

Murriztu

Material, ur eta energia gutxiago erabiltzea adierazten du.

Berrerabili

Oraindik erabil daitezkeen baliabideak ez botatzea adierazten du.

Birziklatu

Hondakinak produktu berriak sortzeko erabiltzea adierazten du.

Hondakinen Etorkizuna Europan

Europako hondakinen kudeaketak hierarkia bat jarraitzen du, lehentasun ordenaren arabera:

Prebentzioa
Hondakinen produkzioa murrizteko neurriak hartzean datza.
Berrerabiltzeko Prestatzea
Hondakina garbitu edo moldatzean datza, berriro ere erabiltzeko.
Birziklapena
Hondakinak substantzia edo produktu berri bat bilakatzean datza.
Balorizazioa
Hondakinak beste material batzuk ordezkatu eta erabilpena izatea eragiten duen prozesua da.
Ezabapena
Aurreko guztia egin ezin denean bakarrik erabili behar da. Hondakinak zabortegian uztean datza.

Hondakinen Tratamendu Motak

Tratamendu Fisikoa

Hondakinen osagaiak banatzen dira eta solido bihurtzen dira, ura lurrunduz.

Tratamendu Kimikoa

Erreakzio kimikoen bidez, hondakinak ez-arriskutsu bihurtzen dira.

Tratamendu Biologikoak

Mikroorganismoak erabiltzen dira hondakinen toxikotasuna murrizteko eta aldatzeko.

Tratamendu Termikoak

Tenperatura altuak erabiltzen dira hondakinen propietateak aldatzeko.

Etxeko Hondakinen Tratamendua

Etxeko hondakinen kudeaketak pausu batzuk ditu: Bilketa, Garraioa eta Tratamendua. Tratamenduak birziklapena, hondakinaren balorizazioa edo ezabapena suposa dezake.

Etxeko Konposta Egitea

Hondakin organikoak ongarri bezala erabil daitekeen baliabide batean, konpost bihurtzen dira. Materia organikoa, hondakin organikoetan dauden mikroorganismoen eraginez deskonposatzen da. Mikroorganismo horiek oxigenoa behar dutenez, hondakinak ongi aireztatuak egon behar dute.

Materiala eta Tresnak

Garrantzitsuena edukiontzia izatea da; neurri eta material desberdinetakoak daude (egurrezkoak, plastikozkoak...).

Airea eta Aireztapena

Konpostan oso garrantzitsua da airea ongi pasatzea, materiala galdu gabe.

Konpostaren Kokapena

Neguan komeni da ahalik eta eguzki gehien ematea eta udan itzala izaten duen leku batean kokatzea.

Zer Bota eta Zer Ez

Konpostan ezin dugu edozer gauza bota. Bota ditzakegu janari hondakinak, lorategiko hondarrak... Janari hondarrak lehortutako landare hondarrekin nahastea komeni da. Ez da komeni haragia eta arraina botatzea, usain txarra sortzen delako.

Konpostatze Prozesua

Hezetasuna mantendu.
Nahastea aireztatu.
Bahetzea, lurra bereizteko.

Garapen Jasangarria

Gure planetaren ingurumen-arazoen diagnostiko kezkagarria egin zen. Ingurumenarekiko kezka inoiz baino handiagoa da, eta ingurumenean duen eragina kontrolatzeko beharra ere bai. Geroztik denbora pasa bada ere, baieztapen hauek indarrean daude gaur egun.

Garapen Jasangarriaren Premisak

Ezin ditugu lurrak sortzen dituenak baino baliabide gehiago erabili.
Lurralde bakoitzak jarduera bakoitzarentzat duen egokitasuna kontuan hartu.
Jarduerak egin kutsatzaileen isurpena txikiagotuz.
Gizateriaren bizi-kalitatea hobetu, zuzentasunean oinarrituz.

Nola Neurtzen da Garapen Jasangarria?

Planeta Biziaren Adierazlea
Ornodunen espezie desberdinen populazio kopuru handi baten jokaera ikertuz bioaniztasunaren egoera ebaluatzen du. Ornodunen populazio tamaina erdia jaisten ari da.
Hatz Ekologikoa
Jarduera, produktu, populazio... batek sortutako ingurumenaren gaineko eragina neurtzeko da.

Preguntas frecuentes

Zer dira hondakin arriskutsuak?

Izaki bizidun eta ingurumenarentzat arriskutsuak diren hondakinak dira, jatorri industriala dutenak. Gainontzeko guztiak ez-arriskutsuak dira.

Zer esan nahi du 3R-en arauak?

Hondakinen murrizketa bideratzen duen araua da: murriztu (material, ur eta energia gutxiago erabili), berrerabili (oraindik erabil daitezkeen baliabideak ez bota) eta birziklatu (hondakinak produktu berriak sortzeko erabili).

Zein da Europako hondakin kudeaketaren lehentasun ordena?

Prebentzioa da lehena, ondoren berrerabiltzeko prestatzea, birziklapena, balorizazioa eta azkenik ezabapena. Ezabapena beste guztiak egin ezin direnean bakarrik erabili behar da.

Zertarako balio du etxeko konpostak?

Hondakin organikoak ongarri bihurtzen ditu, mikroorganismoen eraginez deskonposatuz. Prozesua ongi aireztatuta egon behar du mikroorganismoek oxigenoa behar dutelako.