Gramatika fantastikoa: Rodariren sormen teknikak
Enviado por Chuletator online y clasificado en Psicología y Sociología
Escrito el en
euskera con un tamaño de 2,89 KB
Gramatika fantastikoa (Grammatica della fantasia)
Rodariren lan nagusia eta oinarri teorikoa da. Liburu honetan, istorioak eta ipuinak asmatzeko teknika eta jolas praktikoak biltzen ditu. Rodarik defendatzen du hizkuntza ez dela erabili behar arau zurrunak jarraitzeko soilik, sormena pizteko eta mundua beste modu batera pentsatzeko tresna gisa baizik.
1. Binomio fantastikoa (Binomio fantastico)
Istorioak sortzeko teknika ospetsuena da:
Zertan datza? Elkarrekin zerikusirik ez duten bi hitz urrun hartu eta lotu egiten dira (adibidez: Txakurra + Armairua).
Funtzionamendua: Hitz bakar batek ez du istoriorik sortzen; bi hitzen arteko distantziak eta talkak pizten du irudimena. Bi hitz horiek preposizioen bidez lotuz (txakurra armairuan, armairudun txakurra...), egoera harrigarri eta fantastikoak jaiotzen dira.
2. Hipotesi fantastikoa (Ipotesi fantastica)
Sormen-ariketa honek galdera baten bidez abiatzen du narrazioa:
Egitura: "Zer gertatuko litzateke...?" (Zer gertatuko litzateke bada...? / Ebaluazio hipotetikoa).
Adibideak: "Zer gertatuko litzateke gizon bat egun batean hegan eginez esnatuko balitz?" edo "Zer gertatuko litzateke Bilbon etxe orratz guztiak gozoki bihurtuko balira?"
Helburua: Ohiko logika hautsi eta gertaera horren ondorio fantastikoak garatzea.
3. Ipuinak nahastu (A sbagliare le storie)
Tradiziozko ipuinekin jolasteko modua da:
Zertan datza? Denok ezagutzen ditugun ipuin klasikoen (Txanogorritxo, Hiru Txerrikumeak...) elementuak, pertsonaiak edo egoerak aldatzea edo nahastea.
Adibidea: Helduak esaten du: "Bipil bat zegoen oihanean, eta horia zen...", eta haurrak zuzendu egiten du: "Ezetz! Txanogorritxo zen, eta gorria!".
Eragina: Haurrei iruzur moduko jolas hau asko gustatzen zaie, ezaguna zaien esparru seguru batetik abiatuta errealitatea hautsi eta umorea sortzen duelako.
4. Hitz uhinak / Hitz harria urazalean (Sassi nello stagno)
Hitz baten gaitasun asoziatiboa eta oihartzuna azaltzen duen irudia da:
Metafora: Harri bat ur lasaian botatzean, zirkulu kontzentrikoak (uhinak) sortzen dira eta inguruko guztia mugiarazten dute.
Aplikazioa: Hitz bat esatean edo idaztean, gure buruan uhin-efektua gertatzen da: soinuak, oroitzapenak, antzeko hitzak, irudiak eta esanahien kateatzeak pizten dira. Hitz bakarraren oihartzun horretatik abiatuta atal eta narrazio osoak eraiki daitezke.