Haurren hizkuntzaren garapena: sekuentzia

Hizkuntzaren garapenaren sekuentzia

Hizkuntzaren garapenaren sekuentzia:

• Jaiotzean: entzuten du; negar egiten du.

• 1,5–3 hilabete: urrumak eta irribarreak; gero barreak.

• 3 hilabete: soinuekin jolastu.

• 5–6 hilabete: kontsonanteak esan eta entzuten dituen soinuak errepikatu.

• 6–10 hilabete: balbuzeoa: kontsonante eta bokal elkarketak agertzen dira.

• 9 hilabete: keinuak erabili eta keinu-jolasak egiten ditu (adib.: «cinco lobitos»).

• 9–10 hilabete: hitzak ulertzen hasten da: “ez” eta bere izena.

• 10–12 hilabete: bere hizkuntzakoak ez diren soinuak diskriminatu ezin ditu.

• 9–12 hilabete: keinu sozialak (adib.: agur, kaixo).

• 10–14 hilabete: lehen hitza (normalean bere izena edo etxeko zerbaiten izena — adibidez, katua).

• 10–18 hilabete: lehen hitzak esaten ditu.

• 13 hilabete: izenen funtzio sinbolikoa ulertzen du eta keinu konplexuagoak egiten ditu.

• 14 hilabete: keinuketa sinbolikoa agertzen da.

• 16–24 hilabete: hitz berri asko ikasten ditu: 20 hitzetik 400ra oso azkar; aditz eta izenondoak erabiliko ditu.

• 18–24 hilabete: bi hitzez osatutako lehen esaldia egiten du.

• 20 hilabete: keinu gutxiago, gauza gehiago izendatu.

• 20–22 hilabete: ulermen-maila azkar eta asko handitzen hasten da.

• 24 hilabete: bi hitzez osatutako esaldi asko erabiltzen ditu; balbuzeorik ez du egiten; hitz egin nahi du.

• 30 hilabete: ia egunero ikasten ditu hitz berriak; bi edo hiru esaldi nahastuz hitz egiten du; oso ondo ulertzen du; akats gramatikalak egiten ditu.

• 36 hilabete: 1000 hitzetik gora esaten ditu; %80 ulertzen du; sintaxi-akatsak egiten ditu.

Diskurtso prelinguistikoa

• Emozionalki aberatsak diren soinuak erabiltzen ditu (negarra, urrumak, balbuzeoak).

• Komunikatzeko lehen baliabidea negarra da: mota desberdinek esanahi desberdina izango dute.

• Urrumak: urrumak, oihu txikiak eta bokal soinuak (“ahhh”).

• 3–6 hilabete: soinuekin jolastu, ingurua imitatuz.

• 6–10 hilabete: balbuzeoak, kontsonante–bokal elkarketak: sarritan lehen hitz moduan uler daitezke, baina ez dute benetako hizkuntza-esenarik.

Soinuak

• 6 hilabete baino lehen: beren ama-hizkuntzako oinarrizko soinuak ikasi dituzte.

• 10–12 hilabeteekin: entzuten duten hizkuntzan ez dauden soinuentzat sentsibilitatea galtzen has daiteke.

Keinuak

• 9 hilabete: atzamarrarekin erakusten du eta soinua egin gauzak eskatzeko.

• 9–12 hilabete: keinu sozialak egiten ditu: agur, bai edo ez buruaren keinuekin adierazi.

• 13 hilabete: keinu konplexuagoak: besoak altxatzea adierazteko, besoetan har ditzatela nahi duela adieraz dezake.

• 14 hilabete: keinu sinbolikoak (adib.: putz egin, “bero” adierazteko); lehen hitzekin batera agertzen dira: umeak ulertzen du gauzek edo ideiek izena dutela eta sinboloek gauza desberdinak adierazten dituztela.