Gramática da Lingua Galega: Valores Verbais, Oracións Impersonais e Perífrases

Valores dos Verbos en Galego

Modo Indicativo

• Presente:
  1. Simultaneidade.
  2. Permanente.
  3. Habitual.
  4. Valor de futuro.
  5. Histórico (pasado).
  6. Imperativo (obriga).
• Pretérito perfecto:
  1. Anterioridade.
  2. Anterioridade no futuro.
• Futuro:
  1. Posterioridade.
  2. Imperativo (obriga).
  3. Probabilidade.
• Copretérito:
  1. Simultaneidade no pasado.
  2. Intemporalidade no pasado.
  3. Futuro desde o pasado.
  4. Narrativo.
  5. Irrealidade lúdica.
  6. Exclamativo.
  7. Cortesía.
  8. Posibilidade irreal.
• Antepretérito:
  1. Anterioridade no pasado.
  2. Irrealidade no pasado.
  3. Irrealidade futura desde o pasado.
  4. Irrealidade no presente.
  5. Irrealidade (condicionais).
  6. Cortesía.
• Pospretérito:
  1. Futuro desde o pasado.
  2. Desiderativo.
  3. Probabilidade no pasado.
  4. Cortesía.
  5. Concesión irónica.
  6. Irrealidade no pasado (consello).

Modo Subxuntivo

• Presente:
  1. Simultaneidade co presente.
  2. Posterioridade ao presente.
  3. Desiderativo.
  4. Imperativo.
• Pretérito imperfecto:
  1. Anterioridade.
  2. Simultaneidade (actual).
  3. Posterioridade (prospectivo).
  4. Posterioridade desde o pasado.
  5. Desiderativo.
  6. Na prótase das condicionais.
• Futuro:
  1. Linguaxe proverbial e frases feitas.

Oracións Impersonais

1. • Pasivas reflexas.
   • Pasiva sen complemento axente.
   • Impersonais coa segunda persoa do singular.
   • Impersonais con un/unha.
2. • Con verbos meteorolóxicos.
   • Haber.
   • Facer.
   • Ser.
   • Outros verbos.
3. • Impersonais eventuais con 3ª persoa do plural.
   • Impersonal con se.
   • Impersonalidade con infinitivo.
   • Impersonalidade con xerundios.

Perífrases Verbais en Galego

Perífrases Temporais

Expresan futuridade ou inminencia:

• Ir + infinitivo
• Haber (de) + infinitivo
• Estar a / para + infinitivo
• Querer + infinitivo

Perífrases Modais

Expresan obriga ou hipótese:

• Haber de / que + infinitivo
• Ter de / que + infinitivo
• Deber (de) + infinitivo
• Poder + infinitivo

Perífrases Aspectuais

Expresan o desenvolvemento da acción. Estas podémolas clasificar á súa vez en:

Imperfectivas (acción no seu desenvolvemento)

• Estar + xerundio
• Andar + xerundio
• Levar + xerundio
• Seguir + xerundio
• Ir + xerundio
• Vir + xerundio
• Ser a + infinitivo

Perfectivas (acción rematada)

• Acabar de + infinitivo
• Vir de + infinitivo
• Deixar (se) de + infinitivo
• Dar + participio
• Levar + participio
• Ter + participio
• Ir + participio

Incoativas (no comezo da acción)

• Comezar a + infinitivo
• Botar(se) a + infinitivo
• Poñer / por(se) a + infinitivo
• Dar en + infinitivo
• Romper a + infinitivo
• Soltarse a + infinitivo

Terminativas (no final da acción)

• Chegar a + infinitivo
• Vir a + infinitivo
• Acabar por + infinitivo

Reiterativas (repítese a acción)

• Ter + participio
• Volver + infinitivo