Gramática latina: casos, preposiciones, adjetivos y pronombres
Preposiciones de lugar en latín
Ubi (¿dónde?) = locativo; IN + ABL = EN.
Quo (¿a dónde?) = IN + AC = EN, AD + AC = A, HACIA.
Unde (¿de dónde?):
- E/EX + ABL = DE, DESDE (DENTRO).
- A/AB + ABL = DE, DESDE (CERCANÍA).
- DE + ABL = DE, DESDE (LO ALTO).
Qua (¿por dónde vas?):
- ABL: si lo ha hecho un hombre.
- PER + AC: si es natural.
La conjunción UT
UT + INDICATIVO:
- Cuando = temporal.
- Como = modal.
UT + SUBJUNTIVO:
- Aunque (concesiva) = con TAMEN.
- Así que, de tal manera que (consecutiva) = con SIC, ITA, TALIS, ADEO, TAM, TANTUS, ISEAID en la oración principal.
- Que (completiva) = verbo de sentido en la oración principal.
- Para que (final).
La preposición y conjunción CUM
CUM + ABL (preposición) = CON.
CUM como conjunción:
- INDICATIVO: temporal = cuando.
- SUBJUNTIVO: concesiva = AUNQUE, con TAMEN en la oración principal.
- CUM HISTÓRICO: oración subordinada en imperfecto o pluscuamperfecto.
- CUM CAUSAL: porque.
Adjetivos latinos
Adjetivos de tres terminaciones
Terminaciones: -us, -a, -um.
Adjetivos de tercera declinación
- Una terminación (-is): en singular siguen la tercera declinación de consonante o llevan doble consonante; en plural siguen la de vocal.
- Dos terminaciones (-is, -e): tercera declinación de vocal.
- Tres terminaciones (-er, -ris, -re): tercera declinación de vocal.
Declinación de adjetivos de tercera (tabla)
3ª vocal: is, is, em, is, i, e, es, es, es, ium, ibus, ibus.
3ª vocal (neutros): e, e, e, is, i, i, ia, ia, ia, ium, ibus, ibus.
3ª consonante: s0, s0, em, is, i, e, es, es, es, um, ibus, ibus.
3ª consonante (neutros): 0, 0, 0, is, i, e, a, a, a, um, ibus, ibus.
Pronombres
Pronombre anafórico (él, éste)
IS, EA, ID: eum, eam, id; eius, eius, eius; ei, ei, ei; eo, ea, eo; ei, eae, ea; eos, eas, ea; eorum, earum, eorum; eis, eis, eis; eis, eis, eis.
Pronombre de identidad
IDEM, EADEM, IDEM: eundem, eandem, idem; eiusdem, eiusdem, eiusdem; eidem, eidem, eidem; eodem, eadem, eodem; eidem, eadem, eadem; eosdem, easdem, eadem; eorundem, eorundem, eorundem; isdem…; isdem…
Pronombre enfático (él mismo)
IPSE, IPSA, IPSUM: ipsum, ipsam, ipsum; ipsius, ipsius, ipsius; ipsi, ipsi, ipsi; ipso, ipsa, ipso; ipsi, ipsae, ipsa; ipsos, ipsas, ipsa; ipsorum, ipsarum, ipsorum; ipsis, ipsis, ipsis; ipsis, ipsis, ipsis.
Pronombre relativo
QUI, QUAE, QUOD…
Pronombre demostrativo
ILLE, ILLA, ILLUD: illum, illam, illud; illius, illius, illius; illi, illi, illi; illo, illa, illo; illi, illae, illa; illos, illas, illa; illorum, illarum, illorum; illis…; illis…
Modos y tiempos verbales
Subjuntivo
- Imperfecto: RE + desinencias personales.
- Perfecto: ER + I + desinencias personales.
- Pluscuamperfecto: ISSE + desinencias personales.
Indicativo
- Pluscuamperfecto: ERA + desinencias personales.
Paradigmas verbales
- -o, -as, -are, -avi, -atum
- -eo, -es, -ere, -ui, -itum
- -o, -is, -ere, -i, -ctum
- -io, -is, -ire, -ivi, -itum
- -io, -is, -ere, -i, -ptum