Historia e Ideoloxías da Clase Obreira no Século XIX

O nacemento do movemento obreiro en España

Na segunda metade do século XIX, o proceso de industrialización e a expansión do capitalismo provocaron o xurdimento do proletariado e o agravamento das condicións de vida e de traballo da clase obreira. Esta situación deu lugar ao desenvolvemento do movemento obreiro, que buscou organizar os traballadores para defender os seus dereitos e transformar a sociedade capitalista.

A chegada das ideoloxías europeas

Durante o Sexenio Democrático chegaron a España as principais ideoloxías obreiras europeas, especialmente o anarquismo e o socialismo marxista, que competiron polo control do movemento obreiro e presentaron modelos distintos de organización social e de loita política.

• O anarquismo: Introducido en España en 1868, tivo unha gran influencia no movemento obreiro e tiña como obxectivo principal a transformación revolucionaria da sociedade capitalista para crear unha sociedade igualitaria sen Estado nin clases sociais.
• O socialismo marxista: Chegado en 1871, pretendía acadar unha sociedade socialista mediante a transformación da sociedade capitalista a través da acción organizada do proletariado.

Diferenzas fundamentais entre anarquismo e marxismo

A concepción do Estado

En relación co Estado, o anarquismo defendía a súa desaparición total, ao consideralo un instrumento de dominación, mentres que o socialismo marxista entendía o Estado como unha ferramenta necesaria para impulsar o cambio social, polo menos de maneira temporal.

Visión económica e social

Desde o punto de vista económico e social, o anarquismo propoñía a abolición da propiedade privada e do dereito á herdanza, así como a eliminación das diferenzas socioeconómicas. En cambio, o socialismo marxista sostía que estes cambios debían ser levados a cabo polo proletariado organizado en sindicatos e partidos obreiros, que debía conquistar o poder político.

O modelo de sociedade futura

En canto ao modelo de sociedade, o anarquismo defendía unha organización baseada en comunas autónomas autoxestionadas, nas que a autoridade sería substituída por acordos libres e solidarios entre os seus membros. Pola contra, o socialismo marxista propoñía unha fase transitoria de ditadura do proletariado, durante a cal o Estado expropiaría os medios de produción para avanzar cara a unha sociedade sen clases e con igualdade nas condicións de vida.

Estratexias e formas de loita

Por último, respecto ás formas de loita, os anarquistas desconfiaban da acción política e practicaban a abstención electoral, apostando pola acción directa, como a folga xeral revolucionaria ou, nalgúns casos, o uso da violencia. Pola súa parte, os socialistas combinaban a loita sindical coa participación política como vía para lograr a transformación social.