Historia do Período de Entreguerras e a Segunda República Española

1. Etapas do período de entreguerras

O período de entreguerras comprende desde o final da Primeira Guerra Mundial, en 1918, ata o inicio da Segunda Guerra Mundial, en 1939. Durante estes anos producíronse grandes cambios económicos, políticos e sociais.

• Os felices anos vinte (1924-1929): Etapa de prosperidade económica onde Estados Unidos se converteu na principal potencia mundial, impulsada pola venda a crédito e os avances tecnolóxicos.
• A Gran Depresión: Iniciada polo crack da Bolsa de Nova York en 1929, provocou a quebra de bancos, o aumento do paro e unha pobreza xeneralizada que se estendeu por todo o mundo.
• Ascenso dos totalitarismos: Na década de 1930, a inestabilidade favoreceu a implantación de ditaduras en países como Italia e Alemaña, baseadas no culto ao líder, a propaganda e a represión.

2. Desequilibrios da economía de Estados Unidos

A pesar da aparente prosperidade, a economía estadounidense presentaba fallos estruturais:

• Sobreprodución: As fábricas e o sector agrícola producían máis do que a poboación podía consumir, provocando a caída dos prezos.
• Desigualdade social: Gran parte da poboación tiña salarios baixos, mentres unha minoría acumulaba a riqueza.
• Especulación bursátil: A compra de accións mediante créditos sen valor real creou unha burbulla económica que estoupou en 1929.

3. Etapas políticas da II República Española

A II República, proclamada en 1931, atravesou tres fases diferenciadas:

• Bienio reformista (1931-1933): Liderado por Manuel Azaña, impulsou reformas agrarias, educativas e militares, ademais da separación entre Igrexa e Estado.
• Bienio conservador (1933-1935): As forzas de dereita paralizaron as reformas anteriores, xerando tensións sociais como a Revolución de Asturias de 1934.
• Fronte Popular (1936): A coalición de esquerdas gañou as eleccións, pero a inestabilidade culminou no golpe de Estado de xullo de 1936.

4. Conceptos clave

• Hiperinflación: Crise económica alemá (1923) onde a subida de prezos se dispara e o marco perde o seu valor.
• Plan Dawes: Plan económico norteamericano para axudar a Alemaña a saír da hiperinflación.
• Stocks: Acumulación de mercadorías sen vender.
• New Deal: Plan establecido por Roosevelt para loitar contra a Gran Depresión mediante obras públicas e intervencións do Estado.
• Tratado de Locarno: Acordos internacionais nos que se suavizaron cláusulas do Tratado de Versalles con Alemaña.
• Fronte Popular: Alianza de partidos de esquerda que gañaron as eleccións de 1936 na II República.
• Brigadas Internacionais: Voluntarios estranxeiros que loitaron durante a Guerra Civil a favor da República.

5. Fases da Guerra Civil Española

A batalla de Madrid (1936-1937)

As tropas franquistas avanzaron cara á capital, pero a República resistiu grazas á consigna “Non pasarán” e ao apoio das Brigadas Internacionais en batallas como o Jarama e Guadalajara.

A campaña do Norte (1937)

Franco atacou a zona cantábrica industrial (País Vasco, Cantabria e Asturias). Nesta fase, a aviación alemá executou o célebre bombardeo de Guernica.

A batalla do Ebro (1938)

Foi a ofensiva máis longa e sanguenta da guerra, que rematou coa destrución do exército republicano e a división do territorio en dous.

O fin da guerra (1939)

Tras a caída de Cataluña e a rendición de Madrid, Franco asinou o último parte de guerra o 1 de abril de 1939.