Haurdunaldi, Erditze eta Puerperioko Kodetze Klinikoa

1. Gaia: Kontzeptu orokorrak

Haurdunaldia: Obuluaren eta espermatozoidearen ernalketa gertatzen denetik produktua kanporatu arteko fasea da.

Erditzea: Fetua amaren gorputzetik kanporatzeko prozesua da. Bertan haurdunaldia amaitu eta puerperioa hasten da.

Puerperioa: Erditu ondoren emakumearen organo genitalak errekuperatzeko etapa da (gutxi gorabehera 40 egunekoa).

Abortua eta motak

Abortua: Haurdunaldiaren etenaldia da, borondatezkoa edo inboluntarioa izan daitekeena.

• Haurdunaldiaren borondatezko etenaldia (IVE): Ez da 15. kapituluan kodetzen. Abortatzeko arrazoiak (fetuaren edo amaren afekzioak) eta horien ondoriozko konplikazioak kodetzen dira.
• Berezko abortua (Aborto espontáneo): 15. kapituluan kodetzen da.
  • Osoa (Completo): Produktu guztiak kanporatzen dira.
  • Osatugabea (Incompleto): Abortatzerakoan, kontzepzioaren produktuak utero barruan geratzen dira.
  • Atzeratua (Diferido): Bat-batean eten da gestazioa, bihotz-taupadarik ez dago, fetua uteroan geratu da, ez dago hemorragiarik eta emakumea ez da horretaz kontziente.
• Emaitza abortiboa duen haurdunaldia: Haurdunaldiak bukaeraraino iristeko aukerarik ez duenean gertatzen da (normalean, uteroaz kanpoko beste leku batean kokatzen denean).

Sekuentziazioa eta karaktereen erabilera

Sekuentziazioa (15. kapitulua):

• Diagnostiko Nagusia (DP): Haurdunaldiarekin erlazioa duen gaixotasuna edo ospitaleratzearen arrazoi nagusia (haurdunaldiarekin erlaziorik ez badu).
• Diagnostiko Sekundarioa (DS): Bigarren kasu horretan, haurdunaldi intzidentala (estado de embarazo incidental) ezartzen da.

Karaktereen erabilera: Gestazio anizkoitzean patologiak edo zirkunstantziak kaltetutako fetua identifikatzeko erabiltzen da (0-9 digituak).

Kronopatiak

Kronopatiak haurdunaldian

FUR (Azken Hilerokoaren Data) kontuan hartuta banatzen da:

• 1. hiruhilekoa: 13 aste + 6 egun arte.
• 2. hiruhilekoa: 14 astetik 27 aste + 6 egun arte.
• 3. hiruhilekoa: 28. astetik erditu arte.

Oharra: Abortuetan ez da kodetzen. 2. hiruhilekoan ospitaleratu eta 3.ean alta ematen bada, 2. hiruhilekoa kodetzen da.

Kronopatiak erditzean

• Erditze eutozikoa (normala): Diagnostiko Nagusia (DP) 15. kapitulukoa da edo erditzea eragin duen konplikazioa.
• Zesarea: Diagnostiko Nagusia (DP) zesarea eragin duen konplikazioa edo zesarea egiteko arrazoia da.

Haurdunaldia konplikatzen duten gaixotasunak

Diabetes Mellitus (DM)

• Aurretik zegoena (Preexistente): Haurdun geratu aurretik zegoen diabetesa da; gestazio-asteak kodetu behar dira. Pazienteak bi tratamendu baditu, soilik intsulinarena kodetzen da. 1. motako DMn intsulina beharrezkoa da.
• Diabetes gestazionala: Haurdunaldian zehar sortzen dena da.

Erditze normala eta erditzearen emaitza

Erditze normala (O80)

Baldintzak: 16-35 urte bitarteko ama; erditze espontaneoa (37-39 aste artean); umea buruz dator; bide baginala; ez dago konplikaziorik ez eta tresneriaren erabilerarik (instrumenturik gabe). Onartutako prozedurak: episiotomia, anestesia, monitorizazio fetala eta mintzen haustura artifiziala (edo espontaneoa).

Erditzearen emaitza (Resultado del parto)

Diagnostiko Sekundario (DS) gisa kodetzen da beti: zenbat ume jaio diren eta bizirik ala hilda dauden adierazten du.

Jaioberria ospitaleratzeko arrazoi nagusiak

1. Distres errespiratorioa: Arnasteko zailtasuna da, bereziki ohikoa haur goiztiarretan (prematuroetan).
2. Ikterizia: Ikterizia fisiologikoa oso ohikoa da; ez da ikterizia nuklearra bezalakoa. Nuklearrak konplikazio neurologiko larriak eragiten ditu bilirrubina maila altuegiaren ondorioz. Tratamendua: fototerapia.
3. Deshidratazioa: Deshidratazio hipernatremikoaren ondorioz, pisu-galera, sukarra eta bestelakoak sortzen dira. Ezinbestekoa da laktantzia egokia bermatzea.