Haurdunaldiaren faseak, erditzea eta kontrol medikoak

Garapen enbrionarioa eta fetala

Enbrioi-garapenaren faseak

Ernalketa: Obulua eta espermatozoidea elkartzen direnean gertatzen da. Elkarketa horretatik zigotoa sortzen da, izaki berriaren lehen zelula.

Segmentazioa (30 ordu ingururen ondoren): Zigotoa oso azkar zatitzen hasten da mitosi bidez. Zatiketa horien ondorioz zelula-multzo bat sortzen da, mórula deitzen dena.

Blastulazioa: Progesterona handitzean, mórula umetokira iristen da. Han, blastula bihurtzen da: 100 zelula inguruko egitura, barruan blastozele izeneko hutsune batekin.

Gastrulazioa: Blastula berrantolatzen da eta gastrula bihurtzen da. Une honetan hiru geruza germinal agertzen dira (ektodermoa, endodermoa eta mesodermoa), gorputzeko atal desberdinak sortuko dituztenak. Gainera, plazenta eratzen hasten da.

Organogenesia: Geruza horietatik abiatuta organoak sortzen eta bereizten hasten dira. 7. asterako jada organoak osatuko dituzten zelula primitiboak bereiz daitezke.

Garapenaren sailkapena

• Garapen enbrionarioa: Haurdunaldiaren lehen 8 asteetan ematen da. Lehenengo zatiketa mitotikoak gertatzen dira.
• Garapen fetala: 8. astetik aurrera. Organogenesia gertatzen da eta plazenta funtzionatzen hasten da.

Garapen fetalaren mugarriak

• 12. astea: Hazkuntza azkartzea. Organo guztiak antzeman daitezke.
• 16. astea: Organoen morfologia jaioberriaren oso antzekoa da.
• 28. astea: Pisu-irabazi handiena gertatzen da.
• Erditze osteko lehenengo asteetan: Organo batzuen heltzea (giltzurrunak, sistema nerbiosoa, gibela).

Erditzea eta Puerperioa

Erditzearen faseak

Erditzea fetua kanporatzeko prozesua da. Hiru fasetan banatzen da:

1. Erditze-aurreko fasea: Uzkurdura irregularrak eta intentsitate txikikoak.
2. Dilatazio edo amniorrexia fasea: Uzkurdura erregularrak, 3-14 ordu arteko iraupena eta zaku amniotikoaren haustura.
3. Kanporaketa fasea: Fetua baginatik kanporatzen da (15-30 minutu).

Alumbramendua: Plazenta kanporatzea (erditu ondorengo 15-30 minututan).

Puerperioa

Erditu ondoren hasten den aldia da (gutxi gorabehera 40 egun):

• Umetokia haurdunaldi aurreko tamainara itzultzen da.
• Bularrak esnea sortzeko egokitzen dira.
• Hilekoaren zikloa normaltasunez hasten da.

Haurdunaldiko kontrolak eta analisiak

Lehen hiruhilekoko analisiak

• Odol-taldea eta Rh-a: Bateragarritasuna aztertzeko.
• Coombs testa: Bateraezintasun posibleak detektatzeko.
• Hemograma: Anemia edo bestelako arazoak ikusteko.
• Serologia: Infekzioak (GIB, hepatitisa) edo immunitatea aztertzeko.
• PAPP-A eta β-hCG: Fetuaren arriskua ebaluatzeko hormonak.
• Gernu-analitika: Infekzioak eta giltzurrun-funtzioa egiaztatzeko.
• Ekografia: Haurdunaldiaren bilakaera eta kromosoma-markatzaileak baloratzeko.
• Triple screening: Down eta Edwards sindromeen arriskua kalkulatzeko.

Haurdunaldiko jarraipena (2. eta 3. hiruhilekoa)

• 24. astea: Analitika orokorra eta O’Sullivan testa (diabetes gestazionala).
• 19-21 asteak: Anatomia-ekografia.
• 28. astea: Leopold maniobrak (fetuaren kokapena).
• 32-34 asteak: Analitika (koagulazioa epiduralerako) eta ekografia.
• 36-38 asteak: Baginako kultiboa (B estreptokokoa).
• 38-39 asteak: Kardiotokografia eta amnioskopia (behar izanez gero).