Hezkuntza-esku-hartzearen ereduak: Prebentzioa eta ikuspegi sistemikoa

Ikuspuntu prebentiboa, global eta sistemikoa

Hiru ardatz nagusi ditugu: prebentzioa, esku-hartzea eredu globalera egokitua (besteak baztertu gabe oinarrizko beharrak planteatzen direnean) eta printzipio sistemikoak.

Ikuspuntu globala: Programen hautaketa

Programa asko daude gaitasun soziopertsonalak prebenitzeko eta garatzeko. Programa horiek balioztatzen eta aukeratzen laguntzea da orientatzaileen eginkizun garrantzitsuena.

Eredu indibidualak eta hezitzailearen rola

Txertatze-ereduaren aldean, hezitzailearen jardunaren xedea bideratzailea izatea da. Hiru eredu bereizi behar dira:

• Humanismoa: Alderdi afektiboak azpimarratzen ditu. Hezitzailearen rola autoestimurako, autonomiarako eta komunikazio eraginkorrerako baliabideak bideratzea da, gogoetaren eta norberak egindako aurkikuntzaren bitartez.
• Ikaskuntza: Garrantzi handia ematen die alderdi afektiboei, bereziki gizarte-trebetasunak ikasteari.
• Konstruktibismoa: Ezagutzaren eraikuntza aktiboan oinarritzen da.

Eredu sozialak: Eraldaketa eta parte-hartzea

Hezitzaileen berritze-esperientzietan oinarrituta, eraldakuntza-planteamendu bat egiten du. Ez du aski jotzen bakarkako trebetasunetan entrenatzea; aldaketa soziala lortzea du helburu. Eredu honen ezaugarririk bereziena parte-hartze demokratikorako trebetasunei ematen dien garrantzia da, arazoak taldean modu negoziatuan aztertzeko eta konpontzeko.

Eredu globalak: Alderdi guztien garapena

Planteamendu psikologiko eta pedagogikoen bilakaera jasotzen du, gizakiaren alderdi guztiak landu behar direla azpimarratuz. Hezitzailearen egitekoa trebetasunen garapena indartzea da, prozesu kognitibo, afektibo eta konduktualen bideratzaile gisa jardunez.

Ikuspuntu sistemikoa

Eredu globalaren eta sozialaren ekarpenen emaitza da. Bi elementu ditu kontuan: curriculum formala eta paracurriculuma. Programa sistemikoek lortutako trebetasunek bizitza errealean eragina izan dezaten, hiru baldintza behar dira:

1. Ohiko curriculumean sartzea.
2. Eguneroko bizitzan gaitasunak erabiltzea eskatzen duten jarduerak txertatzea.
3. Gertuko hezkuntza-eragileak programan sartzea, hartzaile eta parte-hartzaile zuzen gisa.